Main content

In dit achtergrondverhaal beschrijft Jesse zijn belevenissen voor, tijdens en na een psychotische ontregeling in 2014/2015 en zijn herstelproces tot aan de dag van vandaag. 

Halverwege December in het jaar 2014 at ik ’s avonds op hele gezellige en gemoedelijke wijze in een restaurant samen met mijn ouders te Utrecht.

Nadat we klaar met eten waren keerde ik terug naar huis en eenmaal thuisgekomen, merkte ik bij mezelf een ongekend gevoel van psychische onrust op, wat tevens niet de eerste keer in dat jaar was. Ook had ik een groots verlangen naar volledige autonomie, zonder de beperkingen van de psychiatrie. Dit ontstond zo op deze wijze, omdat ik toen voor mijn gevoel verstrikt zat binnenin het GGZ-wezen en er een minimalistisch perspectief was voor de weg richting onafhankelijkheid, vooruitgang en daadwerkelijke groei op mijn levenspad.

Toendertijd woonde ik begeleid via Lister op locatie Nicolaasstraat in Utrecht en had al maanden daarvoor een periode van veel chaos, bizar veel vrienden over vloer, lopende spanningen tussen vrienden, afspraken niet nakomen en bij tijd en wijle ook last van lichte psychische klachten, zoals hypomanie en somberheid.

Terug naar die avond, wat het begin werd van hectische maanden en een catastrofale omslag in mijn geestestoestand.

Ik besloot naar een vriend in Den Haag te gaan en daar te bivakkeren tot ‘ik zie wel waar het schip strand’. Vooral vanwege het wantrouwen in bepaalde aspecten van de psychiatrie, zoals ik eerder vermeldde, maar ook de totale afscheiding van mijn dagelijkse medicatiesleur. Daarnaast speelde de lust naar cannabis ook nog eens een cruciale rol daarin.

Eenmaal bij die vriend in Den Haag aangekomen, werd vrijwel direct mijn verslaving bevorderd. Vooral omdat ik dat zelf graag wilde uiteraard, maar de mogelijkheden waren er ook toe. Ik vroeg aan hem diezelfde avond nog of ik kon overnachten bij hem en dat was geen enkel probleem.

Naarmate de tijd vorderde en er ongeveer twee dagen verstreken waren, ging het als een komeet zo snel achteruit in mijn geestestoestand. In die twee dagen had ik twee nachten niet geslapen, veel geblowd en geen medicatie geslikt. Deze factoren bleken de perfecte triple-combo voor de ontwikkeling van overtuigingen die niet op de realiteit gebaseerd waren. Zonder dat ik het besefte kreeg ik te maken met zowel betrekkingswanen als grootheidswanen.

Middenin die grootheidswanen wilde ik zowaar een mondiale, anders wel nationale revolutie ontketenen ten opzichte van de verkeerde machthebbers in de wereldelite zoals: sommige politici, bankbestuurders, machtige figuren uit psychiatrie en farmaceutische industrie. Ik zag mezelf als het vooraanstaande imago die de revolutie moest gaan leiden en de verkeerde machthebbers als het ware te onttronen.

Tussendoor overnachtte ik midden in December in het Zuiderpark in Den Haag, omdat ik niet nog een nacht kon blijven bij die vriend. Het was een bovennatuurlijke ervaring die met de nodige mysterieuze gebeurtenissen gepaard ging. Zo dacht ik dat ik het weer kon beïnvloeden door middel van magische krachten en ook, toen ik door dat park wandelde, een zwerm vleermuizen voorbijtrok.

Na mijn nachtelijke avontuur keerde ik terug naar diezelfde vriend. Hij was ver ontsteld hoe hij mij aantrof; compleet natgeregend en overal dikke lagen modder. Hij zag duidelijk dat ik mezelf niet meer was en mijn overtuigingen en visies totaal onwerkelijk waren, maar ook zag hij dat mijn emoties de extreme kant uitgingen. Dit was voor hem logischerwijs genoeg reden om zich ernstig veel zorgen te maken en hij vond dat ik mijn moeder en/of vader moest bellen, maar dat wilde ik niet. Uiteindelijk kreeg mijn moeder contact met hem via de telefoon en besloten wij richting Utrecht te gaan en dat betekende dat ik terug ging naar de plek die ik had verlaten en ook had achtergelaten, al was het tijdelijk.

Eenmaal aangekomen in Utrecht, gingen wij naar de plek waar ik in behandeling was, ABC Altrecht. Ik ging op gesprek met de psychiater, waar tevens mijn ouders ook bij aanwezig waren. Hij besloot dat het voor mijn eigen welzijn beter was om opgenomen te worden in het UMC. Ik wist werkelijk waar niet wat ik hoorde en ging vol in verzet, maar uiteindelijk was het pleit beslecht en werd ik opgenomen.

Toen ik in het UMC verbleef, verliepen de eerste weken vooral desastreus. Ik kwam meerdere malen in aanraking met begeleiders en bejegende ze agressief en dominant. Ook kreeg ik het voor elkaar om allerlei technologische snufjes uit te halen met mijn laptop, die ik wel in eigen beheer had. Zo paste ik data aan, kon ik inbreken op het netwerk van het UMC, ook al was er in principe geen internet mogelijk voor cliënten en zocht ik spanning op, op sociale media en breidde ik de vuurtjes, die al heerste, alleen maar uit.

Op een avond had ik ook voor het eerst een ufo-ervaring meegemaakt. Ik was aan het roken in de tuin, keek toevallig even omhoog en zag allemaal symmetrische rode knipperlichten en ook vermoedde ik een soort van ovale schaal in de lucht. Op het moment zelf was ik er echt van overtuigd geraakt, al is dit tegenwoordig zeker niet meer het geval, maar dat nu ter zijde.

Het nieuwe jaar was ingegaan en het was Januari 2015. Ik was na verloop van tijd rustiger geworden en werd overgeplaatst naar een andere kliniek binnen het UMC, waar ik vooral de tijd uitzat. De behandelaars hadden na een maand wel weer het vertrouwen dat ik naar een ‘opener setting’ getransfereerd kon worden. Dat werd dus opnieuw ABC.

Terug bij ABC in de open kliniek, leek het in het begin nog niet zo slecht te gaan, totdat ik op een bepaalde avond opnieuw een impulsief idee kreeg om ‘huis en haard’ achter te laten en weer op avontuur te gaan. Ik had voor mezelf uitgestippeld dat dat ik via Duitsland richting de balkan (Hongarije of Slovenië) wilde trekken om daar in anonimiteit verder aan mijn overtuigingen te werken.

Het verliep toch compleet anders. Ik strandde in Zutphen in een vrieskoude winteravond met zo nu en dan sneeuwbuien, terwijl ik vrij dun was gekleed (shirt met lange mouwen en een open jasje). Opmerkelijk hieraan was dat mijn moeder in Zutphen woont en er wellicht toch een onbewuste connectie zat om naar haar toe te gaan, maar dat kwam er niet van. Al ronddwalend in Zutphen met een verloederd uiterlijk, besloot ik met pijn en moeite terug te keren en moest ik mijn avontuurlijke tocht in een vroeg stadium al staken. Onderweg terug kwam ik in gesprek met een jongeman die bovenmatige interesse had in klassieke oudheden en beroemde filosofen. Ik vroeg aan hem of ik met hem mee kon gaan, maar dat zat er niet in.

Ik stapte uit bij Utrecht Centraal en trok de binnenstad in. Daar kwam ik in gesprek met een groep jongeren bij een café. Ik stelde me voor met een andere naam en vroeg of zij een goeie verblijfplaats wisten voor mij en ze hadden wel wat in gedachten. Het bleek de Sleep-Inn te zijn, wat een daklozenopvang was. Ik wist niet goed of ik daar wel wilde verblijven met zo’n groot hek er omheen en het zag er on vertrouwd uit voor mij. Toch nam ik het besluit en had ik dat achteraf maar beter niet kunnen doen denk ik nu nog.

Ik kwam daar voor mijn gevoel in een ware heksenketel van louche figuren en voelde me eigenlijk heel onveilig. Ik overnachtte daar en was de hele nacht wakker met vrij regelmatig lawaai op de achtergrond van daklozen die daar dus verbleven.

De volgende ochtend ging ik daar weg en op pad. Tot mijn grote verbazing leek het net of ik ongeveer hondervijftig jaar terug in de tijd was, namelijk in een negentiende eeuwse industriële samenleving. Maar ook weer niet volledig, want de klederdracht van de mensen deed me daar wel sterk aan denken, maar de auto’s waren duidelijk wel van deze tijd. Het was kortom een soort mengelmoes van perioden(zo van 1850 tot nu ongeveer).

Rondzwervend door het centrum van Utrecht, kwam ik heel opmerkelijk uit bij Lister Nicolaasstraat.

Daar hadden begeleiders mij blijkbaar al verwacht, verbazend genoeg. Ze vroegen mij te wachten in mijn kamer totdat er begeleiders van ABC waren. In mijn kamer keek ik naar de deur en door de weerspiegeling van de zon, deed zich een schaduw voor van een driehoek die mij sterk deed denken aan een guillotine.

Toen wist ik het! De betrokken begeleiders waren een complot aan het smeden om mij naar de guillotine te brengen voor het grote publiek. Uiteraard werd dit ontkracht door de begeleiders, toen ik dit vertelde, maar ik sloeg doodsangsten uit. Het crisisteam kwam erbij en er werd besloten dat ik ditmaal werd opgenomen in het Willem Arntsz huis nabij locatie Nicolaastraat, waar ik dus begeleid woonde.

Ik verbleef daar circa 2 maanden en het werd voor mij een periode van geestelijke horrorgedachten, verdoemenis en abnormale confrontaties met zowel mezelf, begeleiders als de cliënten die daar verbleven.

Om met de horrorgedachten te beginnen: ik dacht dat er meerdere fysieke acties op mij zouden plaatsvinden, zoals genetische experimenten, amputaties en ook heerste er lang nog de gedachte van de guillotine.

Wat wel realiteit werd was de depot-injectie. Dit ontstond doordat ik geen medicatie meer wilde slikken en er wel een andere mogelijkheid was. Ik stemde hiermee toe. Dit werd meerdere malen toegediend en na elke behandeling hiermee, raakte ik verder verwijderd van mezelf en voelde me haast een soort wandelend lijk. In mijn visie is dit een ultiem voorbeeld van herstel ondermijnende praktijken, maar dat ter zijde nu.

Ook de sfeer op de afdeling was bepaald abominabel te noemen. Het was daar een soort melting-pot van mensen met zowel psychiatrische, forensische als daklozen achtergrond. Intense spanningen waren alledaags en het was wachten totdat het eerste opstootje er kwam, al gebeurde dat lang niet altijd. Vast niet alleen ik, maar ook anderen, gaf dit hoogstwaarschijnlijk een verhoogd gevoel van onveiligheid en het was zeker niet een oord om te herstellen met alle ondersteunende hulp die je je maar kon wensen.

Ik verbleef daar voornamelijk op mijn kamer en sliep erg vroeg, omdat ik niks met de afdeling te maken wilde hebben verder. Ook gingen hier slapeloze nachten aan me voorbij en er was zelfs een moment dat het leek alsof er een alien invasie kwam, want ik hoorde allerlei gekke bliepjes op hoog volume. Dit stimuleerde mijn ufo-overtuigingen van toen des te meer en had echt het idee van ‘this is straight out of the universe’. Of het waar of niet waar was, laat ik hierbij in het midden.

Langzamerhand kreeg ik ook nog te maken met een suïcidale depressie, wat er na anderhalve maand insloop tijdens mijn verblijf in het Willem Arntszhuis, waarbij ik tevens naar een andere locatie verhuisde binnen dat complex.

Als ik het me goed kan herinneren was ik daar na ruim 2 maanden weg en keerde ik opnieuw terug naar de open kliniek van ABC, waarbij ik extreem veel op bed lag en al het perspectief wegsijpelde.

Ook toen ik na een paar maanden wegging bij ABC en weer ging wonen op de Nicolaasstraat had ik nog geruime tijd last van suïcidale gedachten, vooral gedachten aan ‘mezelf ophangen’. De hele dag door dacht ik eraan, maar gelukkig gebeurde dat uiteindelijk niet. Kwam er ook nog eens bij dat ik door de medicatie flink was aangekomen en ik vooral veel vet at. Dat nam ook nog eens een stukje zelfvertrouwen weg bij mij, als druppel op de gloeiende plaat.

De ommekeer en de weg naar echt herstel begon toen ik daar met een bewoner in contact kwam, die daar tijdelijk verbleef, waar ik van alles mee kon delen en dit gaf me hernieuwd vertrouwen, ook al was het nog minuscuul. Het bleek wel de opmaat van de terugkeer naar mijn ware zelf tot op de dag van vandaag aan toe. Ook al had hij het mogelijk niet door dat hij toen de grootste hulpbron voor mij was, toch was hij dat wel degelijk.

Inmiddels ben ik naar behoren hersteld en is mijn medicatie flink afgebouwd, woon ik zelfstandig met ambulante begeleiding 1 keer per week, werk ik 2 dagdelen bij kringloopwinkel Emmaus te Leidsche Rijn, volg ik cursussen bij Enik Recovery College en ben ik bijna een half jaar gestopt met blowen met een enkele uitzondering daargelaten. Ook maak ik weer muziek met vrienden, ga ik veel naar concerten, ga ik nieuwe bands of projecten aan en timmer ik hard aan de weg richting volledige zelfstandigheid ten opzichte van psychiatrie.


Jesse Vrijhof is 25 jaar oud en woonachtig in Utrecht. Hij heeft vele jaren ervaring in de psychiatrie vanaf begin deze eeuw. Hij is voornamelijk bekend met autisme, twee psychoses en depressie’s en heeft vele open en gesloten opnames versleten. Ook slikt hij geruime tijd medicatie.

  • Deel deze pagina: