Main content

Met social holding bedoelen we dat bij psychose het gedrag niet altijd lineair is en tot een sociaal conflict kan leiden dat ontwrichtend kan werken, bijvoorbeeld omdat het uitmondt in een opname, een interventie van de politie of een huisuitzetting.

Social holding betekent ook iets bijdragen aan de situatie van de jonge man die net uit het psychiatrisch ziekenhuis is ontslagen en thuis bij zijn ouders zit zonder iets omhanden te hebben. Hij begrijpt nog niet goed wat hem precies is overkomen maar merkt dat zijn leven in duigen ligt. Zijn ouders zien dat hij gedempt is en niet zijn oude zelf. Een verpleegkundige komt af en toe checken en over twee maanden is de volgende afspraak met de psychiater.

Maar zou er niet meer kunnen en eigenlijk juist ook moeten gebeuren?

Social holding betekent zoveel als een sociale buffer aanleggen zodat de persoon zich staande kan houden, zich kan ontwikkelen en kan bouwen aan perspectief. Traditioneel is de GGZ niet goed in social holding, terwijl het voor de patiënt die op zoek is naar een goed leven juist van het grootste belang is. Gelukkig is er de laatste tijd meer netwerkdenken ontstaan in de GGZ, op basis waarvan kan worden samengewerkt met partners in de sociale zorg. Met deze ontwikkeling is systematisch werken aan social holding een stuk dichterbij is gekomen.

Netwerkdenken in de GGZ betekent zoveel als iemands formele en informele relaties en sociale mogelijkheden in kaart brengen met een HONI

In de HONI (HerstelOndersteunende NetwerkIntake) worden alle elementen van het netwerk onderzocht op mogelijkheid tot activatie, opschaling, samenwerking en andere manieren van exploitatie. Met de patiënt kan worden onderzocht of er een resourcegroep kan worden gevormd. Een resourcegroep bestaat uit een groep mensen, uitgekozen door de patiënt, die voor hem belangrijk zijn en die kunnen helpen om persoonlijke, zelfgekozen herstel- en participatiedoelen te realiseren. De leden van de resourcegroep kunnen familieleden of andere naastbetrokkenen zijn maar ook ervaringswerkers, herstelcoaches, sportcoaches, wmo-begeleiders, woonbegeleiders, een housing first partner, een kwartiermaker, medepatiënten, vrijwilligers en allerlei andere behandelaars, inclusief de behandelaars van het FACT-team.

De resourcegroep functioneert zoveel mogelijk op basis van eigenaarschap en regie van de patiënt. Het gaat dus over bestaande werkwijzen die uitgaan van sociale netwerkversterking, eigen kracht, herstel en positieve gezondheid. Eigen regie van de patiënt betekent erkenning van het principe van empowerment en cocreatie van de zijde van de hulpverlener.

Het is iemand helpen zichzelf te helpen, niet dingen overnemen van of fixen

De patiënt kan de individuele leden van de resourcegroep vragen om te helpen met specifieke taken op het gebied van herstel, crisisinterventie, retreats, peer-supported open dialogue, groepsbehandelingen, individuele behandelingen, werken, wonen en onderwijs. De resourcegroep kan worden gebruikt om trajecten te activeren bij een recovery college, een sociale onderneming, of een traject op het gebied van wonen, werken of onderwijs. De resourcegroep kan zo helpen de sociale buffer te vormen die de persoon helpt om zich staande te houden en te ontwikkelen.

De resourcegroep is een belangrijke bron bij het organiseren van sociale experimenten op weg naar sociaal herstel. Het voorkomt sociale leegte en sociale complicaties die optreden als hulpverlening uitsluitend bestaat uit afspraken gericht op medicatiecontrole of symptoomstabilisatie – hetgeen in de praktijk nog vaak het geval is.


Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij verschijnt sinds 2014 op Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.)

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Meer informatie over behandeling:

  • Deel deze pagina: