Main content

Een crisismaatregel is een spoedprocedure waarin iemand in een acute crisissituatie verplichte zorg krijgt opgelegd. Dat betekent dat er sprake is van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel en er daarom geen tijd is voor het aanvragen van een zorgmachtiging.

In een crisissituatie kan de burgemeester een crisismaatregel nemen

Maakt iemand zich ernstig zorgen over een persoon met een psychische stoornis die geestelijke gezondheidszorg weigert en een onmiddellijk dreigend gevaar vormt voor zichzelf of de omgeving (ernstig nadeel)? Als familie, naaste of omstander kun je de crisissituatie melden bij de politie of bij de hulpverlener van de persoon als deze al zorg krijgt.

Ernstig nadeel is bijvoorbeeld:

  • Een aanzienlijk risico op levensgevaar, ernstig lichamelijk letsel, ernstige financiële schade voor of van de betrokkene of een ander.
  • Een situatie waarbij de persoon met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept.
  • Als de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.

De politie of hulpverlener licht de crisisdienst van de gemeente in zodat de burgemeester kan onderzoeken of een crisismaatregel wel of niet noodzakelijk is.

  • Na afgifte moet de crisismaatregel binnen 24 uur uitgevoerd worden.
  • De crisismaatregel duurt maximaal drie dagen, maar kan aansluitend verlengd worden.

Verlenging crisismaatregel

De crisismaatregel duurt maximaal drie dagen. Blijft verplichte zorg daarna noodzakelijk? De officier van justitie verzoekt dan aan de rechter om de crisismaatregel aansluitend te verlengen.

  • De betrokkene heeft het recht om gehoord te worden door de rechter maar mag ook weigeren.
  • De vertegenwoordiger en de advocaat krijgen de gelegenheid om te worden gehoord.
  • De rechter kan een aantal andere mensen oproepen, zoals de zorgverantwoordelijke, de opsteller van de medische verklaring of de wijkagent.
  • Verder kan de officier van justitie bij de zitting aanwezig zijn.

De rechter beoordeelt onder andere:

  • Of er sprake is van een direct gevaar (ernstig nadeel) door een vermoedelijke psychische stoornis.
  • Of het gevaar door de voortzetting van de crisismaatregel kan worden weggenomen.

De rechter beslist binnen drie dagen na de dag waarop het verzoek van de officier van justitie op de griffie binnenkomt

Er zijn twee mogelijkheden:

  1. Geen voortzetting van de crisismaatregel

Oordeelt de rechter dan niet meer aan de voorwaarden voor een crisismaatregel wordt voldaan? Dan wijst hij het verzoek van de officier af. De verplichte zorg wordt dan gestopt.

  1. Wel voortzetting van de crisismaatregel

Oordeelt de rechter dat een crisismaatregel nog noodzakelijk is? Dan kan hij de crisismaatregel maximaal drie weken voortzetten.

  • Daarna stopt de maatregel, tenzij de officier voor het einde ervan een verzoek bij de rechter heeft ingediend voor een zorgmachtiging die aansluit op de machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel.
  • In dat geval loopt de machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel door totdat de rechter heeft beslist op dat verzoek.
  • De rechter neemt die beslissing in elk geval binnen drie weken nadat het verzoek is ingediend.

De crisismaatregel vervalt ook:

  • Als de rechter het verzoek om een zorgmachtiging afwijst.
  • Als de geneesheer-directeur alle vormen van verplichte zorg onvoorwaardelijk beëindigt.

Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij verschijnt sinds 2014 op Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.)

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Lees hier meer over de Wet Verplichte GGZ:

Meer informatie over behandeling:

  • Deel deze pagina: