Beste Jim,
Is het mogelijk om door koorts een psychose te krijgen?
Dank je wel.

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Hey P., dank voor je vraag!
Ja, dat kan. Maar het hangt sterk af van de situatie.
Hoge koorts kan tijdelijk verwardheid, hallucinaties of wanen uitlokken. Dat noemen we meestal geen “echte” psychose, maar een delier. Dat is een acute ontregeling van het brein door lichamelijke stress, bijvoorbeeld infectie, uitdroging of hoge temperatuur.
Bij kinderen zie je dat vaker, bij ouderen ook. Maar het kan op elke leeftijd gebeuren als de koorts hoog is of iemand al kwetsbaar is.
Heb je een psychosegevoeligheid, dan kan koorts of een infectie soms ook een psychotische episode triggeren. Niet omdat koorts op zichzelf psychose veroorzaakt, maar omdat lichamelijke stress het brein ontregelt. Slaaptekort speelt daar ook vaak een rol in.
Belangrijk onderscheid:
– Delier: acuut, wisselend bewustzijn, vaak desoriëntatie, meestal duidelijk gekoppeld aan ziekte.
– Psychose: meer samenhangende wanen of hallucinaties zonder dat het bewustzijn sterk wisselt.
Als iemand met koorts ineens sterk verward raakt, dingen ziet of hoort die er niet zijn, of heel anders reageert dan normaal, dan moet je dat medisch laten beoordelen. Zeker als er sprake is van hoge koorts, sufheid of snelle verslechtering.
Dus ja, koorts kan het brein tijdelijk ontregelen. Maar het is meestal omkeerbaar als de lichamelijke oorzaak wordt behandeld.
Hope this helps,
Greetz Jim