Main content

Het is een regenachtige morgen en ik sta met een slecht humeur in een overvolle trein. Er komt een groepje meisjes bij me staan, met allemaal hetzelfde kapsel, dezelfde outfit en dezelfde ‘goede zin’. Ik bekijk ze van een afstand en voel me plots klein, en verdrietig. Alsof hun samenzijn mijn eenzaamheid benadrukt en mijn binnenwereld nog een tintje grijzer kleurt.

Een van de meisjes komt naar me toe om iets te vragen, ik doe mijn muziek uit, zet mijn sociale gezicht op en we raken aan de praat. Ze zijn op weg naar een festival, voornemens om ‘echt helemaal los te gaan’ en drinken vast in met bier en vodka jus.
Net wanneer ik het een soort van gezellig begin te vinden, gaat de trein vanuit het niets vol in de remmen. Ik grijp me aan de deur vast, een mevrouw naast me valt om.

Ergens in the middle of nowhere komen we tot stilstand. De trein staat scheef op de rails en helt over naar één kant. Ik hou mijn adem in. Dan volgt een mededeling van de machinist: “Dames en heren, ik heb erg slecht nieuws. We hebben een persoon geraakt”.

Het gebrek aan ook maar iets van begrip en empathie is stuitend

Een meisje begint te huilen, ik staar verstomd voor me uit. Heel even is het stil, maar het duurt niet lang voor de meest respectloze opmerkingen door de coupé worden geslingerd en er een hoop frustratie wordt geuit. Ik hoor de reacties met een mix van verbazing en boosheid aan. Het gebrek aan ook maar iets van begrip of empathie van sommigen is stuitend. In mijn oren klinkt het schandalig om überhaupt van egoïsme te spreken in deze context. Want voor een trein springen is niet egoïstisch. Voor een trein springen is in en in triest.

De ultieme wanhoopsdaad van iemand voor wie het leven teveel pijn doet om het nog te leven

Ik begrijp gewoon écht niet dat iemand dat doet“, roept een van de meisjes.

Het is ook niet te begrijpen, denk ik. Niet als je zelf nooit op dat punt gestaan hebt waarop de dood een uitkomst lijkt. Niet als je denkt dat ‘depri zijn’ hetzelfde is als ernstig depressief, en je geen idee hebt hoe donker en uitzichtloos het in een hoofd kan worden. Hoe gekmakend eenzaamheid kan zijn. En zelfs als je dat allemaal wel weet, kun je er met je hoofd soms nog niet bij. Ondanks het feit dat afgelopen jaar ruim 1800 mensen zelfmoord pleegden, nog heel veel meer een poging deden daartoe en nóg weer heel veel meer met zelfmoordgedachten rondliepen, rust op zelfdoding nog steeds een groot taboe.

De gedachten ‘je moet er vooral niet over praten, want straks breng je iemand nog op een idee’ is niet zelden een dodelijke misvatting gebleken. Net als ‘mensen die zeggen dat ze zelfmoord willen plegen doen het nooit echt.’

Praten over zelfmoordgedachten is ongemakkelijk en zwaar beladen

Te vaak gebeurt dat dan ook niet, of pas na lange tijd. Uit angst dat niemand je begrijpt bijvoorbeeld, je meteen gedwongen wordt opgenomen zodra je er iets over zegt, of omdat je anderen er niet mee wilt belasten. Er zijn genoeg redenen te bedenken om zelfmoordgedachten voor jezelf te houden, toch is erover praten van levensbelang. Letterlijk. Omdat het kan helpen je gedachten te delen, je gepieker voor even te onderbreken en wat afstand te creëren tussen jezelf en jouw gedachten.

Zoek hulp en maak je gedachtes en gevoelens bespreekbaar

Wil je er wel over praten maar weet je niet met wie? Zoek contact met 113 Zelfmoordpreventie. In België kun je terecht bij ‘Zelfmoordlijn1813‘.

Bij zowel 113 als CPZ kun je anoniem en 24/7 met iemand praten of chatten over zelfmoord, zelfdoding, suïcide, of hoe je het ook wilt noemen. Er zitten deskundige mensen klaar om naar je te luisteren, onbevooroordeeld en geheel vrijblijvend. Daarnaast bieden ze ook verschillende zelfhulp tools om inzicht te krijgen in suïcidale gedachtes en gevoelens en is er een mogelijkheid tot lotgenotencontact.

Weten dat iemand aan zelfmoord denkt of misschien al eens een poging heeft gedaan is net zo goed heel heftig. Zeker als die iemand een dierbare van je is. Want wat moet je in vredesnaam doen? Wat moet je zeggen? Hoe kun je er het beste voor deze persoon zijn? Blijf niet alleen rondlopen met alle angsten en vragen maar zoek hulp. Lees wat je kan doen wanneer je je zorgen maakt om iemand en zoek contact met 113 of CPZ. Zij zijn er ook ter ondersteuning van naasten en nabestaanden.

Ook voor naasten en nabestaanden geldt: praat erover

Drie uur na het dodelijke ongeval mogen we de trein eindelijk verlaten. De gratis koffie en thee die ons op het station wordt aangeboden voelt ongepast. Doen alsof er niks gebeurd is en gewoon weer verder leven, voelt ongepast. Maar wat moeten we dan? Als ik ’s avonds met mijn nichtje van nog geen zes maanden op de bank zit krijg ik voor het eerst tranen in mijn ogen. Ze kraait en lacht en ik druk haar dicht tegen me aan.

Als ik de persoon die vandaag de dood zocht en vond een stukje van dat simpele geluk had kunnen geven, dan had ik het gedaan.


Anne Marsman

Voor meer informatie over (preventie van) zelfdoding, zie:

Photo credit: Lifybouy hires, Jeshu John, Designerpics.com

BewarenBewaren

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Anne,

    Ik kom net doorweekt thuis, plof neer op de bank met een bakkie en tref je blog uit de tijd dat ik op het punt stond om een poging te doen om een einde aan mijn leven te maken.

    Ik zou het fijn vinden om jou, na 5 jaar, om wat je destijds voor me hebt betekent, in het zonnetje te zetten?

    Het was even slikken, pffffff ?
    Het komt ook hard binnen.
    Mijn ademhaling steeg net naar ongekende hoogte maar mijn ratio overwint nu, anno 2021 van de emotie.

    Voor de lezers zal ik een korte uitleg geven wat zich heeft voorgedaan..
    Ik werd in 2015 van de diagnose Schizofrenie verlost maar het “nieuwe leven” en de onbekende “ik”
    Kwamen niet met elkaar in het reine.
    De rust en harmonie waren foetsie en er was hectiek en chaos voor in de plaats gekomen.

    Er gebeurde in één jaar zóveel in mijn hoofd, dat er kortsluiting ontstond. Ik had geen sociale kring
    Om me heen los van familie.
    Mijn familie wist niet beter dan dat ik dolblij was met alle nieuwe dingen die op mijn pad waren gekomen…
    Wat ze niet wisten, was dat ik me zó verschrikkelijk eenzaam voelde van binnen dat ik écht niet meer wist waar en of dit nieuwe avontuur zou eindigen. Ik Wist het zelf óók niet !
    Het enigste wat ik wou was dat ik mezelf, allard, terug zou vinden.

    Maar dat gebeurde niet, ik dwaalde nog verder van Allard af, ik verdronk opnieuw in het middelengebruik omdat ik de chaos wou overleven.

    Vlak na mijn ontstikkering ( om het zo maar te noemen ) werd mij door R de mogelijkheid geboden om van mij af te schrijven, dit hielp mij niet van mijn eenzaamheid af, maar ik vond er een luisterend oor !
    Ik benoemde niet mijn eenzaamheid maar juist de dingen die er op wezen dat ik álles op een rijtje had.
    Ik vond aandacht bij het team van Astare in Utrecht, en bij een handvol ervaringsdeskundigen.. en dat was het. Alle anderen die de revue paseerden waren passanten.

    ik ging me vastbijten in de mensen waar ik mijn heil bij zocht.
    Maar ik kon én mocht mijn heil niet daar neerleggen omdat het geen gezonde verstandhouding was.
    Nu ik weet dat ik ASS heb verklaard het meer. Maar dat is nu.

    In de zomer van 2016 kwam ik niet meer uit mijn eenzaamheid.
    Allard was weg .. en er was een lege man achtergebleven die niet meer verder wou.?

    Ik streek neer op een grasveld op enkele meters van mijn voormalige woning en daar wist ik vlak vóór het moment dat ik koos remke te mailen.
    Zij belde met jou en bij het horen van jouw stem kwam de rust en het besef van realiteit terug. Maar de rit in de politieauto naar de politiecel
    Heeft mijn eenzaamheid nóg verder aangejaagd en ik keerde naar binnen.

    De nacht in de cel was het moment van de ommekeer terug naar Allard en het nemen van stapjes die vaker
    Achteruit gingen dan vooruit, maar er waren in ieder geval stapjes !

    Hoe kort ik je ook aan de telefoon heb gehad…weet dat je me daar geholpen hebt en dat ik je Daar ontzettend dankbaar voor ben.

    Óók vind ik het belangrijk om R te bedanken voor het openstaan van mijn gangedachtegangen in die tijd.
    Jarenlang was er onduidelijkheid bij mij over het waarom… waarom.. waarom..
    Nu niet meer. Nu weet ik dat het haar visie is, een eerlijke visie op hoe de zorg het beste werkt.
    Ik wil mijn verontschuldigen.

    De afgelopen 5 jaar heb ik dit niet hardop durven zeggen, maar na het lezen van deze blog durf ik het wel.

    Take care

    Allard

  2. Er is een Boek met levende woorden, dat voor elk gevoel, ook nare, werkelijk helpen kan. In dat Boek is ook iemand, die niet meer wil leven, maar bemoedigd wordt en doorgaat.

    Er is altijd een oplossing, nooit vergeten.

    Jouw Schepper is de volmaakte Helper.., Hij kent al je nare depri gedachten, en kan daadwerkelijk helpen. Hij hoidt zoveel van je en wil he geluk.. Roep Hem aan in nood, Hij hoort..

  3. Mijn vraag over zelfdoding. Iemand die tegen manisch depressief “aanloopt” en daarbij een ernstige schilkdklierafwijking heeft en daarvoor geen medicijnen wil gebruiken? Het niet gebruiken en het niet willen hebben van eventuele donororganen is dat een voorloper van de zelfdoding??

  4. Hoi Anne, thx voor je blok ik herken me in je verhaal. De eenzaamheid waar je doorheen gaat met zelfmoordgedachten en hoe lastig het is om hierover te kunnen spreken met anderen. En vooral dat iemand oordeelloos luistert. Dat zou mij al zo opluchting. Echt bedankt voor je blog! Groeten Jochem

  5. Er over praten heb ik gedaan. Werd afgedaan als aandachttrekkerij en ‘passief agressief’ enzovoort. Heb nog steeds de knoop niet doorgehakt. Doe ik mijn familie niet aan. Als ik die niet had zou ik zonder enige twijfel zelfmoord plegen.

  6. Ik heb er een liedje over gemaakt, over praten over suïcidale gedachten. dat zing ik aan het eind van sommige herstelverhalen van mij.
    ik heb gemerkt dat het gesprekken over dit onderwerp opent, zowel bij mensen die zelf ervaring of zelfs last hiervan hebben als bij hulpverleners.
    Door de jaren heen heb ik zelf ook een manier gevonden om er met hulpverleners over te kunnen praten. Dat draagt erg bij tot mijn autonomie. Ik ontvang louter respect. Als iemand mijn verhaal en lied wil horen: neem gerust contact met me op!

  7. Zoals Peter het hierboven schrijft. Iedereen, werkzaam in de psychiatrie, zou zich weer moeten durven laten raken. Het echte contact ontbreekt zo dikwijls in onze geprotocoliseerde psychiatrische zorg. Dank voor de blog en alle reacties

  8. Indringende ervaring, voor iemand met een voornaam. Indringende keuze van iemand, die nu geen voornaam heeft. Verleden, heden, toekomst ontmoeten elkaar onverwachts in de twee levensstations, geboorte en overlijden.
    De blog van Anne brengt voor mij niet alleen de hoofdstations in beeld, ook de tussenstations, de keuzemomenten, de onbeantwoorde vragen, schuld, schaamte, leven, overleven en overlijden komen bij elkaar. Mijn vrienden, vriendinnen, broers ont-moeten elkaar in een blog, hun twee overkomsten…. een zelfgekozen dood en ik.
    Hun twee verschillen, een andere manier, en zij hadden niet allemaal een officiele DSM
    diagnose!

  9. Dank voor je mooie blog. Een belangrijk onderwerp waar teveel over gezwegen wordt. De redenen waarom dit wel moet heeft peter al prachtig op een rijtje gezet. Zoals bijna altijd ben ik het weer eens met hem eens.

    Een bijzondere ervaring die ik rond de zelfmoord van mijn moeder had met de ns is dat ze belden of wij het zouden waarderen als zij een rouwboeket voor het afscheid zouden sturen. We moesten er op het moment zelf niet aan denken. En later heb ik nog vaak aan dit bijzondere gebaar op een positieve manier moeten denken.

    1. Zo… dat raakt Nanette. Zeker een mooi gebaar.
      Ik moet zeggen dat ik ook wel onder de indruk was hoe de NS met de situatie omging. Vond dat ze dat erg respectvol deden.

  10. Werkelijk contact kunnen maken, kunnen aansluiten, desnoods present kunnen zijn is van levensbelang in het contact met mensen die mogelijk plannen hebben om actief een einde aan hun manier van leven te maken.
    Praten is juist binnen de context van een crisisafdeling wat ontbreekt tijdens het veelal ‘gedwongen’ verblijf. Het heeft me verbaast hoe weinig werkelijk persoonlijk contact er bestaat tussen professionals en clienten. Het lijkt me een onmogelijke opgave om plotsklap een moeilijk onderwerp als zelfdoding bespreekbaar te maken als er daarvoor nog amper sprake was van enig contact.
    Vanuit mijn rol als ervaringswerker heb ik gemakkelijk praten, het onderwerp zelfdoding is bij veel crisisopnames juist de aanleiding voor opname en het niet spreken daarover is alsof je niet meer naar de persoon in crisis omkijkt. Het onderwerp komt danook regelmatig aan bod en veelal vinden clienten het niet meer dan logisch vanuit de daarvoor opgebouwde contactmomenten dat dit onderwerp besproken word. Want de crisis vraagt om erkenning van de beleving van de client bij zijn crisis en het niet bespreken betekend eigenlijk dat de crisis, persoon en zijn doodswens niet serieus word genomen. Als we zelfs binnen de psychiatrie niet in staat zijn tot het maken van contact waar zou dat dan nog wel mogelijk zijn?
    De opmerking, ga maar niet te diep in gesprek want de client is nog niet stabiel genoeg. Houd er iemand rekening met het gegeven dat door te praten de client mogelijk stabiel zou kunnen worden, beter zou kunnen herstellen?

    Zijn we nog in staat tot een echt gesprek? Dus zo’n gesprek waarbij je ook zelf als hulpverlener niet goed wegkomt zonder dat het je raakt. Dus een gesprek anders dan in het verlengde van het medisch model over diagnose, pillen, en huisregels? Dus echt persoonlijk wat beweegt iemand waar wil die naar toe met zijn leven en waarom is dat nog niet gelukt, wat denkt hij/zij nodig te hebben om wensen beter mogelijk te maken en hoe kun jij als hulpverlener laten zien dat je soms ook gewoon moeite hebt met het leven en dat dat je verbind en samen normaler maakt. Z’on gesprek waarvan je achteraf zegt als je naar huis rijd daarvoor heb ik ooit gekozen voor de hulpverlening.

    Dus ik pleit voor herwaardering van het contact, praten, de psycholoog die weer toegangkelijk wordt voor clienten op crisisafdelingen, zonder beperking want daar ontstaat uit de gezamelijke reflectie weer een mogelijk begin voor het ‘anders’ denken ‘over’ en het opnieuw ontwikkelen van perspectief.
    Tenslotte is het ook OK als dat perspectief er even niet is en daarmee ruimte ontstaat die wacht om ingevult te worden, soms sneller als je denkt.
    Praten, praten, praten, en terughoudend met pillen, in plaats van pillen en praten.

  11. Bolletje….zo goed verwoord! Ja leven gaat door….geluksmomenten komen ook weer. Blij dat je ze hebt! Dank voor dit blog….113… Ik wist het niet en nu voor meer mensen weer een “tool” hoop ik zo.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *