Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Beste Jim van Os,
Ik heb begrepen dat 90 procent van de serotonine aan wordt gemaakt in de darmen. In welk deel van de darmen wordt serotonine aangemaakt?
Is dit dan ook problematisch voor mensen met darmproblemen of een ernstige ziekte aan de darmen?
Met vriendelijke groet,
L.
Hey L., dank voor je vraag!
Dit is een veelgehoorde verwarring, dus goed dat je hem stelt. Het klopt dat ongeveer 90 procent van de serotonine in het lichaam wordt gemaakt in de darmen. Maar, die serotonine is vrijwel volledig perifeer. Hij werkt lokaal in het maag-darmkanaal en in het bloed. Hij komt niet in de hersenen terecht. De bloed-hersenbarrière laat serotonine niet door.
De serotonine die iets doet met stemming, angst en psychisch functioneren wordt in de hersenen zelf aangemaakt. Dat gebeurt in specifieke kernen in de hersenstam. De hersenen maken hun eigen serotonine. Ze gebruiken daarvoor bouwstenen uit het bloed, vooral tryptofaan, een aminozuur uit voeding.
De darmserotonine wordt vooral geproduceerd door zogenoemde enterochromaffine cellen. Die zitten verspreid door de hele darm, zowel in de dunne darm als in de dikke darm. Hun serotonine regelt vooral darmbeweging, misselijkheid, pijnsignalen en communicatie met het immuunsysteem. Niet je stemming.
Wat indirect wel kan meespelen is voedingstoestand. Als iemand door darmproblemen slecht eet, slecht opneemt of veel gewicht verliest, kan de beschikbaarheid van tryptofaan dalen. Dan kan de hersenaanmaak van serotonine theoretisch onder druk komen te staan. Dat is geen specifiek serotonineprobleem maar een algemeen lichamelijk herstel- en energievraagstuk.
Kort gezegd. Darmserotonine is iets anders dan hersenserotonine. Psychisch lijden na ernstige lichamelijke ziekte heeft veel vaker te maken met stress, ontregeling, verlieservaringen en uitputting dan met een tekort aan serotonine.
Hope this helps,
Greetz Jim
