Beste Jim,
Is er een specialist die kan helpen als je last hebt van angst voor de angst?
Of hoe kan ik het zelf doorbreken?
Dank je wel.

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Beste Jim,
Is er een specialist die kan helpen als je last hebt van angst voor de angst?
Of hoe kan ik het zelf doorbreken?
Dank je wel.
Hey J., dank voor je vraag!
Angst voor de angst is geen aparte stoornis en daar hoort ook geen aparte specialist bij. Het is een heel bekend mechanisme. De angst zelf is vaak niet het grootste probleem, maar de voortdurende waakzaamheid ervoor. Het scannen van je lichaam. Het vooruitdenken. Het vermijden. Zo wordt angst de baas over je leven.
Doorbreken begint niet met de angst wegkrijgen, maar met je relatie tot de angst veranderen. Zolang je angst ziet als gevaar dat weg moet, blijft het systeem aanstaan. Je zenuwstelsel leert dan: angst is bedreigend. En dus komt hij vaker en harder.
De kern is leren de angst toe te laten zonder ertegen te vechten. Dat klinkt simpel, maar is hard werken. Het betekent dat je de angst opzoekt in kleine, veilige stappen. Niet om hem te laten verdwijnen, maar om te ervaren dat je hem kunt verdragen zonder dat er iets ergs gebeurt. Zo verliest de angst langzaam zijn macht.
In de praktijk gaat het om exposure en acceptatie. Je stopt met vermijden. Je laat lichamelijke sensaties toe. Hartkloppingen, spanning, duizeligheid. Je zegt als het ware: kom maar. Ik blijf. Dat is geen trucje, maar een leerproces van je brein en lichaam.
Een therapeut kan helpen, maar niet door gerust te stellen of te beschermen. Wel door naast je te staan terwijl jij de angst aangaat. Het werk moet jij doen. Dat is confronterend, maar het werkt wel.
Belangrijk ook. Een nieuwe angstfase is niet alleen een tegenslag. Het is een kans om te leren dat je sterker bent dan je denkt. Niet omdat de angst verdwijnt, maar omdat jij minder hoeft te wijken.
Hope this helps,
Greetz Jim