Main content

Psychisch lijden is complex en niet goed begrepen. Over hoe een depressieve episode ontstaat, is nog veel onduidelijk.

Er is niet één oorzaak aan te wijzen. Meestal gaat het om een combinatie van lichamelijke oorzaken in combinatie met dingen van vroeger, wat je meemaakt in je leven en jouw persoonlijke eigenschappen.

Oorzaken van depressie

Dingen van vroeger

  • Vroegkinderlijke tegenslag (of trauma) is een belangrijke oorzaak van depressie op latere leeftijd. Bedreigende omstandigheden zoals seksuele, lichamelijke of geestelijke mishandeling kunnen soms pas jaren later in het leven nog een depressieve episode oproepen, vaak in combinatie met symptomen van een posttraumatische stressstoornis. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
  • Vroeg verlies van een ouder of belangrijke persoon xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
  • Pesten op school

Genetische factoren

  • Genetische factoren spelen een rol omdat in sommige families depressies veel vaker voorkomen dan in andere. De genetische gevoeligheid voor depressie heeft te maken met gevoeligheid voor stress. Dus genetisch gezien is de een gevoeliger voor stress dan de ander. Dit speelt vooral wanneer er sprake is van depressie in combinatie met manische episoden.
  • Bij vrouwen komen depressies twee keer zo vaak voor als bij mannen. Psychisch lijden bij mannen neemt vaker de vorm aan van verslaving, autismespectrum en hyperactiviteit. Bij vrouwen is er vaker sprake van emotionele problemen zoals depressie- en angstgevoeligheid.
  • Tenslotte bestaat er een verhoogde kans op een depressieve episode voor mensen die lijden aan een andere hersenaandoening of chronische lichamelijke ziekte, zoals suikerziekte, dementie, de ziekte van Parkinson of een beroerte.

Sociale factoren

Ook een ingrijpende gebeurtenis kan een depressie veroorzaken. Bijvoorbeeld het overlijden van een naaste, een echtscheiding of ontslag.

De aanleiding is echter niet altijd zo overduidelijk of ingrijpend. Mensen die zich langdurig eenzaam voelen en/of een klein sociaal netwerk hebben, lopen ook extra risico op het ontwikkelen van een depressie.

Psychische factoren

De meeste mensen die iets ergs meemaken kunnen soms langdurig verdrietig zijn, maar worden niet depressief. Maar als iemand een psychische gevoeligheid heeft kan een gebeurtenis toch resulteren in een depressie. Psychische factoren of karaktertrekken die een rol kunnen speken zijn: faalangst, weinig zelfvertrouwen, moeite om steun te vragen,  overmatig zelfkritisch zijn, perfectionisme, piekeren en rumineren.

Gevolgen

Voor mensen met een depressieve episode

Een depressie kan ingrijpende gevolgen hebben voor het dagelijkse leven. Mensen kunnen vaak alleen nog gedeeltelijk of helemaal niet meer werken, voor hun gezin zorgen of onderwijs volgen. Bovendien kunnen gevoelens van angst, somberheid, wanhoop en uitzichtloosheid zo ondraaglijk zijn dat iemand overweegt om een einde aan zijn leven te maken.

Vaak zijn er ook lichamelijke klachten die het leven en de naaste omgeving kunnen ontregelen.

Enkele voorbeelden zijn:

  • Een verstoord slaapritme
  • Energieverlies
  • Veranderde eetlust
  • Obstipatie
  • Libidoverlies

Tenslotte hebben personen met een depressieve episode een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Voor de omgeving

Samenleven met iemand met een depressie is niet makkelijk. Het aanpassings- en incasseringsvermogen van partner, kinderen en andere naaste familie en vrienden staat vaak onder druk.

Bij zoveel negatieve signalen van degene die een depressie heeft, is het voor de mensen in de omgeving moeilijk om positief te blijven en begrip te tonen. Daardoor kunnen zij zich machteloos, gefrustreerd, eenzaam en wanhopig voelen.

Stel onze experts HIER een vraag over depressie


Biografie - Ralph Kupka

Prof. dr. Ralph Kupka is hoogleraar Bipolaire Stoornissen bij het Amsterdam UMC, locatie VUmc, en psychiater bij GGZinGeest (Amsterdam) en Altrecht (Utrecht. Hij is voorzitter van het landelijk Kenniscentrum Bipolaire Stoornissen (KenBiS) en  Vice-President of Education van de International Society for Bipolar Disorders (ISBD).

Ralph Kupka werkt sinds 25 jaar in nationale en internationale onderzoeksconsortia op het gebied van bipolaire stemmingsstoornissen, en is eindredacteur van het eerste Handboek Bipolaire Stoornissen. Hij was voorzitter van richtlijncommissies en bestuurslid van AKWA, het kwaliteitsinstituut voor de GGZ.

Meer informatie over depressie:

Lees verder over antidepressiva:

  • Deel deze pagina: