Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Mijn ggz-behandelaar wil mijn zorgmachtiging verlengen, en stuurt een ‘onafhankelijke’ psychiater op mijn dak die bij hen in dezelfde organisatie werkt en ook van deze organisatie in het verleden bestuurder was.
Kan ik om een andere psychiater vragen uit een andere organisatie?
Hey Z., dank voor je vraag!
Bij een zorgmachtiging volgens de Wvggz moet er inderdaad een beoordeling komen van een zogenoemde onafhankelijke psychiater. Dat betekent dat deze psychiater niet direct betrokken mag zijn bij jouw behandeling. In de praktijk werken die psychiaters vaak wel binnen dezelfde organisatie, maar ze mogen geen behandelrelatie met je hebben en mogen ook niet onder verantwoordelijkheid van jouw behandelaar vallen.
Dat voelt voor veel mensen toch niet echt onafhankelijk, zeker als het iemand is die eerder bestuurder was of nauw verbonden is met dezelfde instelling. Je reactie daarop is dus heel begrijpelijk.
Formeel kun je zeker aangeven dat je twijfels hebt over de onafhankelijkheid van de psychiater. Je mag vragen of de beoordeling door iemand uit een andere organisatie kan gebeuren. Of dat ook gebeurt is niet altijd vanzelfsprekend, maar je hebt wel het recht om dat punt aan te kaarten.
Daarnaast heb je in dit proces meestal ook ondersteuning van een patiëntenvertrouwenspersoon of een advocaat. Zij kennen de Wvggz-procedure vaak goed en kunnen helpen om dit soort vragen te stellen of bezwaar te maken als je vindt dat de onafhankelijkheid onvoldoende is.
Het is wel goed om te weten dat de rechter uiteindelijk beslist over de zorgmachtiging. De verklaring van de onafhankelijke psychiater is een belangrijk onderdeel van het dossier, maar het is niet de enige factor waar de rechter naar kijkt.
Mijn advies is meestal om hierover zo rustig mogelijk het gesprek aan te gaan. Leg uit waarom je twijfels hebt over de onafhankelijkheid en vraag of er een alternatief mogelijk is. Soms lukt dat, soms niet, maar het is wel een legitieme vraag.
Hope this helps,
Greetz Jim
