Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Larinda Bok-van der Voet is Specialist Hoogbegaafdheid. Zij begeleidt volwassenen met hoogbegaafdheidskenmerken bij problemen die zij door hoogbegaafdheid ervaren.

Larinda is ervaringsdeskundige en heeft 40 jaar verpleegkundige en managementervaring in o.a. de GGZ en geriatrie. Ze schreef het boek: ‘Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid’. 

Ik ben compleet vastgelopen; hoe kom ik hieruit?

Vraag

Hoi Larinda,

Ik ben een dertiger en voel me volledig vastlopen in het leven. Vorig jaar ben ik met een burn-out uitgevallen. Waarschijnlijk een opstapeling van depressies, teleurstellende schoolervaringen, weinig aansluiting, weinig zingeving, mijn kwaliteiten niet kwijt kunnen in werk, verschillende nare ervaringen, eenzaamheid en als klap op de vuurpijl mijn laatste werkervaring, waar een onveilige werkcultuur heerste.

Ik herken mezelf in ADHD en kenmerken van hoogbegaafdheid. Er is een persoonlijkheidsstoornis gediagnosticeerd. Mijn leven voelt als een bore-out, en ondanks veel (te veel?) zelfonderzoek en ontwikkeling, lijk ik steeds verder van mezelf af te komen staan en verstrikt te raken in mijn hoofd en alles wat daar speelt.

Ik besef dat het me zou helpen om weer ‘geprikkeld’ te worden door het leven, bijvoorbeeld door een leuke baan. Maar de motivatie voor wat dan ook is al zo lang weg.

Ik heb het gevoel totaal geen grip meer te hebben, en verlies mijn vertrouwen in een betere toekomst elke dag een beetje meer. Ik wil de balans vinden tussen uitdaging en ontspanning (een klein beetje stress is me op het moment al/nog teveel), beter met mijn emoties leren omgaan, weer beter voor mezelf zorgen, weer nadenken over waar ik heen wil in het leven, verbinding ervaren en intens mijn leven leven.

Ik loop bij de ggz, maar vind het lastig me daar begrepen te voelen. Als ik over neurodivergentie of hoogbegaafdheid begin, krijg ik het gevoel dat ze niet begrijpen dat dat ook impact heeft op wat ik nodig heb. Het is ook lastig als psychische kwetsbaarheden verweven zijn met zingevingsvragen en existentiële vraagstukken.

Ik weet niet zo goed meer waar te beginnen en hoe dit te doorbreken.

Heb jij ideeën over hoe ik hieruit kan klimmen, en waar ik het beste kan beginnen?

Alvast heel erg bedankt voor je antwoord.

Antwoord

Hoi Y.,

Uit wat je schrijft wordt voelbaar hoe zwaar en eenzaam deze periode voor je is, terwijl je al lange tijd probeert te begrijpen wat er gebeurt en je energie, motivatie, levenszin en vertrouwen steeds verder afnemen. Je beschrijft een intense situatie waarin je met je hoofd blijft zoeken naar oplossingen, terwijl je lichaam en brein onvoldoende energie hebben om keuzes om te zetten in handelen. Dit vraagt niet als eerste om méér uitdaging, maar om ontspanning. Door te werken aan herstel van chronische stressklachten leer je meer te gaan voelen en door dat herstel gaan je hersenen ook weer beter connecten waardoor je emoties gereguleerd worden. Dit is geen quick fix maar vraagt passende begeleiding en tijd.

Ik wil je vijf punten aanreiken.

1. Verlaag eerst de stressbelasting
Bespreek met je behandelaar dat je voorlopig wilt werken aan lichamelijk herstel, slaap, regelmaat, rustige beweging en het tijdelijk aanpassen van activiteiten en verplichtingen aan wat je op dit moment aankan.
In de begeleiding bij chronische stressklachten staat herstel van het ontregelde stresssysteem voorop, voordat je uitgebreid aan gedrag, gedachten en toekomstkeuzes kan gaan werken.

2. Beperk tijdelijk het zelfonderzoek
Houd alleen bij wat energie kost, wat je interesse heeft en energie geeft, wanneer je spanning merkt en waar iets botst met je waarden. Door dit te bespreken en tips te krijgen van een professional ontwikkel je zelfkennis vanuit concrete ervaringen, zonder dat je opnieuw verzandt in analyses.

3. Kies één kleine activiteit per keer
Denk aan twintig minuten wandelen, iets creëren, iemand ontmoeten of een inhoudelijk onderwerp verkennen. Niet om meteen je toekomst op te lossen, maar om te ontdekken of er langzaam weer wat ruimte voor andere dingen komt.

4. Lichaamsgericht werken
Bespreek met je behandelaar of lichaamsgericht werken onderdeel kan worden van je behandeling. Omdat je veel in je hoofd verstrikt raakt en weinig ruimte ervaart om spanning te reguleren, kan psychomotorische therapie (PMT) binnen de ggz passend zijn. Je leert dan niet alleen over je gevoelens en patronen praten, maar ook lichamelijke spanning, emoties, grenzen en reacties eerder herkennen. Wanneer vooral de stressklachten, vermoeidheid en een lage lichamelijke belastbaarheid op de voorgrond staan, kan begeleiding door een geregistreerd psychosomatisch fysiotherapeut helpen om het contact met je lichaam en je belastbaarheid geleidelijk te herstellen.

5. Vraag om een bredere beoordeling
Bespreek ook hoe depressieve klachten, mogelijke ADHD, langdurige stress, de persoonlijkheidsdiagnose en mogelijke hoogbegaafdheid elkaar beïnvloeden. Hoogbegaafdheid verklaart niet automatisch alle klachten, maar kan wel invloed hebben op hoe klachten ontstaan, worden herkend en behandeld.

Een hulpverlener met aantoonbare kennis van hoogbegaafde volwassenen kan naast de ggz helpen bij stressvermindering, vergroten van zelfkennis, kiezen vanuit waarden en latere werkkeuzes. Je kan professionals vinden via het KwaliteitsRegister HoogBegaafdheid. Voor je behandelaar kan het Kennisnetwerk Psychiatrie en Hoogbegaafdheid een belangrijke informatiebron zijn. Je vindt daar ook behandelaars met kennis van hoogbegaafdheid.

Vertel je behandelaar ook letterlijk dat je vertrouwen in een betere toekomst afneemt. Wanneer je gedachten krijgt dat je niet meer wilt leven, neem dan direct contact op met je behandelaar, huisarts of bel met 113. Bij onmiddellijk gevaar bel je 112.

Alle goeds en ik hoop dat dit richting geeft.

Hartelijke groet,

Larinda Bok

Beantwoord door: Larinda Bok op 21 juli 2026

Gerelateerd

Meer over

Hoogbegaafdheid
Neurodiversiteit

Lees ook