Prof. dr. Ralph Kupka is emeritus Hoogleraar Psychiatrie (Bipolaire Stoornissen) bij het Amsterdam UMC / locatie VUmc. Hij is Vice-President of Education van de International Society for Bipolar Disorders (ISBD) en daarnaast bestuurslid van de Alliantie Kwaliteit GGZ (Akwa).
Dag Ralph,
Rond de overgang heb ik drie manische psychoses doorgemaakt in twee jaar tijd. Sinds ik lithium gebruik (400mg/spiegel 0.3-0.4) ben ik nu 17 jaar klachtenvrij. Ik heb snel last van tremoren en ervaar vaak geheugenproblemen, en vraag me af of ik zou kunnen afbouwen/stoppen.
Inmiddels ben ik met pensioen en verder gezond. Maar ik heb gezien hoe mijn moeder (ook bipolair) volledig invalide werd door parkinsonisme. Vandaar de vraag.
Bij voorbaat dank!
Beste D.,
Dat is een goede vraag. Of voortzetten van het lithium voor jou zinvol is hangt erg af van je klachtengeschiedenis.
Met drie manische psychoses en een moeder die ook een bipolaire stoornis heeft (gehad) is er wel een indicatie voor een langdurige preventieve behandeling. Je vermeldt niet of je daarnaast ook (eerdere) depressies hebt doorgemaakt.
Parkinsonisme is overigens niet de meest voor de hand liggende bijwerking van lithium; de tremoren die je met lithium ziet zijn anders dan bij parkinsonisme. Dat je nu een lage dosis (met een lage spiegel) lithium gebruikt is prima, en die kan ook zeker effectief zijn om nieuwe manische episoden te voorkomen.
Er is maar een manier om erachter te komen of lithium voor jou nog nodig is: het heel voorzichtig verder verlagen of zelfs stoppen, onder begeleiding van een psychiater of verpleegkundig specialist met ervaring op dit gebied. En dan geruime tijd kijken hoe dat voelt. Ik zie helaas veel mensen toch terugvallen en opnieuw met lithium beginnen (wat dan ook weer werkt). Ik kan op afstand natuurlijk niet beoordelen of je dat inderdaad moet doen. Een eerste stap kan zijn om het nog iets verder te verlagen, bijvoorbeeld naar 300 mg/dag, en te zien of de tremoren dan afnemen.
Gebruik van de bètablokker propranolol kan een tremor ook verminderen, al was het maar voor situaties waarin die echt hinderlijk is.
Vriendelijke groet,
Ralph Kupka
