Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Mag een psycholoog of psychiater zonder toestemming van de patiënt een sessie opnemen? De patiënt aan het begin van de sessie voor het blok zetten, waardoor diegene overvallen wordt en het maar laat gebeuren?
En andersom; mag je als patiënt een sessie opnemen als de hulpverlener dit niet wil?
Hey P., dank voor je vraag!
Kort en helder.
Een psycholoog of psychiater mag een sessie niet opnemen zonder jouw toestemming. Punt. Dat geldt ook als het pas aan het begin van de sessie wordt gevraagd en jij je overvallen voelt. Toestemming moet vrij zijn. Dus zonder druk, zonder impliciete dreiging, zonder gevoel dat je anders de zorg kwijtraakt. Als je het laat gebeuren omdat je je klem gezet voelt, dan is dat geen zuivere toestemming.
Andersom geldt hetzelfde principe. Jij mag een sessie niet zomaar opnemen als de hulpverlener dat niet wil. Ook daar is wederzijdse toestemming nodig. Een behandelrelatie is geen eenrichtingsverkeer. Vertrouwelijkheid geldt voor beide kanten.
Belangrijker dan de juridische kant is de relationele. Als opnames nodig voelen, dan is er meestal al iets mis in de afstemming of het vertrouwen. Dat is het gesprek dat gevoerd moet worden. Waarom is dit nodig? Wat wordt er niet gehoord? Wat voelt onveilig?
Mijn advies is om dit niet als machtstrijd te benaderen, maar als signaal. Benoem dat je je overvallen voelde. Of dat je behoefte hebt aan borging. Kijk of dat bespreekbaar is. Als dat niet kan, dan zegt dat iets over het kader waarin je zit.
Hope this helps,
Greetz Jim
