Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Thijs van Oeffelt werkt als psychiater bij BuurtzorgT. Hij heeft veel mensen gesproken met psychotische ervaringen. Hij volgt zelf nog een opleiding tot cognitief-gedragstherapeut. Hij heeft geen gepolariseerde mening over het wel of niet behandelen van psychotische klachten, of de manier waarop.

Hoe help ik mijn neef die psychotisch ontregeld is?

Vraag

Beste Thijs,

Ik zoek advies voor mijn neef die alleen woont. Hij kampt momenteel met ernstige psychoses, achterdocht en waanbeelden.

In het verleden heeft hij een soortgelijke periode doorgemaakt door overmatig cannabisgebruik (wiet), maar na een behandeling was hij destijds volledig hersteld. Helaas gebruikt hij nu weer cannabis en is hij ernstig teruggevallen.

Hij herkent zijn ziektebeeld op dit moment niet en weigert elke vorm van hulp.

Hoe kunnen wij als familie het beste met hem omgaan? En welke stappen kunnen we het beste nemen om hulp (regio Zuid-Holland) voor hem in te schakelen (zoals verslavingszorg en ggz) zonder dat dit tot een directe confrontatie leidt?

Alvast hartelijk dank voor uw advies.

Antwoord

Dag B.,

Dank voor je bericht en wat fijn dat je ondanks alles voor je neef blijft zorgen. Misschien is het voor jou vanzelfsprekend, maar dat is het zeker niet voor iedereen. Dus mijn dank en respect daarvoor.

Als je het goed vindt skip ik even het verhaal van je neef zelf en ga ik even met je verder naar waar je hulp kunt vinden. Als dat niet het goede antwoord op je vraag is, stel je hem dan opnieuw aan me?

Je hebt in Nederland drie vormen van zorg:

(1) Vrijwillig, dan vindt de persoon die zich meldt zelf ook wel dat er iets is waar een hulpverlener iets mee kan.

(2) Bemoeizorg: dan is dat niet het geval, komen mensen niet goed in beeld, zijn ze vaak niet meteen geneigd de deur open te doen. Dan is deze optie er. Het heeft een klein juridisch randje; wat doe je met iemand die geen behandeling wil (dan mag je geen behandeling bieden volgens wet ‘1’) maar met wie het ook niet goed gaat, dan moet je eigenlijk als ‘goed hulpverlener’ toch iets doen. Dat is zo opgelost: dan sturen we een briefje naar die persoon waarin we zeggen “Beste [Hans, ik zeg maar even wat]. We hebben van een aantal mensen/organisaties/politie gehoord dat ze de indruk hebben dat je je in een nare toestand bevindt. Ze hebben gezien dat je angstig bent, dat je niet meer zo doet als vroeger. En ze hebben geprobeerd dat met je te bespreken, maar daar zijn jullie niet uitgekomen. Wij [namen] proberen de komende tijd eens bij je langs te komen. We hopen dat je opendoet. We willen een gesprek met je hebben. Waar zit je mee? Waar kom je niet uit? Wat maakt dat het nu anders met je gaat dan een tijd geleden? We willen daar de tijd voor nemen, zeg een maand of twee om het te proberen. Hier zijn onze telefoonnummers alvast, dan weet je ook dat je ons kunt bereiken. Graag tot snel.” Of zoiets uiteraard, je begrijpt het wel denk ik.

En dan is er de optie van (3) gedwongen zorg. Daar kun je op twee manieren komen:

  1. Een ggz-instelling doet dat voor je, bijvoorbeeld dat bemoeizorgteam als ze denken dat er echt zorg nodig is als ze contact gelegd hebben óf als het contact leggen niet lukt maar ze zoveel informatie hebben dat het logisch lijkt om gedwongen zorg te gaan bieden.
  2. Zelf een melding doen bij het Meldpunt Zorgen om een Ander. Zij kunnen zelf ook verder gaan kijken wat er aan de hand is, en kunnen een ggz-instelling vragen een beoordeling te doen van de situatie.

Je noemt nog even op het laatst “een niet te confronterende manier”. Dat snap ik maar al te goed. Het kan twee dingen betekenen; geen overlast met politie, gedoe, gedonder of zoals ik het zelf dan maar noem ‘gezeik in de wijk’. Dat is niet altijd te garanderen uiteraard maar het brengt me wel meteen naar het tweede punt, namelijk dat je het op een respectvolle manier wil doen. Want hoewel je neef niet denkt dat er een psychose speelt, heeft hij duidelijk ergens last van.

Nummer één klacht van iedereen met psychosen is bang en angstig zijn. Het alert moeten zijn. Dat vreet energie. Alleen is er vaak geen overeenkomst over wat er aan de hand is. Hoe ga je daar dan mee om?

Er zijn twee boeken die goed leesbaar zijn en handig bij dit onderwerp. Jules Tielens schreef ‘In gesprek met psychose 100% praktijk‘ en ‘In gesprek met psychose deel 2‘. En Xavier Amador ‘Ik ben niet ziek, ik heb geen hulp nodig!‘. En kijk ook eens naar familiecoaching. Misschien past dat ook wel bij jullie.

Alle goeds & sterkte,

Thijs

Beantwoord door: Thijs van Oeffelt op 2 september 2026

Gerelateerd

Meer over

Naasten
Psychosegevoeligheid

Lees ook