Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Larinda Bok-van der Voet is Specialist Hoogbegaafdheid. Zij begeleidt volwassenen met hoogbegaafdheidskenmerken bij problemen die zij door hoogbegaafdheid ervaren.

Larinda is ervaringsdeskundige en heeft 40 jaar verpleegkundige en managementervaring in o.a. de GGZ en geriatrie. Ze schreef het boek: ‘Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid’. 

Kom je een groot verschil tussen verbaal en performaal op een IQ-test vaak tegen?

Vraag

Hallo Larinda,

Mijn dochter blijkt een IQ te hebben van >145 op taalgebied en lezen, en op de andere onderdelen scoorde ze rond de 110.

Kom je dit verschil vaker tegen en wat zegt dit eigenlijk? Al snel wordt er gesproken over de kloof tussen verbaal en performaal.

Wat zijn jouw ideeën hierover?

Bedankt alvast, en een hartelijke groet van een betrokken vader.

Antwoord

Beste vader,

Ja, dit zie je vaker: een kind dat op taal en lezen extreem hoog scoort, terwijl andere indexen “gewoon” (boven)gemiddeld uitvallen. Een intelligentietest is altijd een momentopname en meet een set taken onder specifieke omstandigheden. Daarom zegt de uitslag veel, maar nooit alles.

Allereerst is de uitslag afhankelijk van wie de test afneemt. Heeft deze persoon kennis van hoogbegaafdheid? Dit is van essentieel belang voor de interpretatie.

Kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid ontwikkelen vaak disharmonisch: taal en abstractie lopen voor, terwijl executieve functies, motoriek of tempo minder snel mee-ontwikkelen.

De ontwikkeling van de executieve functies werkgeheugen en verwerkingssnelheid, heeft ook invloed op de uitslag. Dit komt regelmatig voor. Een relatief lagere verwerkingssnelheid of een kwetsbaarheid in werkgeheugen kan het uitvoeren van taken beïnvloeden, terwijl het denkpotentieel hoog is. Ook het werken onder tijdsdruk gaat niet iedereen goed af.

Er kan ook sprake zijn van twice-exceptionality; dit houdt in dat een uitblinker in taal óók een onderliggende uitdaging kan hebben, zoals aandachtsscherpte, fijne motoriek, rekenangst of taal-/cultuurinvloeden bij meertaligheid. Dat levert een disharmonisch profiel op zonder dat er “iets mis” is met het kind.

Je ziet dus geen “vreemde” uitslag, maar een profiel dat vraagt om gericht kijken én handelen. Het doel is niet het mooiste getal, maar onderwijs (en omgeving) dat aansluit bij wie het kind is en wat het nodig heeft om tot bloei te komen.

Ik hoop dat dit verheldering geeft.

Groeten,

Larinda Bok

Beantwoord door: Larinda Bok op 30 augustus 2025

Gerelateerd

Meer over

Hoogbegaafdheid
IQ-test
Neurodiversiteit

Lees ook