Fotocredits: Pixabay; Christoph Meinersmann
Quin (27) denkt vaak na over wat zijn psychoses tussen 2020 en 2022 veroorzaakten en betekenden. Onlangs had hij een gesprek met zijn ggz-behandelaar en kwam hij vrij spontaan op een concrete theorie over hoe zijn psychose zou ontstaan. Altijd had hij al het idee dat er een kern van waarheid voor hem in zat. Dat wat hij ervoer op een of andere manier voor hem klopte. Maar waarom konden anderen hem niet volgen? Daar probeert hij nu een antwoord op te geven: hij beschrijft zijn perspectief op psychose vanuit de hoek van de metafysica.
Quin (27) denkt vaak na over wat zijn psychoses tussen 2020 en 2022 veroorzaakten en betekenden. Onlangs had hij een gesprek met zijn ggz-behandelaar en kwam hij vrij spontaan op een concrete theorie over hoe psychose zou ontstaan. Altijd had hij al het idee dat er een kern van waarheid in zat en dat wat hij ervoer op een of andere manier klopte. Maar waarom konden anderen hem niet volgen? Daar probeert hij nu een antwoord op te geven, en wel vanuit de hoek van de metafysica.
Let op: Dit is een puur hypothetisch model en geen wetenschappelijk bewezen theorie. Alles wat hier wordt beschreven, inclusief de grafiek, is uitsluitend gebaseerd op de persoonlijke ervaringen en de eigen filosofische visie van Quin.
De vier niveaus van de vertaalcrisis
Naar mijn idee kunnen de natuurlijke filters van het brein vlak voor een psychose tijdelijk minder sterk worden, waardoor je overspoeld zou worden door een grenzeloze, mystieke werkelijkheid. Omdat deze ervaring te groot zou zijn voor ons verstand, denk ik dat het brein overbelast raakt. De warrige uitingen die daarop volgen, zijn volgens mij simpelweg een mislukte poging om deze onbevattelijke kennis naar onze beperkte taal te vertalen. Om dit proces beter te begrijpen, heb ik deze theorie opgedeeld in vier verschillende stadia. Ze beschrijven de route die de informatie aflegt.
Niveau 1. De oorsprong – mystieke kennis uit de ultieme bron
Binnen deze theorie wordt verondersteld dat er een dimensie van mystieke of universele kennis zou bestaan. In tegenstelling tot de feitelijke informatie uit ons dagelijks leven, zie ik dit als een veld van absolute betekenis en pure realiteit. Deze staat van zijn is volgens mijn theorie ongefilterd en grenzeloos. De complexiteit en omvang hiervan zouden zo fundamenteel anders dan onze dagelijkse werkelijkheid zijn, dat ze het menselijk bevattingsvermogen volledig overstijgen.
Niveau 2. De gewaarwording – mystieke kennis opvangen in de geest
Naar mijn idee opent het menselijk bewustzijn zich op zeldzame momenten volledig voor deze dimensie. Een soort innerlijke antenne zou plotseling worden afgestemd op frequenties die normaal gesproken buiten het menselijk bereik liggen. Alsof er een geactiveerd ‘zesde zintuig’ of ‘derde oog’ ontwaakt. In een van mijn vorige blogs schreef ik hier ook al over. Een dergelijke extreme openheid zou volgens mijn theorie bijvoorbeeld optreden tijdens een psychose, waarbij de natuurlijke beschermingsfilters van het brein dan tijdelijk volledig zouden wegvallen. De kennis uit deze bron wordt naar mijn idee dan direct en onbemiddeld opgevangen. In dit stadium vindt er volgens mijn theorie nog geen cognitieve verwerking plaats. De ervaring wordt dus niet in kaders geplaatst, ontleed of overdacht. Het is naar mijn idee een zuivere staat van zijn waarin de persoon een intense mystieke of spirituele ervaring doormaakt.
Voorbeeld: Je ligt bijvoorbeeld in bed en ineens is het muisstil in je hoofd. Je vóélt diep vanbinnen: alles is één. Niets staat los van elkaar. God is overal en in iedereen tegelijk. Het voelt als de absolute waarheid, zonder dat je erover hoeft na te denken.
Niveau 3. De verwerking – de binnengekregen kennis bevatten en begrijpen
Vervolgens zou het menselijk verstand volgens mijn theorie deze onbegrensde ervaring proberen te vertalen naar rationeel begrip. Dit kan leiden tot een cognitieve overbelasting, omdat ons begrippenkader simpelweg te beperkt zou zijn om het oneindige te vatten. Als reactie op deze overbelasting zou het brein willekeurige details uit de totale ervaring filteren om zo toch een vorm van controle te creëren. Omdat de overkoepelende context ontbreekt, worden deze losse elementen volgens mijn idee vaak verkeerd geïnterpreteerd en op een onlogische manier aan elkaar gekoppeld.
Voorbeeld: Je verstand kan dat eindeloze gevoel niet aan en zoekt een logische verklaring. Je brein maakt een krampachtige rekensom: “Als die goddelijke energie overal in zit, en ik voel dat nu zo extreem sterk in mijzelf, dan ben ik het dus zélf. Ik ben de schepper.” Die gedachte geeft je overbelaste hoofd weer even houvast.
Niveau 4. De expressie – de begrepen kennis verwoorden en uitleggen
Tot slot kan men proberen deze losse en overweldigende indrukken onder woorden te brengen, om het met anderen te delen. Hierbij zou men tegen de beperkingen van menselijke taal aanlopen. Doordat het cognitieve systeem nog steeds overbelast zou zijn, kan de drang om deze grootse inzichten uit te leggen resulteren in warrige of onbegrijpelijke uitspraken. Volgens mijn theorie vervormt de oorspronkelijke, zuivere kennis en raakt deze verloren in de vertaling naar woorden.
Voorbeeld: Je wilt je omgeving heel graag wakker schudden met jouw prachtige inzicht. Je staat in de woonkamer en probeert uit te leggen wat je ervaart. Maar het enige wat je eruit flapt is: “Ik ben de Messias.” Je familie schrikt zich rot en hoort alleen maar een onbegrijpelijke waan.
Een grafiek voor de beeldvorming
In de lijngrafiek hierboven is deze vertaalcrisis duidelijk te zien. De verticale as laat de zuiverheid van de mystieke waarheid zien. Naarmate de lijn zakt, neemt die zuiverheid af. De horizontale as toont de route van de onbegrensde bron naar onze begrensde werkelijkheid.
Alleen bij de oorsprong is de werkelijkheid nog volledig zuiver en heel. Zodra de geest deze dimensie opvangt tijdens de gewaarwording, neemt die zuiverheid al sterk af. Daarna probeert je verstand deze grenzeloze ervaring rationeel te verwerken. Als we de indrukken tot slot onder woorden proberen te brengen in de expressie, bereikt de lijn zijn laagste punt. De mystieke realiteit laat zich nu eenmaal moeilijk vertalen. De curve toont hoe de essentie bij elke stap een beetje meer verloren raakt.
Over Quin: Met dit idee valt voor Quin een hoop op zijn plek. Zijn uitingen waren voor zijn gevoel destijds geen willekeurige en betekenisloze fout van zijn brein, maar een haperende vertaling van iets wat hij als een diepgaande, maar moeilijk te bevatten werkelijkheid ervoer. Deze manier van kijken helpt hem om met meer begrip terug te kijken op de chaos van toen en het onbegrip van anderen. Voor hem laat het zien hoe moeilijk het soms kan zijn om een intense ervaring volledig in menselijke woorden te vangen.
Meer lezen van Quin?
Meer lezen over een persoonlijk perspectief op psychose?
- Psychose als dijkdoorbraak – een kijk op psychoses en herstel
- De betekenis van psychose – Info van PsychoseNet
- Waarom een psychose niet zo gek is – Stijn Vanheule
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de hoofdstukken van PsychoseNet al?
De professionals van PsychoseNet schreven deze hoofdstukken met betrouwbare, hoopgevende informatie.
Geef een reactie