Thijs van Oeffelt werkt als psychiater bij BuurtzorgT. Hij heeft veel mensen gesproken met psychotische ervaringen. Hij volgt zelf nog een opleiding tot cognitief-gedragstherapeut. Hij heeft geen gepolariseerde mening over het wel of niet behandelen van psychotische klachten, of de manier waarop.
Beste dokter,
Ik heb ADHD en neem Medikinet 20 mg en escitalopram 5 mg. Ik ben eens met spoed opgenomen met afwijkend ECG. Ik heb onderzoeken gehad maar er was geen vernauwing. De cardioloog wist het niet en gooide het op de medicatie. Maar neem die al een lange tijd.
Wat raadt u aan?
Dag W.,
Dank voor je vraag. Goede vraag ook, want vaak worden alle risico’s een beetje op een hoop gegooid.
Ik kan je geen antwoord geven, omdat ik niet weet wat er op het ECG afwijkend was, of wat je klachten waren. Maar wat zijn eigenlijk ‘cardiovasculaire risico’s’, want dat is waar het hierover gaat. Het bestaat uit twee delen ‘cardio’ (hart) en ‘vasculair’ (bloedvat). Laten we even naar beide wat duidelijker kijken.
(a) Het hart is een spier die ritmisch samentrekt. Dat samentrekken zelf doen de spiercellen, ervoor zorgen dat dat ritmisch gebeurt komt door een soort elektriciteitsdraden-netwerk door je hart. En dat netwerk heeft bovenaan een knopje dat de snelheid van het samentrekken bepaalt. Hij stuurt een signaaltje door het electriciteitsnetwerk zodat alle spiercellen weten wanneer ze moeten samentrekken en dat samen doen. Als iedereen dat een beetje voor zichzelf bepaalt krijg je niet bepaald een hartslag. Dat is alsof de roeiers van een ‘8’ allemaal zelf bepalen wat ze doen: dan ligt de boot gewoon netto stil.
Door je bloedvaten wordt bloed gepompt, en met elke slag komt er een soort klap vloeistof langs. Dat is wat je voelt als je je ‘pols’ voelt (voor de uitleg is dit in ieder geval genoeg). Wat moet zo’n buis kunnen? Niet te star zijn, want dan zou hij bij elke slag uit elkaar springen, maar ook niet te slap, want dan zou de druk heel snel weggaan (stel je een soort elastieken tuinslang voor … werkt niet). En … als iemand (in dit geval het hart) besluit dat er ineens veel meer bloed per keer langs moet (omdat jij aan het sporten bent) moet hij ook nog eens kunnen zorgen dat zijn elasticiteit zich een beetje aanpast.
(b) Wat doet psychofarmaca dan met het hart? Op de eerste plaats kunnen ze het knopje bovenaan harder en zachter zetten. Ze kunnen ook invloed hebben op de electriciteitsdraden, in die zin dat ze wat invloed kunnen uitoefenen op de kwaliteit van het signaal dat langs alle spiercellen gaat.
En wat de bloedvaten betreft kunnen ze ervoor zorgen dat die zichzelf minder flexibel/elastisch kunnen maken. Die bloedvaten doen dat met spiercellen die een beetje kunnen aanspannen en loslaten. Daar kan medicatie invloed op hebben.
(1) Op de eerste plaats escitalopram. Dat middel is een zogeheten SSRI, een soort antidepressivum. Het middel heeft weinig invloed op je hart zelf maar kan wel, als je bijvoorbeeld een hart hebt dat al een slechte bedrading heeft of andere medicatie gebruikt, ervoor zorgen dat het samentrekken van de hartspiercellen tegelijkertijd niet goed gebeurt. Dat heeft te maken met het feit dat na elk electrisch signaaltje ze even rust krijgen om ‘om te laden’ (haha) voor de volgende slag. Daar oefenen antidepressiva hun invloed uit. Een zeldzaamheid overigens.
(2) Dan stimulerende medicatie. Die kunnen een effect hebben op hoe vaak je hart slaat en zorgen dat de spiertjes rond je bloedcellen harder samentrekken. Dat geeft een hogere bloeddruk.
Wat ik wel kan zeggen is dat hoe langer je de medicatie neemt – bijvoorbeeld 10 jaar – hoe kleiner de kans is dat alléén die combinatie van medicatie zorgt voor grote problemen. Simpelweg omdat het raar is dat dat na 10 jaar pas problemen zou geven. Maar goed, daar heb je ook niet al teveel aan. Dus naar je cardioloog, vragen wat er aan de hand was, waarom hij het gebruik afraadt, wat eventuele alternatieven zijn en die met je voorschrijver bespreken.
Succes, alle goeds,
Thijs
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
