Main content

Vraag

Beste Jim,

Ik ben een 48-jarige man die in december van vorig jaar een eerste psychose onderging. Sindsdien krijg ik Abilify (na eerst een tijdje olanzapine) tegen de positieve symptomen. Het lijkt erop dat dit nodig is want als ik probeer af te bouwen, heb ik al twee keer geprobeerd, lijken de wanen terug te keren.

Probleem is nu dat ik veel last heb van cognitieve symptomen zoals concentratieproblemen en geheugenstoornissen. Dit maakt mijn job (lesgeven) bijna onmogelijk. Ik lees echter dat cognitieve stoornissen ook een gevolg kunnen zijn van de antipsychotica zelf. Kortom, ik zit in een soort van catch-22: niet kunnen stoppen met Abilify omwille van de positieve symptomen maar ook veel last van de cognitieve symptomen die misschien met de antipsychotica te maken hebben.

Ik zit met de handen in het haar…

Heeft u misschien bruikbaar advies?

Dank u!

Antwoord

Beste M.,

Belangrijke domeinen van cognitieve functies zijn: snelheid van informatieverwerking, aandacht en concentratie, leren (verbaal en visueel), werkgeheugen en probleemoplossend vermogen. Mensen met psychosegevoeligheid kunnen problemen ervaren binnen een of meerdere domeinen, met name tijdens en in de periode na een psychose.

Concentratieproblemen komen veel voor en kunnen erg lastig zijn, bijvoorbeeld bij studie of werk, maar ook wanneer je de krant probeert te lezen of je aandacht bij een gesprek wilt houden. Door de concentratie lijkt het geheugen ook slecht omdat de informatie niet wordt opgeslagen door de slechte concentratie. Vaak zijn deze cognitieve problemen tijdelijk en gaan ze over naarmate je herstel vordert. Soms blijven ze aanwezig, ook wanneer de psychotische symptomen verdwenen zijn. Soms hangen ze ook samen met de medicatie.

Het beste wat je voorlopig kunt doen is de revaliderende methode: proberen zoveel mogelijk te doen maar niet meer dan je momenteel kan in verband met de concentratieproblemen.

Hoe zeker ben je dat het medicatiegerelateerd is? Werd de concentratie meteen beter toen je af probeerde te bouwen? Wordt je concentratie beter met een aanpassing van de dosis? Als je echt zeker bent dat het medicatiegerelateerd is kun je proberen af te bouwen naar een lagere dosis, maar veel langzamer dan je tot nu toe deed, bijvoorbeeld met een speciale taperingstrip en met perioden van stabilisatie tussendoor. Dan voorkom je een 'rebound' psychose en lukt het misschien wel...

Greetz Jim


Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij staat sinds 2014 op de Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.).

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Meer informatie over psychose:

Meer informatie over medicatie:

Deze vraag is gesteld door een man in de leeftijdscategorie 35-50
Beantwoord door: Jim van Os op 23 november 2021
  • Deel deze pagina: