Tom van Wel is als psycholoog verbonden aan BuurtzorgT. Hij is betrokken bij Peer-supported Open Dialogue Nederland (POD NL). Hij werkt als docent/trainer via BureauVanWel.
Goedemiddag,
Ik heb al een paar maanden intrusieve gedachten dat ik iets wil doen met mezelf of met anderen. Het zijn gewoon gedachten maar ik ben bang dat ik de controle verlies en het echt ga doen.
Ik ben zo bang want ik wil deze gedachten helemaal niet, maar ze komen gewoon in me op en zijn best heftig. Ik word er heel angstig van en ik zoek echt hulp.
Groetjes,
M.
Hallo M.,
Zulke gedachten kunnen inderdaad heel heftig zijn. Het moeilijkste aan zulke gedachten is voor de meeste mensen dat ze denken dat ze dan echt de controle kunnen gaan verliezen. En dat is een misverstand. Wat ik mijn cliënten vaak uitleg is het volgende:
Je kunt een onderscheid maken tussen (1) denken, (2) zeggen en (3) doen.
Het denken staat vrij. Kortom in de wereld mag iedereen van alles denken wat ie wil, zelfs de meest afschuwelijke gedachten zijn vrij. En dat denken is niet verboden en er is ook niets mis mee. Je zou eens moeten weten wat mensen allemaal denken… En gedachten komen (zoals jij al schrijft) gewoon bij je op: je kunt ze niet sturen en je kunt zeker niet proberen om iets níet te denken. Sterker nog: als je probeert om iets niet te denken, wordt die gedachte meestal alleen maar sterker.
Inzake het zeggen: je kunt zeker niet zomaar alles tegen iemand zeggen. Tegen een psycholoog kan je wel van alles zeggen, maar dat geldt niet voor andere mensen.
En je kunt natuurlijk zeker niet zomaar alles doen.
Kortom, tussen het denken, zeggen en doen staan heel dikke muren.
Nu heb ik in mijn praktijk gemerkt dat sommige mensen, met name mensen met grensvervagende problematiek zoals psychose dat soms is, van mening zijn dat iets te denken net zo ernstig is als het doen. Dus de gedachte dat je iemand waar je mee praat in z’n gezicht zou kunnen slaan (ik noem een willekeurig voorbeeld) roept dan net zo’n sterk schuldgevoel op als daadwerkelijk iemand in z’n gezicht slaan. En dat is nou het misverstand. Mensen kunnen niet jouw gedachten lezen (denken is namelijk geen zeggen) en daar hoef je je dus ook geen zorgen over te maken (denken is al helemaal geen doen).
De gedachte dat je de controle zou kunnen verliezen, is dus alleen maar een gedachte. En niet meer dan dat. Ook een nare gedachte is dat je denkt dat het waar is. Maar… dat is dus ook alleen maar een gedachte.
Ik weet niet of dit je helpt, maar het schoot me te binnen bij jouw vraag.
Groeten,
Tom
