Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Dr. Peter C. Groot is onderzoeker en ervaringsdeskundige bij User Research Center NL, UMC Utrecht. Hij is deskundige medicatie afbouw en taperingstrips. Taperingstrips (ook wel: afbouwmedicatie) maken veilige afbouw praktisch mogelijk van medicijnen die bij te snel stoppen problemen kunnen veroorzaken.

Zijn er voor olanzapine en Depakine ook taperingstrips?

Vraag

De behandelend psychiater stelt dat afbouw van medicatie door middel van taperingstrips alleen bij antidepressiva wordt ingezet en niet bij olanzapine en Depakine. Klopt dit?

Antwoord

Beste M.,

Geleidelijk en in kleine stapjes (hyperbolisch) afbouwen met behulp van taperingstrips is niet alleen mogelijk bij antidepressiva, maar ook bij een reeks andere medicijnen die allemaal onttrekkingsklachten kunnen veroorzaken als daarmee abrupt wordt gestopt of als daarbij de dosis te snel wordt verlaagd, zoals antipsychotica, slaap- en kalmeringsmiddelen zoals benzodiazepines, opioïde pijnstillers, anti-epileptica, lithium en prednisolon. De lijst van deze middelen groeit nog steeds. Afbouwen van olanzapine op deze manier is dus heel goed mogeljk.

Voor Depakine (valpoïnezuur) zijn er (nog?) geen taperingstrips. Of dat betekent dat er bij het afbouwen van Depakine weinig of geen problemen zijn weet ik niet. Wat ik hierover alleen kan zeggen is dat het, als je met het gebruik van Depakine wil gaan stoppen, in ieder geval verstandig is om te proberen om dat geleidelijk en in kleine(re) stappen te doen. En om tijdens het afbouwen goed op te letten of alles tijdens het afbouwen naar wens blijft gaan. Waarom dat belangrijk is kun je nalezen in de algemene uitleg over afbouwen die je onder dit antwoord vindt. Dit antwoord en die uitleg kun je uiteraard aan je behandelaar laten lezen.

Ik hoop dat dit antwoord duidelijk is en dat je hiermee verder komt.

Met vriendelijke groet,

Peter


ALGEMENE UITLEG OVER VERANTWOORD AFBOUWEN IN DE PRAKTIJK
Als je medicatie gebruikt raakt je lichaam daaraan gewend. Over wat er dan in je lichaam allemaal kan gebeuren is best veel bekend maar nog lang niet genoeg om te kunnen voorspellen of en wanneer en hoe snel iemand onttrekkingsklachten zal krijgen, hoelang die dan zullen duren en hoe erg die dan zullen zijn.

Omdat je niet van tevoren precies kunt weten of de snelheid waarmee je gaat afbouwen voor jou goed is, moet je tijdens het afbouwen proberen om iedere dag bij te houden hoe goed dat voor jou gaat. Zolang het goed gaat kun je verder gaan met afbouwen volgens het schema dat was gekozen. Als je merkt dat je tijdens het afbouwen (onttrekkings)klachten begint te krijgen, dan is dat een teken dat het afbouwen voor jou te snel begint te gaan.

Wat je dan NIET moet doen is zomaar verder gaan met het verlagen van de dosis, omdat onttrekkingsklachten dan nog erger zullen worden. En dat wil je niet. Wat je WEL moet doen is contact opnemen met je behandelaar en bespreken of je bijvoorbeeld een tijdje op dezelfde dosis gaat blijven. We noemen dat stabiliseren. Stabiliseren doe je om je lichaam de tijd te geven om te wennen aan de dosis waarop je zat toen je klachten begon te krijgen. Onttrekkingsverschijnselen zullen hierdoor verminderen en hopelijk weer helemaal verdwijnen. Dat kan heel snel gaan. Als dat gebeurd is, dan kun je daarna als je je weer goed en sterk genoeg voelt verder gaan met afbouwen. Alleen moet je dat dan langzamer doen dan je eerder deed.

Als je op deze manier met je behandelaar goed kunt samenwerken dan heb je de minste kans op problemen en de grootste kans dat het afbouwen zal lukken. Als je daarvoor meer tijd nodig hebt, dan moet je die tijd ook nemen.

De beste manier om geleidelijk en verantwoord af te bouwen zoals hierboven bedoeld is, is om de dosis in een aantal kleine stapjes te verlagen waarbij ervoor gezorgd wordt dat die stapjes naar het einde toe steeds kleiner worden. In technische termen noemen we dat hyperbolisch afbouwen. Je kunt dit vergelijken met de manier waarop een kind van een glijbaan afgaat. In het begin gaat dat sneller maar door de curve van de glijbaan gaat dat naar het einde toe steeds langzamer. Dat zorgt ervoor dat het kind, ook al gaat dat in het begin heel snel, aan het eind toch zonder schok en heel gelukkig tot stilstand kan komen. Bij afbouwen probeer je hetzelfde te bereiken. Waarbij je jezelf kunt helpen door tijdens het afbouwen goed op te letten hoe dat voor jou gaat zodat het afbouwschema op tijd kan worden aangepast als je merkt dat het voor jou te snel begint te gaan (dat wil zeggen als je door het afbouwen klachten krijgt).

Bij afbouwmedicatie zit altijd een zelfmonitoringformulier dat je één keer per dag moet invullen. Dat is niet moeilijk en het kost je niet veel tijd. Als je dat iedere dag doet dan kun je veel beter zien hoe het afbouwen voor jou gaat, en als je het ingevulde formulier aan je behandelaar laat zien dan kan hij of zij dat ook zien. Dat helpt jullie om samen goede beslissingen over jouw afbouw te nemen.

PERSOONLIJK ADVIES BIJ HET KIEZEN VAN EEN AFBOUWSCHEMA
Ook kunnen behandelaars bij de apotheker een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt. Hoe dit moet, wordt uitgelegd op blz. 3 van het recept/bestelformulier voor taperingstrips.

Minister Kuipers van VWS heeft gevraagd om het bij NZa te melden als het niet vergoeden van afbouwmedicatie ervoor zorgt dat niet verantwoord kan worden afgebouwd.

Deze vraag is gesteld door een vrouw in de leeftijdscategorie 50-65
Beantwoord door: Peter Groot op 22 augustus 2023

Gerelateerd

Meer over

Afbouwen
Depakine (valproïnezuur)
Medicatie
olanzapine
taperingstrips

Lees ook