Main content

Nieuwsbericht 11 mei: Ontwikkelaars taperingstrip voor afbouw psychofarmaca gaan conflict aan met zorgverzekeraars. Waar gaat dit over? Een korte uitleg die begint bij schoenenStel, je hebt schoenmaat 38 en komt in een winkel die alleen maat 30, 35, 40 en 45 in huis heeft. Maat 35 is te klein. Van maat 40 zal je blaren krijgen. Wat doe je? Je gaat op zoek naar een andere winkel die wel maat 38 heeft.

Bij medicijnen werkt dat anders. Apothekers hebben van een medicijn maar een paar zogenaamde geregistreerde standaarddoseringen in huis. Vaak niet meer dan twee of drie, soms zelfs niet meer dan één. Als je het antidepressivum venlafaxine gebruikt dan kan je arts capsules voorschrijven van 37,5 mg, 75 mg of 150 mg. Als 100 mg voor jou de optimale dosis is, dan kun je die niet krijgen. In plaats daarvan krijg je 150 mg of meer. Misschien krijg je daardoor wel last van bijwerkingen die je bij 100 mg niet zou hebben. Maar of dat zo is weten we niet.

Waarom niet?

Omdat we met zijn allen volledig vastzitten in dit systeem van ‘standaarddoseringen‘. Een ‘afwijkende’ dosering mag wel, maar moet verantwoord worden. Hoe ver dat gaat, merkte ik toen me voor een lezing werd gevraagd om mijn powerpoint-slides aan te passen. Waarom? Omdat men vond dat ik reclame maakte voor niet-geregistreerde doseringen. Omdat ik vind dat mensen met schoenmaat 38 ook schoenmaat 38 moeten kunnen krijgen.

Het lijkt alsof we met zijn allen vast zijn komen te zitten in een geloof dat zegt dat het mogelijk is om op basis van groepsonderzoek (vrijwel alle wetenschappelijk onderzoek is groepsonderzoek) te bepalen wat voor een individuele patiënt de juiste dosis is. We weten natuurlijk wel dat dat niet zo is, maar in de praktijk vinden we het erg moeilijk om op een goede manier met die variatie tussen mensen om te gaan.

In mijn ogen gaat daarover dat conflict met zorgverzekeraars die zeggen dat afbouwen moet gebeuren ‘volgens de regels’ en met behulp van ‘geregistreerde standaarddoseringen’

Het fundament voor de huidige ‘regels’ voor afbouwen is namelijk zeer wankel en er is daarom geen reden om die slaafs na te volgen. Taperingstrips maken gebruik van andere dan ‘geregistreerde’ standaarddoseringen (zogenaamde magistrale bereiding) en dat moet ook. Want daardoor wordt (eindelijk!) mogelijk gemaakt wat patiënten al zo lang willen en moeten doen: geleidelijk en in kleine stapjes afbouwen in een tempo dat ze zelf kunnen bepalen. Met alleen geregistreerde standaarddoseringen is dat onmogelijk.

En dan doet zich nog een interessant probleem voor: het gebruik van taperingstrips is duurder dan het blijven gebruiken van een medicijn! Hoe komt dat? De meeste medicijnen zijn in Nederland inmiddels zeer goedkoop. Een heel jaar paroxetine, in een dosering van 20 mg, kost op dit moment slechts 14 euro en 6 cent (www.medicijnkosten.nl) exclusief kosten apotheker van 6-18 euro, die per verzekeraar kunnen verschillen.

Als een medicijn zo goedkoop is, dan is alles wat iemand helpt om daar op een goede manier mee te stoppen voor een zorgverzekeraar duurder dan domweg doorgebruiken

Of het nu gaat om gesprekken met een arts, psycholoog of psychiater, een speciale cursus, een bepaalde vorm van therapie, een opname in een kliniek, óf om het gebruik van taperingstrips. Dat geldt niet alleen voor paroxetine maar voor de meeste medicijnen (uiteraard niet voor dure kankermedicijnen, maar daarover gaat dit blog niet).

Als je op de langere termijn kijkt, naar wat het voor mensen kan betekenen als ze zonder medicijnen zoals antidepressiva of antipsychotica verder kunnen, dan wordt de berekening natuurlijk anders. Ons zorgsysteem lijkt echter vooral gericht te zijn op besparingen op de korte termijn. Zoals de Engelsen dat zo mooi zeggen: Pennywise, pound foolish. Afgezien daarvan: is het niet de taak van de zorgverzekeraar om hun cliënten de zorg te bieden die ze nodig hebben?

Niet alle zorgverzekeraars willen de taperingstrips vergoeden

Die beslissing namen ze zonder zich goed over de taperingstrips te informeren. Terwijl dat toch makkelijk had gekund. Alle informatie over de ontwikkeling van de taperingstrips stond namelijk vanaf het begin op de website van Cinderella (en inmiddels ook op die van het URC). En er zijn publicaties in belangrijke vaktijdschriften: het Tijdschrift voor Psychiatrie en Psyfar. In plaats daarvan kregen cliënten die taperingstrips declareerden echter simpelweg te horen dat die niet werden vergoed.

Om aan deze onbevredigende situatie een eind aan te maken zijn we dit ‘conflict’ aangegaan. Wat ons betreft een uitnodiging aan de zorgverzekeraars om eerst met ons in gesprek te gaan en om pas daarna een beslissing te nemen. Achmea/Zk en CZ hebben die uitnodiging aangenomen en we hopen dat andere zorgverzekeraars die nog twijfelen zullen volgen. De gesprekken moeten nog plaatsvinden maar tot die tijd heeft in ieder geval Achmea/ZK besloten om de taperingstrips uit coulance te vergoeden. Cliënten aan wie vergoeding wordt geweigerd, adviseer ik om bezwaar aan te tekenen. In het nieuwsbericht staat hoe je dat kunt doen moet en daarin kun je ook al onze argumenten vinden.

Onze actie leidde tot aandacht in de media aandacht, waaronder een vraaggesprek op nieuwszender BNR en een debat met zorgverzekeraar DSW (die de strips tot nu toe overigens wel vergoed) in het EO radioprogramma Dit was Dag. Alle informatie over de taperingstrips vind je tenslotte op de websites van Cinderella en sinds kort ook op die van het URC. Wordt vervolgd.


Peter Groot – ervaringsdeskundige en onderzoeker verbonden aan het User Research Centre van de vakgroep Psychiatrie en Psychologie in Maastricht.

Meer blogs van Peter:

Minder antipsychotica gebruiken, is dat verstandig?
Hoe kom je erachter dat je met minder antipsychotica toe kunt?

Meer informatie over de discussie omtrent vergoeding van taperingstrips:

Ontwikkelaars taperingstrip voor afbouw psychofarmaca gaan conflict aan met zorgverzekeraars
BNR Radio
Radio 1
Cinderella
User Research Center Maastricht

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Een geweldige uitvinding die taperingstrips! Mijn welgemeende complimenten.

    Ik vrees dat de medicatieafbouw voor mensen die jarenlang antipsychotica hebben gebruikt, heel langzaam dient te verlopen. Dat is een proces van minstens twee jaar, zo niet langer.

    Welk antipsychoticum zou het meest geschikt zijn om af te bouwen? Mijn hypothese is dat de de dosis van de klassieke antipsychotica gemakkelijker kan worden verminderd dan die van de nieuwe generatie.

    Het is bizar dat zorgverzekeraars taperingstrips weigeren te vergoeden, terwijl ze aan de andere kant wel peperdure chips financieren, die controleren of patiënten iedere dag hun medicatie uit hun potje nemen. Overdosering kost de gemeenschap uiteindelijk veel meer geld, omdat patiënten daar zeer ernstige bijwerkingen van ondervinden, waardoor ze structureel een groter beroep moeten doen op de zorgsector en diverse vormen van sociaal-maatschappelijke en financiële ondersteuning.

    Ziekenhuizen hebben trouwens baat bij het binnenhalen en vasthouden van patiënten, zie de uitzending van Radar Extra van 9 mei 2016: tien jaar marktwerking in de zorg, wie wordt er beter van? Dat geldt dubbel zo hard in de geestelijke gezondheidszorg. Psychiatrische patiënten blijven patiënten, zolang ze medicatie krijgen voorgeschreven. Des te meer halve zombies door antipsychotica er rondlopen, des te beter de psychiaters boeren.

    1. In de VOX van 10 mei 2016 staat: “Wellicht is het een idee voor het RadboudUMC om mensen vrij te maken die met een nieuwe kijk oude [patiënt]dossiers gaan doornemen, zoals de coldcaseteams van de politie.” Tegenwoordig worden er namelijk regelmatig verkeerde diagnoses gesteld. In welk ziekenhuis niet? En hoeveel ggz-instellingen plakken een schizofrenie-etiketje op slachtoffers van onopgeloste misdrijven?

      Chips kunnen misschien de patiënt controleren, maar taperingstrips kunnen fouten van artsen zichtbaar maken. Was de diagnose niet veel te zwaar???

  2. Ik kan de financiële consequenties van dit gebeuren niet beoordelen maar uit de praktijk weet ik dat het afbouwen van amitriptyline met bestaande dosis vrijwel onmogelijk is. Ik meende te kunnen afbouwen omdat door het stellen van de diagnose slaapapneu (18 jaar te laat) cPap therapie volgde en ik het medicijn misschien niet meer nodig had. De pil, ooit voorgeschreven na een burn-out en 1 jaar onterecht 30 mg valium per dag, had een gunstig effect op mijn slaappatroon. Het is later ontdekt dat dit eigenlijk een oorspronkelijk onbekende bijwerking was. De pil werd gegeven als antidepressivum (75 mg in mijn geval) maar voor slaapproblemen is 10 mg ook voldoende. Logisch toch dat ik van dit medicijn afwilde? Dat lukt eigenlijk niet met dosis van 10 naar 0. Er zijn geen minder sterke pillen. Hakken van deze pilletjes gaat ook al niet. Die strips zijn hier dus onvermijdelijk. Mijn huisarts zegt: slik die 10 mg gewoon door de rest van je leven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *