Main content

Vraag

Beste Jim,

Hoe kan ik een paranoïde persoonlijkheidsstoornis herkennen en hoe paranoïde schizofrenie?

Wat is het verschil en wanneer krijg je welke diagnose?

Bedankt voor het antwoord.

Antwoord

Beste B.,

Dank, goede vraag!

Diagnosen zijn abstracte verwijzingen naar beelden die je soms ziet bij andere mensen, ze verwijzen absoluut niet naar objectieve ziektebeelden.

Dus je moet echt van de gedachte af dat er zoiets bestaat als 'paranoïde persoonlijkheidsstoornis', dat iets anders zou zijn dan 'paranoïde schizofrenie'.

Wel is het zo dat iedereen een zekere mate van psychosegevoeligheid heeft. Vaak komt psychosegevoeligheid tot uiting als overdreven wantrouwen ten opzichte van de omgeving. Sommige mensen zien letterlijk overal gevaar en bedreiging - en hebben het gevoel dat andere mensen het slecht met ze voorhebben.

Als dit wantrouwen constant aanwezig is en de persoon er sociale complicaties van ondervindt maar nooit echt compleet waanachtig en psychotisch wordt, gaan sommige psychiaters spreken van 'paranoïde persoonlijkheidsstoornis'. Als het wantrouwen omslaat in echte waandenkbeelden, eventueel ondersteund door stemmen die de paranoia bevestigen, spreken sommige psychiaters van 'paranoïde schizofrenie'.

Punt is dus dat zowel 'paranoïde persoonlijkheidsstoornis' als 'paranoïde schizofrenie' onderdeel zijn van hetzelfde spectrum van psychosegevoeligheid, alleen de een wat minder ernstig dan de ander.

Hope this helps,

Jim


Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij staat sinds 2014 op de Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.).

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Meer informatie over psychose:

Deze vraag is gesteld door een vrouw in de leeftijdscategorie 20-35
Beantwoord door: Jim van Os op 11 december 2021
  • Deel deze pagina: