Antwoord
Dag B.,
Dank voor je bericht. Ja, het afbouwen van antidepressiva …. Er zijn veel meningen over inmiddels, deels onderbouwd, deels minder onderbouwd. Je stelt mij de vraag, dat betekent dat ik er – helaas – ook een mening aan ga toevoegen, want ik denk dat we er uiteindelijk nog te weinig over weten. Stel je de vraag an Jim hier op PsychoseNet, krijg je een ander antwoord.
Het afbouwen van antidepressiva heeft drie onderdelen die goed zijn te begrijpen:
- Van een hoge dosering naar een wat minder hoge dosering, bijvoorbeeld van 60 naar 40 mg. Dat stuk levert vaak vermindering van bijwerkingen als een droge mond, wazig zien, slaperigheid, vermoeidheid op. Dat zijn klachten die niet zozeer veroorzaakt worden door het effect op “serotonine” die de antidepressiva hebben. Vaak levert dat niet veel problemen op, en vaak eerder winst, als de klachten waarvoor je het gebruikt niet te zeer terugkomen. Maar dat is vaak niet zo bij die hele hoge doseringen.
- Het afbouwen van wat ik zelf noem “van iets naar niets”. Daar gebeurt iets anders, en dat heeft wel te maken met serotonine. Kort samengevat: hoe lager je dosering wordt, hoe groter het verschil is tussen de oorspronkelijke en nieuwe dosering. Laat me dat toelichten. Het plaatje vind je hier overigens. Als je kijkt naar het gedeelte op het plaatje dat snel omhoog gaat, dan past dat bij lage doseringen. Het effect van “een beetje meer of minder” heeft een groot effect op wat de medicatie doet. Dat betekent dat de laatste stapjes, wat ik dan “van iets naar iets” noem, ook de moeilijkste zijn. Want daar treedt de meeste verandering op. En dat geeft vermoedelijk de meeste “onttrekkingsklachten”. Dat heeft dus voor nu even niets te maken met het effect van de medicatie, alleen een verklaring voor het onstaan van die nare, vervelende klachten die je beschrijft.
- Sommige antidepressiva gaan ook nog eens heel snel op dat eerste stukje van de grafiek naar beneden. Dat komt omdat ze snel worden afgebroken. Een antidepressivum dat er 10 dagen over doet om voor de helft te worden afgebroken, zal een ander effect hebben dan een middel dat daar een dag over doet. Het is alsof je in het eerste geval van de glijbaan naar beneden gaat, en in het tweede geval meer van een hoogte springt.
Dan komt nu ook mijn mening. (a) Ga je van een heel hoge dosering naar een minder hoge dosering, kan dat prima snel. (b) Ga je van iets naar niets, dan moet je rekening houden met dat het feit dat elke milligram een groot effect heeft. Paroxetine wordt heel snel afgebroken, dat maakt het zo intens deze periode, maar meer kleine stapjes kan dat gewoonweg niet opvangen; het zal altijd snel gaan. Ik denk dat je dan beter een andere strategie kunt volgen.
“Even stabiliseren” en dan pas verder gaan is zeker een optie. De andere optie is om vijf dagen fluoxetine 20 mg te gebruiken. Dat is een middel dat er dagen over doet om afgebroken te worden. Het is niet helemaal zonder risico: het kan ook wel weer bijwerkingen hebben die je nu niet hebt, zoals een geactiveerd of gejaagd gevoel. Maar… het levert je wel een “glijbaan” op, zodat je dat eerste stukje van de grafiek langzaam afdaalt. Onttrekking zal er nog steeds zijn, maar de intensiteit is wellicht minder.
Als je er nu echt niet uitkomt, kun je ook nog vragen om een verwijzing naar een afbouwpoli. Ik weet niet waar die zijn bij jou in de buurt, ik weet alleen dat GGZ inGeest ook een online afbouwpoli heeft/de contacten ook online aanbiedt. Dat is wellicht ook nog een optie als dit allemaal niet lukt.
Groet, succes en sterkte,
Thijs
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Beantwoord door: Thijs van Oeffelt op 17 mei 2026
