Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Thijs van Oeffelt werkt als psychiater bij BuurtzorgT. Hij heeft veel mensen gesproken met psychotische ervaringen. Hij volgt zelf nog een opleiding tot cognitief-gedragstherapeut. Hij heeft geen gepolariseerde mening over het wel of niet behandelen van psychotische klachten, of de manier waarop.

Zou er sprake kunnen zijn van tardieve dyskinesie bij mijn vriend?

Vraag

Hallo,

Mijn vriend gebruikt ongeveer 9 maanden Abilify na de diagnose bipolair 1 met psychotische kenmerken. Eerst kreeg hij Abilify maintena 400 mg, maar sinds twee maanden oraal 10 mg. Hij zegt zelf geen verschil te merken. Klopt het dat Abilify maintena 400 mg overeenkomt met 20 mg oraal?

Sinds kort merk ik dat hij een ongecontroleerde beweging maakt met zijn onderlip. Ik heb mij redelijk goed ingelezen in deze ‘bipolaire materie’ en vroeg me af of hier sprake kan zijn van tardieve dyskinesie als mogelijke bijwerking van het antipsychoticum.

Zo ja, gaat dit voorbij?  Wat is eraan te doen? Misschien de dosis verlagen of een ander middel proberen?

Gelukkig zijn er verder geen vervelende bijwerkingen en is hij stabiel.

Heel erg bedankt!

Antwoord

Dag H.,

Dank voor je bericht. Wat fijn dat je zo opmerkzaam bent. Op de eerste plaats: de precieuze ‘gelijke hoeveelheid’ aripirazol is ongeveer 20 mg inderdaad, maar het kan ergens tussen de 15-25 liggen; er is nogal wat verschil tussen mensen wanneer ze medicatie in pilvorm nemen of via een injectie.

Of het gaat om tardieve dyskinesie is een goede maar vooral belangrijke vraag. De vertaling is min of meer ‘laat optredende bewegingsstoornis’. Dat betekent dat die dus niet meteen hoeft te beginnen bij het gebruik van een antipsychoticum. Volgens mij heb je zelf zitten nadenken of het met de dosering te maken kon hebben. Dat kan ook – hoe hoger hoe groter de kans op deze bijwerking – maar dat hoeft nu niet het geval te zijn. Het zit een beetje in de definitie opgesloten; deze bewegingsstoornissen kunnen optreden na een tijd gebruik van een antipsychoticum, in tegenstelling tot acathisie bijvoorbeeld dat meteen optreedt.

Of het nu gaat om tardieve dyskinesie kan ik niet zeggen; daarvoor zou ik moeten zien wat er gebeurt en zou ik ook naar andere tekenen van dyskinesie moeten kijken. Maar het is in ieder geval belangrijk dat iémand ernaar gaat kijken. Dus bespreek het met de voorschrijver van het middel. Ik denk dat het wat ver gaat een verhaal te schrijven over wat eraan te doen is, dat kan zijn voorschrijver beter met jullie bespreken als het inderdaad om tardieve dyskinesie blijkt te gaan.

Hoop dat ik daarmee je vraag heb beantwoord.

Groet,

Thijs

NB Ik probeer een zo open en eerlijk mogelijk antwoord te geven. Daar zitten op een platform als PsychoseNet wel beperkingen aan. Ik heb jou of de persoon over wie je raad vraagt niet zelf gesproken of onderzocht. Dat maakt dat mijn advies niet hetzelfde is als het advies dat je krijgt als je een live gesprek hebt met een hulpverlener. Jouw huisarts/behandelaar of die van de persoon voor wie je advies vraagt is je eerste aanspreekpunt hierbij.

Beantwoord door: Thijs van Oeffelt op 23 januari 2026

Gerelateerd

Meer over

antipsychotica
Bijwerkingen
Medicatie
tardieve dyskinesie

Lees ook