Main content

José schrijft in haar blog over twee perspectieven die elkaar prima kunnen aanvullen. Spirituele crisis en het medisch perspectief. Je kunt het zien als lopen op twee benen. 

Niet lang geleden sprak ik met een ervaringsdeskundige over het belang van spiritualiteit bij het ervaren van psychosen. Het blijft ingewikkeld om te praten over de ervaringen die je opdoet in een psychose.

Ze zijn van een buitenaardse kwaliteit soms, van andere dimensies, met één been in de spirituele wereld of misschien wel met twee wanneer je een psychose ervaart. Als je na je psychose wil praten over wat je meegemaakt hebt in die psychose, is het niet alleen vaak moeilijk om er zelf woorden aan te geven, ook vind je nogal eens weerstand en angst op je pad.

De omgeving wil dat je je weer met het dagelijks leven bezighoudt, je medicijnen slikt, je concentreert op herstel, terwijl jij je afvraagt wat er in ’s hemelsnaam allemaal gebeurd is met je

Voor mezelf ontdekte ik na een paar jaar de term spirituele crisis. In de jaren ’90 van de vorige eeuw is deze term geïntroduceerd door psychiater Stanislav Grof.

Het is een soort overkoepelende term die vele verschillende mogelijke ervaringen bevat die een mens op het spirituele pad allemaal kan meemaken. Omdat ik nogal veel verschillende spirituele ervaringen meemaakte in mijn psychosen vond ik daar wel enig begrip, wat er in de GGZ totaal niet was toen.

Grof onderscheidt men verschillende vormen van spirituele crisis:

  1. De sjamanistische crisis. Dit is een psychische en spirituele crisis die als een initiatie dient voor hen die uitgekozen zijn om sjamaan te zijn voor hun gemeenschap;
  2. Het ontwaken van de kundalini. Dit gaat om de ervaring van het ontwaken van sterke levensenergie die opgepot zit bij ons stuitje, en die plotseling langs de ruggegraat omhoog kan schieten. Het is de start van een zuiveringsproces;
  3. Plotselinge, vaak overweldigende mystieke ervaringen van totale eenheid met je omgeving, met de natuur, God of het Al;
  4. Psychologische vernieuwing door de terugkeer naar je centrum. Ook dit kan in een psychose gebeuren. Je kunt een versplintering of uiteenvallen ervaren van je bestaande persoonlijkheidsstructuren, een strijd tussen goed en kwaad die je dwingt om jezelf opnieuw vanuit je centrum op te bouwen;
  5. Crisis door het ontstaan van een spirituele opening;
  6. Herinneringen aan vorige levens. Deze kunnen even levendig aanvoelen als herinneringen uit dit leven;
  7. Communicatie met spirituele gidsen, channeling;
  8. BDE’s, Bijna Doodervaringen;
  9. Contact met buitenaardsen en Ufo’s;
  10. Staten van bezetenheid. Wanneer je erg gevoelig en kwetsbaar bent kunnen entiteiten je het behoorlijk lastig maken en tijdelijk bezit van je nemen.

Voor mij voelde het als een erkenning en begrip, waardoor ik me niet alleen voelde met al mijn vreemde ervaringen. Ik vond het al eng genoeg om al die dingen te ervaren, maar door het lezen over spirituele crisis besefte ik dat ik me in een proces bevond waarin je langzaamaan al die ervaringen laat doordringen, zodat je ze kunt integreren in je bestaan.

Ik durfde te gaan vertrouwen op wat ik meemaakte, zodat het er gewoon mocht zijn

Langzaamaan leerde ik leven met het feit dat ik blijkbaar een mens was met een spirituele gevoeligheid, die in staat was om meer te ervaren dan de gewone dagelijkse realiteit.

Via internetgroepen ontdekte ik andere mensen die ook dit soort ervaringen hadden, en zo ontdekte ik hoe belangrijk het was om jezelf te aarden, goed voor je lichaam en jezelf te zorgen, om te zorgen dat je dit proces kon volbrengen.

Ondertussen leefde ik ook in een wereld waar ik een bipolaire stoornis had, geacht werd structuur in mijn leven aan te brengen en mijn medicijnen te slikken.

Die had ik ook echt wel nodig af en toe, anders werd de psychose gewoon te erg, de angsten te groot. Zo leerde ik eigenlijk dat je best twee werelden naast elkaar kunt hebben.

Ik kon nu eenmaal niet van elke hulpverlener verwachten dat ze begrepen wat ik doormaakte. Maar het volgen van mijn eigen perspectief, dat van spirituele crisis, is wel cruciaal gebleken voor een innerlijk helingsproces.

Een diagnose “bipolaire stoornis” laat namelijk weinig ruimte voor een proces. Je bent ziek, het is een hersenziekte, het is chronisch, je zit je leven lang aan pillen vast. Niets in dat denken helpt je op weg om het proces in jezelf aan te gaan of goed te ondersteunen.

Het proces vindt namelijk op een dieper niveau plaats dan de meeste hulpverleners zelf hebben meegemaakt

En dus is het moeilijk invoelbaar voor hen, tenzij ze eigen ervaringen hebben op dit gebied.

Zo ontwikkelde ik eigenlijk een gebruikershouding: ik heb jullie nodig, voor de pillen, voor de crisisopvang, dus dan pas ik me wel aan en heb een bipolaire stoornis.

Maar eenmaal thuis ging ik gewoon verder met mijn innerlijk onderzoek vanuit de gedachte van spirituele, en psychische crises. Vanuit het idee van een spiritueel en psychisch proces.

Laatste vertelde een ervaringsdeskundige het mij als een metafoor: je hebt twee benen, en loopt met allebei. Het been van ziekte, en de noodzaak voor (tijdelijke) behandeling en medicatie, en het been van je eigen proces, en je eigen benaming.

Wat een mooi beeld, dacht ik. Een beeld voor wat ik ook altijd voelde: er is ziekte, maar er is ook spirituele crisis: een spiritueel én een psychisch proces. Het één sluit het ander niet uit.


José Hoekstra is ervaringsdeskundige en mede-organisator van de Crazywise Conference.

Meer informatie:

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Dank voor jouw blog. Heel erg herkenbaar. Tijdens de 1e psychose schoot ik er uit, bij mijn 2e viel mijn persoonlijkheid uit elkaar. Allemaal door onderdrukte (jeugd)trauma’s. Deze trauma’s belemmerde mijn groei en door dit in een psychose in een verwarrende pressure cooker te herbeleven, was het ook een doorgang naar meer (spirituele) groei. Niet fijn, maar op langere termijn heeft het me meer opgeleverd dan alleen herstel (meer liefde en stevigheid). Naar de psychiater ga ik inderdaad ook voor pillen en opvang bij crisis. Via alternatieve leraren duid ik mijn psychoses, geef het betekenis en werk ik aan meer gronding en begrenzing.

  2. Goed te lezen voor mij als familielid van iemand die bezig is terug te veren van uit een psychose naar een leven waarin zonder angst betekenis en zelfvertrouwen kan zijn. Erkenning voor medicijnen voor het ene egobeen waarin we hier staan en het andere linkerbeen waarmee we met een spirituele inzet staan en aan ons om dit te integreren. Dank voor je verhaal.

  3. Heel mooi en interessant om te lezen. Ik ben zelf ook ervaringsdeskundig. Langs weer wat andere lijnen als hier beschreven. Minder uitgesproken spiritueel. Maar herken hier ook veel in. Ik heb ook psychotische perioden doorgemaakt met merkwaardige soort van fantasieen/ervaringen. Maar daardoor ben ik op de lange duur wel gegroeid, meer mezelf, een vrijer mens geworden.
    Therapie is erg gericht op aanpassing: proberen weer enigzins in de gemeenschap te vallen en met de mensen mee te kunnen doen. Ook niet onbelangrijk, laten we eerlijk zijn. Zo ook regelmaat (voor sommigen althans) en redelijk goeie verzorging van jezelf en je dagelijkse leven.
    Bedankt voor je stuk en ook voor de reacties er op

  4. Wat mooi! Dank je wel!! Ik herken het. Mijn liefde voor Christus, buitenaardse wezens. Hulpverleners hebben geen idee wat je meemaakt. Fijn dat jij dat ook zo onder woorden brengt. Mooi dat je dat benoemt als lopen op twee benen.

  5. Het proces wat hierboven wordt beschreven, herken ik maar al te goed. Door mijn spirituele kant naar voren te schuiven ontdekte ik een energiebron die ik nog niet eerder had ontdekt. Hierdoor verdween mijn depressie naar de achtergrond. Ik leerde weer te gaan wandelen, brood te bakken, te tekenen en kleien. Ik haak weer. Dingen die ik uit spiritualiteit doe, bleken ook goed om mijn depressie-wond te helen. En ik hoefde me niet aan tijdstippen te houden. Een brood kon ik bakken om 8.00 uur ’s avonds maar ook om 8 uur ’s ochtends. Door de schriftelijke cursus kon ik leren wanneer ik wakker was. Met mijn 20 uur slaap per dag was dat weinig en vooral ’s nachts wakker. Ik ontdekte weer de mooie kanten van het leven. Vanuit het ontdekken van de mooie kanten, leerde ik dat ik een leven leed dat absoluut niet bij mij paste. Werken als administratief medewerker maakte dat ik me opgesloten voelde tussen 4 muren. De muren van mijn woning en de muren van het kantoor waar ik werkte. Ik wist niet dat ik een buitenmens was. Ik was het vergeten. Nu terugkijkend naar mijn jeugd, zie ik dat ik als kind altijd buiten was. Fietsen, wandelen, buiten spelen. Door mijn creatieve kant meer te ontwikkelen, ben ik buiten de geijkte hokjes bezig. Voor het eerst begonnen dingen te lukken omdat ik er plezier in kreeg. Ik heb wel 4 jaar over de cursus gedaan terwijl er normaal maar 1 jaar voor staat. Mijn spirituele kant gebruik ik om dingen te onderzoeken of dingen aan een groter publiek uit te leggen. Ik schrijf bijvoorbeeld haiku.(Japanse dichtvorm. 3 regels 5,7,5 lettergrepen. Het komt uit het zen-boeddhisme) Ik heb daar tekeningen bijgemaakt. Inmiddels ben ik met die serie heel Nederland doorgereisd. Bij een speciaal festival heb ik haiku maken ingezet om samen met een andere persoon, het verdriet door een rouwproces een beetje te verminderen. De spirituele kant van mij maakt dat ik reizen maak zowel innerlijk en in het echt reizen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *