Main content

Ergens in de verte is de uitgang. Ik zit gevangen. Gevangen in een schemerwereld. Niets lijkt meer wat het was. Alles voelt vreemd. M’n hart raast door m’n keel. Ik droom. Of toch niet? Ik weet het niet meer. Wat is nog echt? M’n vingertoppen drukken zich vast in het leer van de stoelleuning. Het voelt alsof ik ieder moment door de stoel heen ga zakken en zal vallen in een onmetelijke diepte. Dit kan toch niet kloppen? Gebeurt dit echt?

Het voelt als vallen zoals je dat kan doen in een ravijn in je naarste dromen. Maar dit keer word ik niet wakker. ‘Het is helemaal mis, het is echt helemaal mis ’ schreeuwt iets in mij. De paniek neemt nu echt volledig bezit van me. M’n hoofd staat op springen, een enorme druk bouwt zich op. Als een Finse sauna zonder uitgang. ‘Ik wil eruit, nu!

Ik begin te lopen omdat ik niet langer kan stil blijven staan bij dit gevoel. Maar ik kan nergens heen. Het gevoel volgt mij overal

Logisch ook, het zit in mij. Dit plotselinge besef doet me haast gek worden van angst. ‘Hoe kom ik er dan ooit uit ? Als dit in mij zit?’, vraagt een stem. ‘Focus je, focus je op iets. Dit gaat straks weer over, echt’ probeert een ander. Ik loop in wanhoop naar de wastafel en dompel mijn hoofd maar weer eens onder de koude waterstraal die uit de kraan klettert. Dit geeft zowaar even wat verlichting, maar ik voel de angst alweer oplaaien. M’n lijf zet zich schrap voor wat nu gaat komen.

Plots staat een huisgenoot in de deuropening. ‘Ben je klaar hier? Ik wil graag even douchen’  klinkt het. Z’n stem klinkt hol en ver weg. ‘Ja joh, tuurlijk. Ga je gang’, hoor ik mezelf antwoorden. Ook mijn stem klinkt ver weg. ‘Ik word hier ter plekke hartstikke gek‘, denk ik. ‘Niks laten merken, gewoon normaal doen. Ga naar je kamer, ga zitten op je bank. Dit gaat straks gewoon over!‘  Ik volg het advies van mijn innerlijke susser op maar geloof hem voor geen meter. Ik doe mijn kamerdeur dicht en wacht af totdat mijn huisgenoot klaar is met douchen en zich weer naar beneden begeeft. De wastafel zal ik die nacht nog regelmatig een bezoek brengen, iedere keer weer hopend dat deze me nu wel de rust zal bieden die ik zo nodig heb.

De diepe ellende aan paniekaanvallen is misschien nog wel het gebrek aan vertrouwen ze aan te kunnen. De angst voor de angst

De voortdurende zoektocht naar verlossing buiten jezelf. Er zo van overtuigd zijn dat de paniek jou de baas is. De paniek die bezit neemt van je en je gevangen houdt in het duister. Je weet rationeel met momenten best dat dit niet klopt maar je gevoel weet het zeker , dit kan ik nooit aan.

Het is dit gevoel dat getroost moet worden. Het gevecht met jezelf maakt je een kansloze strijder. Hoe harder je vecht hoe sterker de angst en het lijden. Het is de kunst van de paniek er te laten zijn en langzaam te leren dat deze weliswaar nu je voordeur plat walst maar nooit jouw huis over zal kunnen nemen. Jezelf de tijd geven om stap voor stap deze overspoelende angst onder ogen te kunnen gaan zien, zodat deze het niet volledig overneemt, is misschien wel de grootste confrontatie met jezelf die je je kunt bedenken.

Er is een uitweg uit dit donkere bos. Laat je hierbij helpen, door mensen die je vertrouwt

Praat erover met dierbaren of hulpverleners. Onderzoek stap voor stap de weg naar het licht en probeer aardig te zijn voor jezelf. Een hopeloos verdwaald kind spreek je ook niet boos toe, dat het zich niet zo moet aanstellen. Het kalmerend en zonder oordeel toespreken van jezelf kan een enorme waardevolle gids zijn op je pad naar beter. En als je dan eenmaal de weg hebt leren begrijpen die naar de uitgang leidt, dan wacht zelfvertrouwen je daar op. Want niemand anders dan jij hebt de uitgang gevonden.

Als je de pech hebt dat angst en paniek diep in jou geworteld zijn dan zal je dit bos nog regelmatig bezoeken. Maar je wéét dan dat je in staat bent je weg er weer uit te vinden. En deze wetenschap wordt misschien wel je beste vriend in bange tijden.


Jeroen Kloet is psychiater en blogt op persoonlijke titel. Hij is initiatiefnemer van het Anti Stigma Café, een initiatief om stigma rondom psychische kwetsbaarheden te doen verminderen. Op 1 juni wordt in Utrecht weer een nieuwe avond georganiseerd.

photo credit: jeroen kloet

 

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Jeroen, wat wil ik jou ontzettend bedanken voor dit artikel. Ik heb al een aantal jaar last van paniekaanvallen waarbij het soms periodes goed, en periodes wat minder gaat. Tegenwoordig vind ik het niet meer lastig om dit aan te kaarten, bij vrienden en familie maar ook bij nieuwe mensen die mijn leven inkomen. Het onder woorden brengen is echter iets anders, dit vind ik lastig en ik heb het gevoel nooit écht een duidelijk beeld van mijn gevoel te kunnen schetsen. Hoe jij het gevoel van een paniekaanval omschrijft is één op één hoe ik dit ervaar. Ontzettend fijn om dit zo aan naasten te kunnen laten lezen, en te herkennen wat ik dacht dat alleen van mij was in een anders’ verhaal.

    1. Beste R,

      Jij dank voor deze waardevolle reactie. Om precies deze reden schrijf ik mijn blogs, hopende dat ik er iemand mee kan helpen door woorden te geven aan mijn eigen ervaringen. Zo mooi om dan zo’n reactie te lezen. Dat inspireert mij weer enorm om hiermee verder te gaan.
      Nogmaals dank.

  2. Ik vind het moeilijk dit te lezen aangezien ik zelf de ervaring heb dat antidepressiva gecombineerd met veel trauma’s door je omgeving door je leven heen ook paniek kunnen veroorzaken.In de bijsluiter bij antidepressiva zie je zelfs dat het middel een hallucinerende bijwerking kan hebben. Ik ben nu gestopt met dat spul want oh wat heeft dat voor ellende gezorgd.De pharmaceutische industrie profiteert en oh zo gevaarlijk! Maar dat is mijn ervaring.

  3. Poeh. Heftig hoor. Ik heb er net vijf weken ingezeten zonder te weten wat het was. Zo herkenbaar. Steeds maar weer een koude douche willen nemen om voor heel even het contact met mijn lijf terug te vinden. Voor me zien hoe het leven verder zal gaan zonder mij omdat ik zeker weet dat ik hier niet uit kom. Dag na dag…
    Met vijtigduizend kilometer per uur naar beneden vallen. Weten dat de angst onwerkelijk is en er toch niet uit kunnen stappen. De kalmerende middelen dempen de angst maar desoriënteren me nog meer. Zo verwarrend…
    En dan ineens een psychiater die in plaats van antidepressiva voorstelt om een antipsychotica te nemen. En ineens valt alles op zijn plek…
    Ik wens iedereen die hier door heen gaat enorm veel sterkte. Want ik weet nu pas hoe ondragelijk het kan voelen.

  4. Geweldig dit , zou er voor mij hulp zijn dacht hem overwonnen te hebben , maar zit nu onder de huid.ben maar een half mens, leef als een half mens sinds ze de hernia in onderrug ondekte, alles was spychische en nu ook nog omdat er nog niet geopereedt wordt, bezuininging van?

  5. Een van de eerste dingen die de therapeute in de groepstherapie lang geleden tegen me zei , toen ik vol pijn en paniek zat en me niet in staat voelde veel zinnigs te zeggen was letterlijk en op confronterende wijze: jij bent net zo’n opgejaagd dier. Zo voelde ik me ook door de psychose en de situatie die er aan vooraf was gegaan. Haar opmerking voelde bij mij als een aanklacht en aldus was mijn vertrouwen, wat ik toch al niet meer had, helemaal verdwenen, en heb ik eigenlijk alle therapieën gewoon maar uitgezeten verder. Verder maar op eigen overlevingsinstinct, enkele steunpunten om me heen en ook het grijpen van iedere kans na de opname met veel vallen en opstaan heropgebouwd van mijn leven maar met blijvende niet opgeloste restschade. Heb me leren handhaven in de huidige realiteit, meer niet,hoogst haalbare, eigenlijk nog redelijk tevreden mee ondanks schade.

  6. Dank voor je reactie, Chantal. Ik realiseer me dat dit wéten maar betrekkelijk is. Het is mogelijk zelfs meer een persoonlijk houvast dan een vaststaand feit. Feitelijk weten we niets zeker en herken ik maar al te goed de enorme onzekerheid die er is als het gaat over terugval en of je dit wel aan zal kunnen. Hoop doet leven maar erkennen dat je het niet weet is mogelijk nog wel realistischer en krachtiger. Mijn blog gaat vooral over hoe ik het ben gaan zien vanuit mezelf. Meer een mantra voor mezelf dan dat ik pretendeer dat dit ook zo voor anderen opgaat.

  7. Paniekaanvallen heb ik nooit gehad. Wel wat een ‘geagiteerde depressie’ wordt genoemd: één grote klont depressie-angst. Ik voelde me een opgejaagd dier in het vizier van de jager. Geen ontkomen meer aan. Zelfs geen bos om me in te verschuilen.
    Maar meestal is die angst er niet. Alleen maar een zwart moeras in een donker bos, waar ik met iedere stap die ik probeer te zetten verder weg zak. Die zuigkracht is enorm.
    Ik heb een uitweg gevonden, maar ik weet dat de kans bestaat dat ik weer op deze uitgestrekte vlakte / in dit donkere bos beland. Ik weet niet zeker of ik dan in staat zal zijn om een uitweg te vinden.
    Misschien is dat voor mij wel het belangrijkste: niet het wéten, maar het níet weten en met die onzekerheid leren omgaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *