Een leefstijlinterventie duurzaam volhouden tot ze beklijft als gezonde dagelijkse gewoonte vraagt een lange adem. In Het leefstijlboek voor de zorgprofessional resoneert deze uitdaging met de auteur prof dr. Rogier Hoenders Bijzonder Hoogleraar Zingeving, Leefstijl en GGZ Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Als pionier op het gebied van leefstijlgeneeskunde heeft hij een lange weg afgelegd. In dit boek deelt hij zijn ervaringen, persoonlijke ontwikkeling en wetenschappelijke kennis om gedragsverandering te laten slagen. Zijn holistische werkwijze vormt daarin de kern: niet alleen door zingeving te betrekken bij leefstijlinterventies, maar ook door de zorgprofessional uit te dagen op zichzelf te reflecteren.
Het Hoe(A)nders-stappenplan
Het boek neemt de lezer stapsgewijs mee door de hedendaagse context waarin leefstijlinterventies plaatsvinden: alledaagse obstakels in de spreekkamer en actuele ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Om tot duurzame gedragsverandering te komen ontwikkelde Hoenders het Hoe(A)nders-stappenplan. Een praktisch model met bruikbare tools, opgenomen achter in het boek. En wanneer het dan nog niet lukt, biedt hij praktische adviezen voor de vervolgstap.
Cijfers van het Landelijk GGZ Platform (2024) onderstrepen de noodzaak: 55–75% van de cliënten geeft aan dat afzonderlijke leefstijlthema’s geen of te weinig aandacht kregen tijdens hun behandeling, en 80% van de onbegeleide leefstijlveranderingen mislukt, na anderhalf jaar zelfs 90% (p. 56). Begeleiding zoals het Hoe(A)nders-model lijkt dus onmisbaar. Voeding en beweging alleen volstaan niet: ons brein speelt een grote rol. We hebben dagelijks zo’n zesduizend gedachten waarvan 90% gelijk is aan die van gisteren en morgen, en 80% negatief is (p. 95). Via interventies als meditatie, mindfulness en yoga laat Hoenders zien dat het nodig is focus te ontwikkelen tegen deze onrustige geest, die een krachtig vehikel is om te sturen richting betere keuzes.
Wat drijft iemand?
En ja, waar doen we het allemaal voor? Iedereen wil gezond zijn maar wat houdt ons tegen? Hoenders leert te kijken naar wat iemand drijft, door het initiatief bij de cliënt te laten en zingeving in het stappenplan op te nemen. De crux ligt in het compassievol coachen richting een gezonde leefstijl. Op de kaart zetten van thema’s als houvast, verbinding en saamhorigheid zijn belangrijk voor een zinvol bestaan en voor de motivatie om gedrag op lange termijn te veranderen. Een confrontatie met de eigen sterfelijkheid en het besef dat we altijd nu kunnen beginnen, zijn enkele van Hoenders’ praktische aansporingen.
Hoenders weet hoopvol te stemmen: we hebben altijd invloed, en elke stap telt. Hij is door de wol geverfd, ooit begonnen als machinist van een locomotief. Inmiddels bestuurder van een hogesnelheidstrein die ons mooie vergezichten toont van wat binnen ons vermogen ligt. Ik kijk uit naar een volgend deel met meer verdieping op specifieke stoornissen of leeftijdsgebonden interventies. Het leefstijlboek voor de zorgprofessional is een aanrader voor iedereen die zijn eigen gezondheid, die van dierbaren of die van een cliënt professioneel wil aanpakken.
Armelle Demmers, MSc
Klinisch epidemioloog complementaire zorg
Meer lezen over Leefstijl?
- De leefstijlgids tegen somberheid – Bjarne Timonen
- Mindfulness – Wat is het en hoe werkt het? — Info van PsychoseNet
- Leefstijlpsychiatrie – Cahn, Deenik en Vermeulen
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Wil je PsychoseNet steunen?
Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.
