Clara Koek is psycholoog en psychotherapeut, werkzaam bij GGZ-NHN, en tevens ervaringsdeskundig op het gebied van psychosegevoeligheid. Ze schrijft regelmatig blogs voor PsychoseNet.
Beste Clara,
Mijn volwassen zoon heeft een psychose gehad en er is schizofrenie bij hem vastgesteld. Nu heeft mijn dochter paniekaanvallen en ben ik erg bang dat zij ook een psychosegevoeligheid kan ontwikkelen. Ze heeft al enige tijd een burn-out.
Hebben jullie daar gegevens over of data? Of broer en zus hetzelfde kunnen zijn daarin? Ik maak me namelijk erge zorgen.
Bij voorbaat dank voor je antwoord.
Beste U.,
Er is lang gezocht naar een “psychose-gen” maar inmiddels heeft wetenschappelijk onderzoek laten zien dat er zeer veel verschillende genen een rol spelen bij psychosegevoeligheid en dat ze allemaal het risico een klein beetje verhogen. Als zus of broer is er wat meer kans dat je een deel van die genen deelt maar nog altijd is de kans op psychose niet veel groter dan bij de algemene bevolking.
De overgrote meerderheid van broers en zussen zal dus geen psychose krijgen.
Het is verder zo dat leefstijl, zingeving en sociale steun een rol spelen bij het risico op psychose. Voldoende slaap, een goed dag-nachtritme, overdag een invulling die als zinvol wordt ervaren, voldoende beweging en mensen om je heen waar je leuke dingen mee kan doen en die je kunnen steunen als het even tegenzit zijn belangrijk om mentaal gezond te blijven. En om mentale problemen waaronder psychose te voorkomen.
Wegblijven van drugs ten slotte is sowieso aanbevolen. Drugs zoals cannabis kunnen psychose uitlokken, ook bij mensen waarbij er helemaal geen psychose in de familie voorkomt. Maar als het wel voorkomt in de familie is het nog sterker af te raden.
We weten ook dat het meemaken van traumatische gebeurtenissen in de kindertijd, dan gaat het over ernstige zaken als mishandeling/misbruik, het risico op psychose verhogen. Maar ook is inmiddels aangetoond dat als de traumaklachten (PTSS) goed behandeld worden, dat risico ook weer kan dalen.
Ik hoop dat je verder kan met deze informatie en dat het je ook een beetje geruststelt.
Met vriendelijke groet,
Clara Koek
