Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Larinda Bok-van der Voet is Specialist Hoogbegaafdheid. Zij begeleidt volwassenen met hoogbegaafdheidskenmerken bij problemen die zij door hoogbegaafdheid ervaren.

Larinda is ervaringsdeskundige en heeft 40 jaar verpleegkundige en managementervaring in o.a. de GGZ en geriatrie. Ze schreef het boek: ‘Had ik dit maar eerder geweten over ACT & hoogbegaafdheid’. 

Wat is leidend in het vaststellen van hoogbegaafdheid?

Vraag

Beste mevrouw Bok,

Onlangs heb ik een therapeutisch psychodiagnostisch onderzoek (TPO) gehad en daar kwam onder andere uit: ADHD (onoplettende type) en een disharmonisch intelligentieprofiel (verbaal hoger en lage verwerkingssnelheid). Er is bij mij sprake van complex trauma.

Ik herken mijzelf in de beschrijvingen van hoogbegaafdheid, alleen heb ik niet een passend IQ.

Wat weegt dan zwaarder om te bepalen of je hoogbegaafd bent: herkennen van patronen van anders/dieper/sneller/autonoom denken, of het IQ?

Dank je wel.

Antwoord

Beste A.,

Dank voor je vraag.

Bij hoogbegaafdheid hoort een hoge intelligentie. Echter door wat je schrijft zoals complex trauma, onoplettendheid en snel afgeleid kan een IQ-score lager dan 130 uitvallen. Daarnaast zijn er nog meer oorzaken waardoor je lager dan 130 kan scoren. Denk aan testspanning of faalangst. De druk van het moment kan het werkgeheugen blokkeren, waardoor iemand minder laat zien dan hij of zij werkelijk in huis heeft.

Onderpresteren door verveling of afhaken
Sommige testonderdelen voelen te simpel, traag of schools, waardoor motivatie en nauwkeurigheid dalen.

Een disharmonisch profiel
Iemand kan extreem sterk zijn in verbaal, conceptueel of strategisch denken, terwijl verwerkingssnelheid of werkgeheugen lager uitvalt.

Vermoeidheid, stress of burn-out
Chronische stress heeft invloed op concentratie, tempo, geheugen en mentale flexibiliteit.

De test meet niet alle vormen van begaafdheid
Een intelligentietest meet vooral bepaalde cognitieve functies, maar niet altijd creativiteit, complexiteitsdenken, morele sensitiviteit, intuïtieve patroonherkenning of strategisch inzicht.

Daarnaast is het label minder belangrijk, maar is het essentiëler om jezelf te begrijpen en te kunnen voelen en verwoorden wat je nodig hebt voor je mentale welbevinden.

Ik hoop dat dit antwoord je verder helpt.

Hartelijke groet,

Larinda Bok

Beantwoord door: Larinda Bok op 16 juni 2026

Gerelateerd

Meer over

Hoogbegaafdheid
Neurodiversiteit

Lees ook