Main content

Vraag

Beste Ralph Kupka,

Ik heb de diagnose bipolaire stoornis I en ik zou heel graag mijn lithium willen afbouwen.

Ik heb in het verleden al eens Seroquel afgebouwd en dat is toen heel slecht afgelopen. Ik heb daardoor een half jaar op een gesloten afdeling gezeten en ben daardoor veel kwijtgeraakt.

Ik ben nu vijf jaar verder en slik ook al vijf jaar lithium. Ondanks mijn slechte ervaring met afbouwen en het feit dat ik (nog) geen last heb van bijwerkingen, zou ik toch weer een poging willen doen om af te bouwen. Momenteel is mijn bloedspiegel laagtherapeutisch.

Ik heb al een aantal antidepressiva afgebouwd, ik slik alleen nog 400 mg lithium.

Ik wil gewoon voelen hoe het is om te leven zonder medicatie, maar de angst om weer door te schieten in een manie/psychose is erg groot.

Wat adviseert u mij om te doen?

Met vriendelijke groet.

Antwoord

Beste A.,

Je stelt een vraag die ik vaak hoor, ook in de spreekkamer. Toch kan ik je via PsychoseNet geen persoonlijk advies geven. Ik kan wel twee ervaringen uit de afgelopen week met je delen.

Twee van mijn patiënten vroegen enige tijd geleden, na vele jaren stabiliteit met lithium, om dit medicijn af te bouwen en te bezien of het ook zonder medicatie kan. Jouw vraag dus. Dat hebben we toen samen gedaan, heel voorzichtig en geleidelijk in de loop van een jaar. Bij allebei ging dat aanvankelijk goed, maar helaas is het binnen enkele maanden toch weer misgegaan. De ene werd weer ernstig depressief (voor het eerst sinds 20 jaar), en de ander kreeg opnieuw een manische psychose (voor het eerst sinds 10 jaar).

Het is geen fijne boodschap, maar een bipolaire stemmingsstoornis neigt helaas tot terugkeren (recidiveren). Lithium is voor veel mensen het meest werkzame middel tegen een nieuwe ziekte-episode. Het werkt vooral op langere termijn. Iemand die na meerdere manische of depressieve episoden in het verleden nu alweer langere tijd stabiel is, en bovendien weinig last heeft van bijwerkingen, moet wel een hele goede reden hebben om lithium af te bouwen.

Je kunt voorzichtig zoeken naar de laagste dosering die voor jou werkt, waarbij we als ondergrens een bloedspiegel van 0.6 (of soms 0.4) mmol/l aanhouden, gemeten 12 uur na de laatste inname. Maar helemaal stoppen...voorkomen is beter dan genezen, ook bij manie en depressie. Praat er opnieuw over met je psychiater, en neem dan een weloverwogen besluit.

Vriendelijke groet,

Ralph Kupka


Biografie - Ralph Kupka

Prof. dr. Ralph Kupka is hoogleraar Bipolaire Stoornissen, verbonden aan het VU Medisch Centrum (Amsterdam UMC), en psychiater bij GGZinGeest (Amsterdam) en Altrecht (Utrecht). Hij is voorzitter van het landelijk Kenniscentrum Bipolaire Stoornissen (KenBiS) en  Vice-President of Education van de International Society for Bipolar Disorders (ISBD).

Ralph Kupka werkt sinds 25 jaar in nationale en internationale onderzoeksconsortia op het gebied van bipolaire stemmingsstoornissen, en is eindredacteur van het eerste Handboek Bipolaire Stoornissen. Hij was voorzitter van de richtlijncommissie bipolaire stoornissen en bestuurslid van AKWA, het kwaliteitsinstituut voor de GGZ.

Meer informatie over de bipolaire stoornis:

Meer informatie over medicatie:

Deze vraag is gesteld door een vrouw in de leeftijdscategorie null
Beantwoord door: Ralph Kupka op 15 december 2021
  • Deel deze pagina: