Antwoord
Beste J.,
Een steeds terugkerende neiging om in een (ernstige) depressie of (hypo)manie terecht te komen, is soms met strikte leefregels en ‘contra-gedrag’ te beperken, of eventueel af een toe wat kalmerende of slaapmedicatie, maar vaak lukt dat toch niet goed genoeg. Althans, bij veel mensen die ik in de ggz zie vanwege bipolariteit. Veel mensen zie ik terugvallen als ze voorzichtig medicatie afbouwen, ook na jarenlange stabiliteit. Daarom wordt veelal ingezet op een preventieve aanpak met bijvoorbeeld lithium of een vergelijkbaar middel.
Natuurlijk is dat een zoektocht zonder garanties van tevoren, want iedereen reageert anders op medicatie. Als je die preventieve aanpak al hebt geprobeerd, en de behandelingen werden zorgvuldig en voldoende lang gedaan, en werkten niet, dan kan een andere aanpak zijn om zonder onderhoudsmedicatie tijdig in te grijpen bij de eerste tekenen van (hypo)manie. Daarbij gebruik je dan een medicijn dat eerder goed heeft gewerkt en te verdragen bijwerkingen gaf. Maar soms loop je dan achter de feiten aan, zeker bij manie.
En wat is eigenlijk het bezwaar tegen het dempen van manische verschijnselen? Die zijn toch ook heel hinderlijk en kunnen je zelfs in de problemen brengen. Ik weet natuurlijk niet welke negatieve ervaringen je hebt met anti-manische middelen. En ik weet ook niet wat je al hebt geprobeerd om je ups en downs zonder medicatie te beperken en het leefbaar te houden. Meestal komt het neer op gezonde leefwijze, regelmaat, goede nachtrust, gezond eten, geen alcohol en drugs, en alles zo goed mogelijk draaiende houden als de stemming desondanks uit balans dreigt te raken.
Het is een lastig dilemma. Iemand die aan migraine lijdt, moet ook dergelijke keuzes maken: preventieve medicatie, ingrijpmedicatie of zo min mogelijk medicatie en dan de klachten verdragen. Soms kan een second opinion bij een gespecialiseerd centrum meer persoonlijke mogelijkheden geven.
Vriendelijke groet,
Ralph Kupka
Beantwoord door: Ralph Kupka op 30 april 2026
