Main content

Voor veel mensen komt het woord ‘stigma’ bekend voor. Maar als je vraagt wat het betekent, komen ze niet uit hun woorden… 
Google deze vraag en je krijgt 422.000 hits binnen 0,31 seconden! PsychoeNet zette de belangrijkste beschrijvingen voor je op een rijtje maar heeft daarna ook een vraag voor jou…

Wikipedia

“Een stigma is een schandvlek of brandmerk dat aan een bepaald persoon, een groep personen of aan een zaak wordt gekoppeld. Een stigma kan ook een vooroordeel zijn dat leeft bij een bevolkingsgroep.

In het Nederlands kent men het afgeleide werkwoord “stigmatiseren“. Synoniem hieraan is het “brandmerken”. Deze woorden worden gebruikt in overdrachtelijke zin.
Als men een bepaalde groep brandmerkt/stigmatiseert, dicht men die groep als geheel een bepaald negatief kenmerk toe. Het is voor de gestigmatiseerde groep, zoals het voor een gebrandmerkte onmogelijk is van het merkteken af te komen, zeer moeilijk om een stigma kwijt te raken.” wikipedia

Samen Sterk zonder Stigma

“Stigmatisering is een proces waarin een groep personen negatief wordt gelabeld, veroordeeld en uitgesloten. Dit gebeurt op grond van gemeenschappelijke, afwijkende kenmerken en/of gedragingen die angst of afkeer oproepen. Degenen met de psychische aandoening worden hiervoor verantwoordelijk gehouden. Vaak is sprake van overdrijving.” samensterkzonderstigma

Van Dale woordenboek

“Iets dat afbreuk doet aan iemands reputatie; brandmerk.” vandale

Help Ik Heb Een Psychose

“Een stigma is een vooroordeel dat aan een bepaald persoon wordt gekoppeld.  Als je stigmatiseert maak je een verschil tussen ‘ons’ als normale mensen en ‘hen’ als abnormaal en psychisch ziek. We gebruiken dan stereotypen om de verschillen te benadrukken. Onwetendheid, verkeerde informatie en schrikbeelden in de media versterken deze verschillen nog eens.” helpikhebeenpsychose

Peers2Peers

“Stigma komt voort uit vooroordelen. Mensen hebben een natuurlijke neiging om de wereld om hen heen te begrijpen en tot op zekere hoogte voorspelbaar te maken. Vooroordelen helpen daarbij, omdat die het gedrag van mensen die bij een bepaalde groep horen voorspelbaar maken. Vooroordelen berusten op aannames die gebaseerd zijn op groepen mensen en veelal niet meer kloppen als je ze toepast op individuen. Ze worden gevoed en ook afgebroken door ervaring met individuele leden van een groep waar het vooroordeel op rust.

Het hebben van vooroordelen is in principe geen probleem, mits de ideeën niet omgezet worden in gedrag. Op het moment dat dat gebeurt spreken we van stigmatisering (B. Anthony, A. Plooy, e.a.).
Vooroordelen zelf verdwijnen door contact met de beoordeelden. Het hebben ervan is een diep geworteld menselijk fenomeen en kan nauwelijks worden voorkomen. Dat is anders voor stigmatisering, omdat het daar gaat om gedrag op basis van vooroordelen. “ peers2peers

Nu jij: laat van je horen en vertel jouw stigma-verhaal

De omschrijvingen hierboven liegen er niet om. Het gevolg van stigma laat zich raden. Schaamte, zelfveroordeling, angst en buitensluiting worden vaak in één adem genoemd. In maart 2013 lanceerde Samen Sterk zonder Stigma een informatieve website die tot bewustzijns- én gedragsverandering moet leiden.

Zo’n landelijk initiatief is prachtig en helaas ook hard nodig. Maar het bekende spreekwoord luidt: Verander de wereld, begin bij jezelf!

Als tegengeluid willen we daarom ook succesverhalen horen!

Heb jij te maken gehad met (zelf)stigma en ben je uit dat ‘hokje’ ontsnapt? Heb jij mensen in je omgeving bewust kunnen maken waardoor ze anders tegen jou of een bepaald persoon gingen aankijken? Of was jij zelf ooit degene die een ander stigmatiseerde en zijn je ogen geopend door een gesprek of gebeurtenis?

Stigma moet plaatsmaken voor begrip en wij horen graag hoe jouw (grote of kleine) bijdrage hierin is. Deel je reactie hieronder!

photo credit: pexels
  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Ik ben Katja van Biesen. Ik weet uit ervaring hoe stigma gebruikt en misbruikt kan worden. Mijn vader misbruikt het stigematiserende effect dat het woord “psychose” heeft. Door heel slim met woorden te manipuleren, heeft mijn vader het voor elkaar gekregen, dat een organisatie als Veilig Thuis nu ervan overtuigd is, dat ik een psychopaat ben, ipv een persoon met een psychosegevoeligheid. Dus….is de redenering van Veilig Thuis, als haar bloedeigen vader meldt dat zijn dochter een psychopaat is, die psychotisch over straat schijnt rond te zwerven…….dan is deze dochter dus ook een psychopaat van een moeder.! En zo worden mijn kinderen en mijn gezinsleven met hen, dankzij stigma zeer grof geweld aan gedaan. En wordt het recht van mijn kinderen op veiligheid en geluk en het recht van mij, als mens en als moeder, met de voeten getreden. En dat in Nederland en in 2016!!!!
    Stigma??? Breek mij de spreekwoordelijke bek niet los…..ik weet er alles van, en ik weet maar al te goed, hoe instanties als Veilig Thuis, de Raad van Kinderbescherming en Jeugdhulp middels hun vooroordelen zelf tot “diagnostiek”komen.
    Ik weet hoe men misbruik maakt van het taboe rond psychiatrie. Ik weet als moeder, hoe ik bedreigd word met psychosegevoeligheid. Door Veilig Thuis word ik voortdurend door bedreiging tot het ondertekenen van documenten. En waar word ik mee bedreigd?…..dat mijn kinderen van mij af worden genomen, omdat ik een vermeende psychopaat zou zijn.
    Katja, trotse moeder van 4 kinderen

  2. Graag zou ik meer open kunnen zijn over ‘the story of my life’. Het onderwerp van ‘my story’ is taboe en dat heeft mede te maken met een groot aantal stigma’s dat er aan kleeft.

    Rond mijn dertiende ontdekte ik pedofiele gevoelens voor jongens. Een verwarrende ontdekking. Ik hoopte dat het slechts een fase was in mijn puberteit, maar helaas. Ruim twintig jaar bleef dit een absoluut geheim. Soms was ik stilletjes verliefd. Tijd heelt, en verliefdheden verdwijnen. Het was voornamelijk lastig om niet verliefd te kunnen worden op leeftijdsgenoten. Ik voorzag een eenzame toekomst.

    Het er niet over kunnen praten was het zwaarst. Voortdurend leven met de wetenschap dat niemand je echt kent is slopend. Mijn pedofiele gevoelens an sich niet. Lief hebben zonder seks is goed mogelijk. Dat heb ik nauwelijks als zwaar ervaren. Met iemand van wie je houdt neem je geen risico’s. Een misstap zou ik mezelf nooit vergeven hebben.

    Gevoelens van eenzaamheid, maakten me depressief. Eenzaamheid, binnen een druk bestaan, met in principe voldoende sociale contacten. Het onderwerp pedofilie vermeed ik. Enkele keren ving ik een gesprek op of werd ik ermee geconfronteerd via de media. Dit waren pijnlijke momenten. Die pedofielen waren niet de mensen met wie ik mij kon identificeren. Ik voelde me geen slecht mens.

    Pas toen ik uit de kast kwam viel er een grote last van mijn schouders. Het was een verademing om te merken dat mensen je niet zomaar laten vallen. ‘We kennen je toch al jaren’, ‘Voor ons blijf je dezelfde Job als voorheen.’

    Het gaat nu al jaren veel beter. Toch lijd ik nog iedere dag onder de vooroordelen die de wereld in geslingerd worden. Een pedofiele aard zegt niets over er naar handelen. Daders van kindermisbruik zijn hebben meestal geen pedofiele aard. (Bron: Nationaal Rapporteur Mensenhandel https://www.nationaalrapporteur.nl/publicaties/op-goede-grond/)

    Ook ik ben fel tegen seksueel misbruik van kinderen!

    Het taboe omtrent dit onderwerp is zo groot dat de veel wetenschappers, politici en ‘betrouwbare’ media zwijgen. Een genuanceerd woord kan immers leiden tot grote reputatie schade. Zelfs mijn psycholoog adviseerde me om er maar niet te open over te zijn. De buitenwereld is meedogenloos.
    Veel pedofielen kampen met depressie. Er zijn geen cijfers bekend, maar ik vermoed dat het zelfmoordpercentage onder pedofiele jongeren hoog is.

    Mijn hart breekt als ik denk aan al die scholieren die nu kampen met dezelfde worsteling die ik ooit heb mee gemaakt. Het zijn veel. Naar schatting 1-3% van de mannelijke bevolking. Rekent u maar uit hoeveel scholieren dat zijn op uw nabij gelegen middelbare school.

    Let’s fight the stigma! Ook zij hebben recht op een menswaardig bestaan.

  3. In mijn blog van November vorig jaar beschreef ik hoe mijn leven jarenlang werd gedomineerd
    door de schaamte voor het ziektebeeld Schizofrenie….

    zelfstigma… het is waar !

    Het afgelopen jaar heb ik gemerkt dat ik in al die jaren van het “ziek zijn” dit vooral ZELF zo beleefde.
    De schaamte kwam van binnenuit.

    Mijn idee van minderwaardigheid, de noodzaak om mezelf te isoleren, en mezelf buiten de maatschappij
    te plaatsen, frustreerden mij destijds enorm .. er viel niet mee te leven.
    Nu ik de zelfstigma van me afgeworpen heb, en vooral mezelf ben geworden, en weer ben gaan praten,
    blijkt dan niemand OOITdit ziektebeeld in mij heeft gezien.

    Ik laat dit zelfstigma niet nog eens toeslaan in mijn leven !
    De langdurige schaamte voor het trauma uit mijn jeugd kan ik nu met zelfrespect aangaan.
    zonder medicijnen, zonder angst, zonder mezelf te verliezen.
    nu BESEF ik me dat iedereen achter me staat !!

    wat een heerlijk en bevrijdend gevoel !

    allard wagelaar.

  4. Het kan erg prettig zijn als je, ondanks alle stempels, onbegrip onverschilligheid en vernedering vanuit de omgeving, ook hulpverleners soms, een hele lange adem hebt, rustig aan je doelen werkt waar je ZELF naar toe wil, binnen de door JEZELF bepaalde haalbaarheid. Autonomie heet dat, een ander maakt niet zomaar de dienst uit en, nee, dat hoeft ook weer niet als weerstand of autoriteitsprobleem gediagnosticeerd te worden, maar het omzetten van woede doordat je in een afhankelijke positie zat door je kwetsbaarheid, waardoor ze te veel met je konden doen ( wijsmaken?) naar de regie terugkrijgen. Dan kan je ze , met al hun negatieve oordelen over je en hun neiging je te bepalen, steeds meer overbodig verklaren en jezelf en die ander recht in de ogen kijken. Als gelijkwaardige. Dat lijkt me belangrijk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *