Main content

Ineens zie je midden in de nacht oom Jan naast je bed staan. Misschien schrik je, of misschien ook helemaal niet. De volgende ochtend word je gebeld en het blijkt dat oom Jan die nacht overleden is. We hebben het hier over een zogenoemde crisisverschijning. Het blijft niet bij oom Jan. Er zijn vele vergelijkbare ervaringen te (be-)noemen. Buitengewoon? Roos denkt daar toch iets genuanceerder over. “Wat mij betreft hoog tijd voor het vergroten en beter toegankelijk maken van kennis en expertise.”

Uit enquêtes blijkt dat in westerse landen meer dan 50% van de bevolking aangeeft wel eens een buitengewone ervaring te hebben gehad. Het gaat dan om een breed palet aan ervaringen. Bekende voorbeelden zijn de nabij-de-dood-ervaring (NDE), de uittreding of Out of Body Experience (OBE), de mystieke en de transcendente ervaring. Maar het kan bijvoorbeeld ook gaan om het ervaren van betekenisvolle synchroniciteiten, telepathie, lucide dromen of het zien of voelen van entiteiten.

Soms zijn de ervaringen bewust opgezocht

zoals door religieuze of spirituele activiteiten als bidden, (bepaalde vormen van) yoga en meditatie of door het gebruik van psychoactieve middelen. Vaak ook zijn ze spontaan, bijvoorbeeld getriggerd door levensomstandigheden en crises.

Heel veel mensen geven dus aan dergelijke ervaringen te hebben gehad.  Deze hebben ze vaak ook als zeer  betekenisvol ervaren. Ook hebben ze er regelmatig zeer existentiële vragen over. Maar toch wordt er niet vaak openlijk over gesproken. Vaak speelt angst daarbij een grote rol. Angst om niet serieus genomen te worden, voor gek verklaard te worden dat je ‘in dergelijke zaken gelooft’. Of zelfs ook angst dat het als stoornis van de hersenen wordt aangemerkt.

De wetenschap neemt de ervaringen over het algemeen niet erg serieus en bovendien lenen ze zich vanwege hun aard überhaupt slecht voor onderzoek. En in de gezondheidszorg is vooral aandacht voor de situatie waarin het hebben van buitengewone ervaringen tot problemen in functioneren leidt.

Dus wat zien we? Enerzijds zijn er kwesties die in de samenleving op best grote schaal worden gerapporteerd. En zijn er de behoeften die  breed leven. Anderzijds zien we hoe er vanuit de voornamelijk op de materie georiënteerde wetenschap en gezondheidszorg naar wordt gekeken en hoe er mee om wordt gegaan. Ik constateer een kloof. Is een alternatieve (en ruimere) blik mogelijk?

Hier valt veel over te zeggen

Er zijn diverse alternatieve kaders en ideeën die kunnen worden genoemd, bijvoorbeeld vanuit de filosofie en de transpersoonlijke psychologie. En er komen ook steeds meer interessante tegengeluiden en inzichten – o.a. vanuit de natuurkunde.

Waar het me hier echter vooral om gaat is dat iemand die te maken krijgt met een buitengewone ervaring daar maar op weinig plekken mee terecht kan voor laagdrempelige en kwalitatief goede informatie. Of voor een goed en onbevooroordeeld gesprek. Ook het vinden van hulp en begeleiding bij het integreren van dergelijke ervaringen gaat niet altijd even soepel. In de reguliere hulpverlening loopt men vaak vast en daarbuiten is er een zeer divers en versnipperd aanbod van therapeuten en coaches tot mediums, spirituele centra etc. Er zijn minder waarborgen m.b.t. de kwaliteit ervan.

Dat is erg jammer. De kennis en expertise is er namelijk wel, zowel in Nederland als internationaal. In Nederland zijn er bijvoorbeeld het Parapsychologisch Instituut en het Netwerk Nabij de Dood Ervaringen. En er is aanbod van diverse hulpverleners, bijvoorbeeld van transpersoonlijk opgeleide counselors. Vanuit de hoek van de psychiatrie zijn er mooie initiatieven als PsychoseNet en Crazywise Nederland, waar aandacht is voor een alternatieve kijk op de ervaringen. Internationale voorbeelden zijn het American Centre for the Integration of Spiritually Tranformative Experiences (Aciste), Spiritual Awakenings International en Spiritual Crisis Network UK.

Het zou mooi zijn

als de in Nederland aanwezige kennis en expertise bij elkaar komt, bijvoorbeeld in een platform waar laagdrempelig praktische, inhoudelijke en ook spirituele informatie wordt aangeboden. Waar het tevens mogelijk is om een goed gesprek te voeren – bijvoorbeeld op een (goed afgesloten) forum. Idealiter is op zo’n forum zowel transpersoonlijke als ‘reguliere’ expertise aanwezig. Dus ook expertise op het gebied van psychopathologie. Met korte lijnen naar hulpverleners als bijvoorbeeld specialistische hulp of behandeling nodig blijkt te zijn.Ook kan men denken aan telefonische en inloop spreekuren.

Ook zou ik graag zien dat ggz hulpverleners zoals psychologen, psychiaters en therapeuten op dit gebied hun kennis vergroten, zodat zij beter toegerust zijn als cliënten met dergelijke verhalen komen. En zodat zij binnen de behandeling ook beter aandacht kunnen geven aan de vaak existentiële dimensie en vragen en worstelingen waar mensen mee rond kunnen lopen. Ook dat zou vanuit boven beschreven platform gefaciliteerd kunnen worden.

Meer kennis verdient wat mij betreft ook de situatie waarin het niet gaat om een eenmalige ervaring

maar waarin iemand het gevoel heeft in een proces van groei van bewustzijn te zitten met een verhoogde mate van sensitiviteit en een verruimde blik op zichzelf en de wereld. Veel gehanteerde termen hiervoor zijn een proces van (spirituele) transformatie, spiritueel ontwaken of spiritual emergence. Gedurende zo’n proces – dat jarenlang of een heel leven kan doorgaan – zijn er vaak meldingen van meerdere bijzondere ervaringen. Vaak gaat het proces geleidelijk, verrijkt het de persoon in kwestie en lukt integratie redelijk tot goed. Soms echter gaat het zo abrupt dat er een crisis ontstaat. De psychiatrie spreekt dan veelal over een psychose. Vanuit transpersoonlijk perspectief gaat het eerder over een spirituele noodtoestand. Het is hoe dan ook een situatie waarin de juiste hulp en begeleiding belangrijk is.

De kans is groot dat veelal alleen psychiatrische behandeling met medicatie volgt

Hoewel hulpverleners de symptomen dan wel kunnen onderdrukken of wegnemen, is er niet persé aandacht voor het proces. Evenmin is er aandacht voor de integratie en de existentiële en zingevingsvragen waar de persoon op basis van de ervaringen mee kan zitten. Vaak staat men ook niet open voor het meer alternatieve idee dat een dergelijke crisis ook positieve uitkomsten kan hebben. En dat een meer natuurlijke manier van laten uitwerken zelfs zou kunnen leiden tot een positievere manier van functioneren van betrokkene. Een idee dat onder mensen die buitengewone ervaringen ondergaan zelf wel steeds meer leeft.

Kortom: wat mij betreft hoog tijd voor het vergroten en beter toegankelijk maken van kennis en expertise én voor het aangaan van verbindingen!

Ben je door het bovenstaande nieuwsgierig geworden

en wil je meer weten over buitengewone ervaringen, spiritual emergence en tips bij de integratie ervan? Of over de inzichten vanuit de transpersoonlijke psychologie? Neem dan eens een kijkje op de websites van de hierboven genoemde organisaties. Of ga snuffelen in de grote stapel boeken en artikelen die op dit gebied beschikbaar is. Interessant om eens te googelen zijn bijvoorbeeld Stanislav en Christina Grof of Ken Wilber. Ook zeker de moeite waard zijn Edward F. Kelly en Robert Monroe.

Veel leesplezier toegewenst!


Roos is werkzaam in het onderwijs en is geinteresseerd in bewustzijn op het snijvlak van spiritualiteit, wetenschap en het dagelijkse leven.

Meer lezen over spiritualiteit ?

Foto creative commons o.a. piqsels
  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Enkele prachtige buitengewone ervaringen te horen

    1. Podcast 9 jaar geleden van iands Santa Barbara van Eben Alexander een Prof. in Neurochirurgie die in coma raakte en volledig genas.Nde

    2. Shared death crossing project :the library.Sde

  2. Dokters (en andere hulpverleners)kunnen hun kennis over Nde vergroten middels een DVD die gemaakt is over NDE door IANDS AMERIKA.

  3. Anoniem:
    Veel Plezier met:
    Men kan meer over de buitengewone verschijnselen van Jan te weten komen ,SDE s en buitengewone ervaringen die nadien kunnen optreden zogenaamde ADc s via de nu online curses van Raymond Moody en William Peters uit Amerika:life beyond the treshold.Op de website Life achter life
    van Raymond Moody is dit en veel meer te lezen.
    .

  4. Anoniem:

    Wat betreft je beschrijving van oom Jan: dat is een Shared death ervaring een SDE! Voor het eerst is deze naam gegeven door Raymond Moody (een wereld beroemde Amerikaanse psychiater en naamgever van NDE. )Raymond Moody heeft zelf ook een SDE gehad met zijn moeder. Mogelijk zijn er 20-40 procent van dit soort buitengewone verschijnselen van SDE s wereldwijd. Veel meer dan NDE = 4 procent. In 2012 is het boek een Glimp van Eternity verschenen over dit verschijnsel van Raymond Moody.In principe richt het Nederlandse NDE netwerk zich ook tot SDE ,maar in mijn perceptie is dit nog erg ondergesneeuwd. Raymond Moody heeft samen met William Peters in Amerika het Shared death crossing project opgericht waarbij wetenschappelijk! alle SDE verhalen wereldwijd verzameld en wetenschappelijk bekeken.Hun eerste artikel is verschenen. Ze letten op de 7 beschreven kenmerken van Raymond Moody die wereldwijd hetzelfde zijn! Shared Crossing project hebben er inmiddels 21 gevonden.Eind dit jaar verschijnt de vertaling van William Peters boek :At Haevens Door in het Nederlands.Via het shared death crossing project is in een forum te komen,als
    je aan een cursus online meedoet. Zeer indrukwekkend!

  5. Echt een mooi initiatief! Wel heb ik en dubbel gevoel erover: voor mijn gevoel wemelt het op dit moment van de ‘helderziende coaches’. Ik heb er eentje ontmoet en het contact na enige tijd afgesloten. Mijn conclusie was, dat de ‘spirituele inzichten’ (die ook heel reeel leken) een echt inzicht in het eigen ik, en functioneren, blokkeerden. Het was een fluctuatie van ‘bijzondere inzichten en gevoelens’ zonder houvast. En intimiderend want egotoon.
    Aan de andere kant hebben wij idd te maken met medici die geschoold zijn te denken, dat de mens uit ‘materie’ bestaat. Het betekent ook, dat in de ontkenning van een ‘hogere wereld’ je niets hebt om jezelf te verhogen. De ontwikkeling (van bewustzijn) stopt.

    Beiden zie ik als ‘probleemgevallen’. Daar een brug te bouwen, jeminee! Feitelijk heb je te maken met twee fundamenten die niet deugen: daar kan je geen brug op bouwen.

    1. Hoi Maartje,

      Ik snap heel goed wat je bedoelt. Juist omdat het spirituele en paranormale niet vast te pakken is, en je het moet hebben van je intuïtie of van vertrouwen op is het heel trikkie om bij verkeerde mensen aan te kloppen. Want inderdaad niet iedereen heeft goede, zuivere intenties óf weet er zelf ook niet genoeg van óf probeert zijn/haar ego op te krikken en een mening of overtuiging op te dringen.

      Ze zijn er wel!! Zuivere intuïtieve heldere mensen die geen bijbedoelingen hebben en puur mensen willen helpen bij de spirituele ontwaking. Zo dankbaar dat ik er 1 heb ontmoet. Want ook ik ben in het verleden genoeg mensen tegen gekomen die “helderziende” waren, of paragnosten die wel even voor een oplossing zouden zorgen, of met homeopathie alles dachten te genezen. Zo werkt het natuurlijk niet…. je bent en blijft altijd zelf verantwoordelijk voor je eigen pad en moet ook altijd zelf de regie houden en vooral niet de illusie hebben dat een andervoor oplossingenkan zorgen, maar dit geldt in de GGZ ook . Een ander kan enkel met je meelopen en je handvatten geven.

      Moeilijke materie!!

  6. Hey Roos wat goed dat je hier aandacht voor vraagt, dank voor je bijdrage!

    Laten we ons inderdaad niet beperken tot zaken waarvan we denken dat ze tot lineaire materiele wetenschap kunnen worden gereduceerd. Trouwens de mentale dimensie is überhaupt niet te vangen in het materiële domein, dus waarom zouden we dat niet erkennen?

    In Engeland heb je het bekende spiritual crisis netwerk – in Nederland moet dit nog verder opgebouwd en uitgewerkt worden https://spiritualcrisisnetwork.uk/. Ook op Mad in America zijn er interessante artikelen op dit gebied, zie bv https://www.madinamerica.com/2020/02/spiritual-emergency-crisis-transformation/

    Hoe het zij, heel goed om dit naar voren te brengen en te helpen hier met elkaar over te kunnen praten, dank!

    Groet Jim

  7. Wat bijzonder dit, en wat prachtig. Bijzonder om het feit dat ik afgelopen week een blog heb ingestuurd met een aantal persoonlijke ‘bovennatuurlijke ‘ ervaringen en ik werd gewezen op o.a. deze blog die vandaag geplaatst zou worden, en over 2 weken, waarna mijn blog volgt. Zo mooi hoe dit samenvalt.

    Prachtig dat dit veel meer betekenis mag krijgen, open minded bekeken mag worden ipv puur en alleen door de wetenschappelijke bril. Want dit kan namelijk nooit en te nimmer door een wetenschappelijke bril gezien worden…. energie is niet vast te pakken. En inderdaad dat het vooral niet gezien wordt als een stoornis en behandeling volgt met medicatie. Want daardoor raak je wél verstoord, je wordt ziek gepraat en gemaakt en raakt steeds verder verwijderd van wie je werkelijk bent.

    Dankjewel!!! 🥰

    Lieve warme groet Vlinder

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *