Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Kun je psychotisch worden bij een juiste medicatiespiegel?

Vraag

Beste Jim,

Kan het gebeuren dat iemand toch psychotisch ontregelt terwijl de medicatiespiegel (van aripiprazol) binnen de therapeutische waarde valt?

Dank je wel.

Antwoord

Beste S.,

Dank je wel voor je vraag.

Kort antwoord: ja, dat kan. Een psychotische ontregeling terwijl de spiegel netjes binnen de therapeutische waarde valt is minder raar dan het lijkt. En ’t is wel handig om te snappen waarom, want daar zit ook je aangrijpingspunt.

Zo’n spiegel is een farmacokinetisch gegeven. Het zegt iets over wat je lichaam met het middel doet: hoe aripiprazol wordt opgenomen en afgebroken. Wat het niet zegt is wat het middel doet in je hersenen (dat is farmacodynamiek) en al helemaal niet wat ’t doet met je psyche en je beleving.

Die therapeutische waarde is een gemiddelde over grote groepen, handig als richtlijn maar geen garantie voor jou persoonlijk; twee mensen met exact dezelfde spiegel kunnen totaal anders reageren. En het belangrijkste: een antipsychoticum bouwt geen muur tegen psychose. Het dempt de dopaminesignalen en de neiging tot hyperbetekenis, maar je onderliggende psychosegevoeligheid blijft bestaan. Prikkelt er iets die gevoeligheid stevig, dan kan ’t er dwars doorheen breken, ongeacht de spiegel.

Dus de conclusie is niet “de spiegel klopt dus de meting deugt niet”, en ook niet “ik moet ophogen”; ophogen brengt geen nieuwe schok teweeg en lost ’t niet op. De veel bruikbaardere vraag: wat prikkelt nu jouw gevoeligheid? Middelen, slaap, ritme, stress, wat er in je leven speelt. Daar ligt je regie. Medicatie alleen doet niet zoveel; het gaat om medicatie en de rest: leefstijl, rust, ritme, beweging, contact et cetera.

Hope this helps, en kijk ook even verder op PsychoseNet voor meer informatie.

Groet,

Jim

Beantwoord door: Jim van Os op 9 juli 2026

Gerelateerd

Meer over

antipsychotica
Medicatie

Lees ook