Main content

Er zijn 5 fasen van psychose en behandeling en drie soorten behandeling te onderscheiden. In dit hoofdstuk kan je er meer over lezen.

De 5 fasen van psychose en behandeling starten met het onderscheiden van de drie soorten behandeling bij psychosegevoeligheid.

De medisch-psychologische aanpak is veelal gericht op aanpakken van de ‘symptomen’ van de ‘aandoening’ op basis van zogenaamde evidencebased richtlijnen. Deze behandeling is gebaseerd op kennis uit de psychiatrie, de psychologie en de verplegingswetenschappen. Dit is op zich prima en het moet ook zeker een plek hebben.

De andere behandeling is herstelgericht. Dit is meer gebaseerd op ervaringskennis en gericht op de persoon helpen met de vaardigheden en kennis die nodig zijn om te leren leven met psychosegevoeligheid, inclusief dingen als stigma, uitsluiting, bijwerkingen van medicatie, hulp bij omgaan met de GGZ, eenzaamheid, grip krijgen op je leven, en jezelf weer als een waardevol iemand leren zien.

De derde behandeling is de sociale zorg. De sociale zorg heb je nodig om weer terug te kunnen gaan naar de opleiding, werk, dagbesteding, zelfstandig wonen, een toekomst bouwen en alle andere dingen die je nodig hebt om je leven weer op de rails te krijgen.

Helaas is het zo in Nederland dat de verschillende typen zorg niet helemaal goed op elkaar zijn afgestemd. De sociale zorg zit bij de gemeente en is meestal niet goed afgestemd met de medisch-psychologische zorg bij de GGZ. De GGZ is gericht op symptoomreductie met het risico dat mensen blijven hangen in escalerende behandelingen terwijl ze eigenlijk sociale experimenten nodig hebben op het gebied van wonen, werken, opleiding en dagbesteding. Herstelgerichte zorg is vaak diffuus en moeilijk te vinden. Als je geluk hebt is er een goede Recovery College bij je in de gemeente, zoals Enik in Utrecht. In de praktijk is het vaak een enorme zoektocht om de goede zorg op het juiste moment te krijgen.

Fasering van behandeling

Het is tegenwoordig gebruikelijk om de behandeling van psychosegevoeligheid zodanig te faseren dat er rekening wordt gehouden met de verschillende fasen van herstel – in de zin van herstel van perspectief en de ervaring van een zinvol participerend bestaan.

Fase 1: De vroege fase van psychose In de vroege fase kan de hulpverlening vooral informatie geven. Informatie over wat er precies aan de hand is, dat het alle kanten op kan gaan en dat er geen paniek hoeft te ontstaan. Dat is in deze fase belangrijk om te weten.
Fase 2: In fase 2 heb je te weinig zicht op de werkelijkheid en daardoor is eigen regie voeren niet of minder goed mogelijk.
Fase 3: De derde fase van ‘worstelen met het hebben van psychosegevoeligheid’.
Fase 4: Van ‘leven met psychosegevoeligheid’ is er voldoende rust ontstaan en is de crisis naar de achtergrond verdwenen.
Fase 5: In de vijfde en laatste fase ‘Leven voorbij psychosegevoeligheid’, hebben mensen zo goed leren omgaan met hun psychosegevoeligheid, dat het een goed te dragen last is.

In de animatie hieronder zie je hoe je kunt proberen het meeste uit je behandeling te halen.

Bekijk de animatie “Hoe haal ik het meest uit mijn behandeling?”


Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij verschijnt sinds 2014 op Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.)

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Verder lezen over behandeling en de fasen van psychose:

Meer informatie over psychose:

  • Deel deze pagina: