Fotocredits: Miriam
Hoofdstuk 24: Moeder.
Twee mannen staan in haar woonkamer, uitgenodigd voor een gesprek dat al beladen voelt nog voordat het begint. Deze ontmoeting is voor Miriam meer dan een uitwisseling van woorden. Ze raakt aan verlies, schuldgevoel en warme herinneringen aan haar overleden zoon. Maar vooral draait het om die ene vraag: hoe komt ze in contact met de behandelend psychiater van haar overleden zoon?
Lees eerdere hoofdstukken van Miriam hier!
Triggerwarning: de volgende blog bevat voor sommige lezers heftige onderwerpen, waaronder suïcide en overdosis. Heb je Zelfmoord-gedachten? www.113.nl, 0800-0113
Eindelijk ging de bel. Twee goed geklede mannen, de tweede met design schoenen die direct opvielen, verzorgd en vriendelijk, stapten al babbelend binnen. “Wat een leuk huis, midden in Harlingen!”.
Amicaal en vrolijk, zo leek het. De eerste omhelsde haar zoals ze inmiddels van hem gewend was en de tweede bleef wat aarzelend staan en stak zijn hand uit. Ze besloot het erop te wagen en omhelsde hem ook. “Bijzonder leuk dat je bent meegekomen!”. Het voelde wat onhandig. Om het ijs te breken nam ze misschien een risico.
Ze had zich wat gespannen gevoeld maar ook opgewonden over de op handen zijnde ontmoeting. Nu kwam daar ongemak bij en twijfel.
Hij voelde kwetsbaar maar ook moedig. Hoe ze daarmee om moest gaan kon ze niet precies onder woorden brengen.
Ze hing hun jassen op en haar opwinding zakte weg. Haar enthousiasme was even ver te zoeken. Niet handig nu ze op haar verzoek naar haar huis waren gekomen en ze alle zeilen moest bijzetten om hem een moeilijke vraag te stellen. Ze wachtte op het juiste moment.
Hij keerde zich af
Zij had hem willen ontmoeten omdat ze recentelijk zijn artikel in het landelijk ochtendblad had gelezen. Pagina groot, met foto, waarin hij uit de doeken deed hoe zijn leven professioneel veranderd was. Hij had op een dag een zeer belangrijke beslissing genomen. Hij had de instelling waar hij werkte de rug toegekeerd en was van baan veranderd. Daarbovenop had hij een geheel nieuwe visie op zijn werk kunnen ontwikkelen. Het klonk als een sprookje. Zijn woorden hadden haar recht in het hart getroffen en hadden haar dagenlang beziggehouden. Het waren mooie woorden en hoopvol. Zozeer dat ze de moed opvatte om te overwegen hem nog eens te willen spreken. En dat ze daar moed voor nodig had was niet zonder reden.
De behandelende psychiater van mijn zoon
Hij was een jaar lang de behandelend psychiater geweest van haar zoon in een forensische kliniek. Een door de rechter afgedwongen plaatsing. Binnen het jaar na ontslag uit deze kliniek was haar zoon overleden. Of het nu een suïcide was geweest of een overdosis, dat hadden de betrokkenen zich na zijn dood afgevraagd maar geen antwoord op gekregen.
Van deze kliniek had de collega zich gedistantieerd. Toen zij met hem als behandelaar van haar zoon te maken kreeg had zij ervaren dat hij allesbehalve toegankelijk was geweest. Het was haar nooit gelukt om door de afstandelijke professionaliteit heen te breken. Nu werd ze getroffen door zijn oprechte woorden, zijn veranderd inzicht, zijn betrokkenheid bij de familie en toekomst van zijn cliënten. Hoe zou hij dat voor elkaar hebben gekregen en zou hij haar nog willen ontmoeten?
Ik ga het proberen
Ze deelde haar verlangen met de psychiater. Hij bleek hem zijdelings te kennen.
“Het zou zoveel voor mij betekenen. Ik zou met hem echt willen praten, hem vertellen hoe het met haar zoon was afgelopen na ontslag uit zijn kliniek. Hoe die tijd voor haar was geweest. Hoe moeilijk het ook zou zijn om daarover te praten…”
De psychiater bood aan te bemiddelen. “Vind je het zelf ook een uitdaging?”
“Ik ga het proberen”, zei hij.
Wijn, olijven en gesprekken
De tafel was gedekt. Kaarsjes waren aangestoken. Bakjes gevulde olijven met prikkertjes en kaaskoekjes. Nieuwsgierig volgde ze hun gesprek. Ze wilde niks missen terwijl ze zich in de open keuken bezig hield met de schaal in de oven en het opmaken van de salade. Met de rug naar hen toe probeerde ze zich te concentreren en tegelijk hun gekeuvel te volgen.
In de hoek van de kamer, op de schildersezel, stond het portret van haar zoon. Hij glimlachte. De heren hadden wonen als gespreksonderwerp. Net op tijd nieuwbouwpanden kunnen kopen in de goede tijd. Daar waren ze trots op. Goede deals kunnen sluiten.
De kookwekker ging af. Ze draaide zich om en plaatste eerst de salade op tafel.
“Toen ik overwoog om te verhuizen naar Harlingen”, begon ze…
Links bleef stil en rechts ook. Vervolgens zette ze de quiche op het onderzettertje. Ze had hun aandacht. “…heb ik ook zó geboft met dit pand! De makelaar vond dat ik dit huis gewoon verdiende.” Ze pauzeerde even. “Iedereen zei dat er wel een grote gunfactor moet hebben meegespeeld. Ik hoop dat jullie van prei houden?”
Hij schoof ook aan
Ze knikte vragend voor ze nog wat wijn bijschonk. Deze keer nam ze zelf ook. Haar zoon schoof aan.
“Zo fijn dat jullie hier samen zijn. Ik stel het héél erg op prijs dat jullie zijn gekomen.” Ze keek naar links en knikte de collega toe. Daarna keek ze naar rechts.
“Dat jij deze ontmoeting hebt geregeld, dankjewel, ik vind het heel bijzonder.” De psychiater die altijd zijn best deed, zijn uiterste best, hij keek haar aan.
Achter zijn stoel stond de schildersezel. De quiche was goed gelukt.
Die ene vraag…
De collega nam het woord. Hij raakte op dreef. Zijn enthousiasme vergrootte het gevoel van veiligheid. Naarmate zijn ontboezemingen groeiden nam haar spanning af. Het werd zelfs een beetje gezellig. Ze moesten ook lachen en toen de tijd er rijp voor leek, durfde ze hem die ene vraag te stellen. Die ene vraag die ze toen nooit had kunnen stellen.
“Waarom verbrak je toch zo vaak de verbinding, als ik met je belde?” Zijn antwoord paste perfect bij de sfeer. Luchtig verstrooid over tafel.
“Je deed me denken aan mijn moeder.” Het klonk als een grapje. In haar huis.
Rouw en schuldgevoel
Ze begreep dat ze geen goede moeder was geweest. Als ze maar meer moeite had gedaan. Harder haar best. Ze had het hem te moeilijk gemaakt. Ook had ze veel aardiger voor hem moeten zijn zodat hij met haar een prettig gesprek op zijn niveau had kunnen voeren. Ze schaamde zich niet meer voor haar gedrag van toen, aangedreven door haar angsten haar kind te verliezen en verwardheid over de hulp die de psychiater had geboden. Het was niet meer haar schuld. Ze had hem toen niet kunnen spreken. Nooit kunnen zien.
Een omhelsing van verdriet
Nu zag ze hem wel. Nu zat hij bij haar aan tafel.
En haar woorden ontsnapten. Het leek alsof ze jaren hadden liggen sluimeren. Dit was het teken waar ze op gewacht had om in haar hoofd te ontploffen. Een zee van kleur overspoelde haar. Haar woorden waren als bloemen op een graf.
“Waren we toen maar in staat geweest om elkaar echt te horen.”
Wat deed het pijn. Ze mocht niet schreeuwen, niet huilen, niet vallen, ze bleef heel en overeind. Ze bleef staan.
“Dat we toen hadden kunnen luisteren, elkaar kunnen ontmoeten.” Haar stem werd zachter, de woorden kwamen aarzelend.
“Had mijn zoon misschien nog geleefd.” En haar woorden ontsnapten. Het leek alsof ze jaren hadden liggen sluimeren. Dit was het teken waar ze op gewacht had om in haar hoofd te ontploffen. Een zee van kleur overspoelde haar. Haar woorden waren als bloemen op een graf.
“Waren we toen maar in staat geweest om elkaar echt te horen.”
Wat deed het pijn. Ze mocht niet schreeuwen, niet huilen, niet vallen, ze bleef heel en overeind. Ze bleef staan.
“Dat we toen hadden kunnen luisteren, elkaar kunnen ontmoeten.” Haar stem werd zachter, de woorden kwamen aarzelend.
“Had mijn zoon misschien nog geleefd.” Haar zoon omhelsde haar. Meer was niet nodig.
De verbinding verbroken
De volgende dag begon ze aan het schilderij van de collega. Hij stuurde een prachtig eigen gedicht voor bij zijn portret en toen de reeks portretten tentoongesteld werd, was hij aanwezig. Een indrukwekkende ervaring voor iedereen die bij de opening in het museum van Harlingen aanwezig was. In de maanden daarna spraken ze elkaar soms over de telefoon.
Midden in een voor haar hoogst emotioneel moment in het gesprek merkte ze dat de verbinding plotseling verbroken werd. Ondanks haar pogingen weer in contact te komen reageerde hij niet. Alsof hij in het universum was opgelost.
Had ze hem opnieuw aan zijn moeder herinnerd?
Meer lezen van Miriam?
Meer lezen over Rouw en/of schuldgevoel?
- Alles over schuldgevoelens – Info van PsychoseNet
- Zelfwaardering – je de moeite waard voelen
- Manu Keirse: ‘Je mag schuld voelen. Je bént niet schuldig’ – Ik mis je – Blog van EO
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Wil je PsychoseNet steunen?
Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.
Geef een reactie