Main content

Het is een bekend gegeven dat mensen met een bipolaire stoornis, zeker als zij de manische kant volop ervaren, op een bepaald moment het idee krijgen dat zij Jezus zijn, of een andere profeet, of de reïncarnatie van één van deze historische personen.
Ik ervoer dit zelf ook. Tijdens een boeddhistische meditatieretraite in India maakte ik namelijk een plotseling ontwaken mee van mijn kundalini energie, zoals dat daar heet. De levensenergie die dan ineens vanuit je stuitje langs de ruggengraat omhoog raast. Omdat dit zo onverwachts was, en niet te behappen voor mij werd ik 10 dagen lang psychotisch. In deze tijd ervoer ik voor het eerst een doorbraak, een in contact zijn met een andere spirituele werkelijkheid.

Persoonlijk had ik het gevoel dat ik een teruggekeerde Boeddha was

Tijdens een manische fase een aantal jaar later, kreeg ik echter door dat ik de reïncarnatie van Jezus zou zijn. Er zat dus wel een rare twist in mijn verhaal, eerst Boeddha, later Jezus. In de perioden tussen de episoden in, begon ik op een bepaald moment de inhoud van mijn psychosen te onderzoeken. Het viel me (als antropologe) direct op dat de wanen die ik had blijkbaar cultuurgebonden waren.

Op het moment dat ik al twee jaar weg van Nederland was (nog zonder het internet) en mijn omgeving al enige tijd bestond uit boeddhistische retraites, had ik het overweldigende gevoel een teruggekeerde Boeddha te zijn. Maar toen ik na een aantal jaren weer in Nederland was geworteld, terug in de toch van oorsprong christelijke cultuur, ervoer ik mezelf ineens als de reïncarnatie van Jezus tijdens een manische fase.

Zo’n gevoel is persoonlijk, alsof je werkelijk die persoon, of de reïncarnatie van…bent. Velen zullen dat herkennen.

De reactie die je daarna ten deel valt, is meestal behoorlijk onpersoonlijk: het is een waan, je bent niet de enige die dit ervaart, slik je pillen, je hebt een stoornis snap je dat dan niet?

Zo’n reactie gaat eigenlijk volledig voorbij aan dat wat degene die deze ervaring heeft werkelijk van binnen voelt. Los van het idee van een persoonlijke god of profeet, heeft iemand vaak voor het eerst contact gemaakt met een groter geheel, een andere werkelijkheid die de gewone dagelijkse werkelijkheid overstijgt. Die ervaring is in essentie een diep spirituele ervaring, hoezeer deze ook vermengd kan zijn met wanen, persoonlijke ideeën of beelden.

Het wegduwen van die spirituele ervaring onder de noemer: ach er zijn er zoveel, of je bent eigenlijk ziek, ontneemt een mens de weg naar heling via het spirituele pad

Ja ik zie alweer een paar lezers van hun stoel afschrikken. Sinds ik ontdekt heb dat datgene wat ik meemaakte in India een kundalini ontwaken heet, weet ik ook dat een gezonde aarding het allerbelangrijkste is wanneer dit gebeurt. Die sterk spirituele energie is ontwaakt en wil naar boven, maar wij zijn nou eenmaal mensen, we leven op aarde en hebben het hier uit te zoeken.
Iedereen die hier mee te maken heeft raad ik aan heel goed voor zichzelf te zorgen en voor je eigen lichaam, en activiteiten te ondernemen zoals wandelen, tuinieren, gezonde ademhalingsoefeningen en vormen van lichaamswerk en lichamelijke beweging die je liggen en die helpend zijn voor jou.

Ondertussen kan het helemaal geen kwaad om een tijdje het gevoel te hebben dat jij de uitverkorene bent

Waarschijnlijk is dit de enige manier voor mensen met een grote kwetsbaarheid om die plotselinge spirituele doorbraak te behappen – door hem als persoonlijk te ervaren. Maar zoals Jezus ook de Christus vond en doorgaf aan de wereld (vergeef me als ik het verkeerd zeg, ik ben Bijbel-loos opgevoed en ben geen christen) zo is deze ervaring volgens mij bedoeld om de universele liefde te vinden, het universele zijn, de spirituele essentie die wij allemaal zijn.

Die weg, mits met aarding gepaard gaande, is veelal een enorm helende weg. En die weg wordt je afgenomen als je te horen krijgt: a joh – je ben ziek, het is allemaal maar waan wat je ervaren hebt.
Een dergelijke reactie stompt de ervaring af, en maakt dat de persoon zich ziek gaat voelen, of ondergronds gaat met zijn ervaring en dat is allerminst helpend.

Die plotselinge spirituele ervaring kan namelijk zo overweldigend zijn, dat er echt ruimte en oprechte aandacht moet zijn om die ervaring te kunnen integreren

Ooit had ik iemand aan de telefoon die mij vertelde: ‘Jezus liep zo door mij heen als lichtwezen, echt.
Wie ben ik om die ervaring te betwijfelen? Altijd is de ervaring overweldigend en enorm betekenisvol. En volgens mij ook altijd bedoeld om ons op het pad te zetten van het gaan ervaren van die universele liefde, die universele spiritualiteit, misschien het ervaren van een eigen unieke missie hier op aarde. Maar die weg kunnen we moeilijk ontdekken als stap 1 ons ontnomen wordt onder de noemer waan.

Dus waarom mag die God niet een tijdje persoonlijk zijn…om op den duur te vervagen in het kennen van de universele liefde, en het herkennen van die kern in ieder mens. Waarom zou een profeet niet soms in de ene, en dan weer in de andere persoon kunnen stappen.

Wat weten wij nou helemaal van hoe dat werkt…


José Hoekstra  – ervaringsdeskundige

Op 2 december vindt in Rotterdam het Crazywise congres plaats, met als thema Spiritualiteit en psychose.

photo credit: pexels.com
  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Ha José,
    Wat een prachtig blog!! Echt een aanrader voor alle professionals in de GGZ en familieleden van mensen die hiermee te maken hebben.
    Hartelijke groet,
    May-May

  2. Bravo! Hulde! U heeft Uw Kundalini energie voelen stromen en U bent los geweest van het aardse. Zelf heb ik allerlei beproevingen mogen doorstaan waaronder die beproeving waarin ik zelf God was en er buiten mij dus geen enkel leven bestond, want mijn energie lichaam omvatte op dat moment alles dat bestond. Nu was dit bestd confronterend en pijnlijk omdat het
    gevoel buiten mijn menselijke lichaamsgevoelens lag die ik normaliter ervaar als mens. Het maakte mij in en in eenzaam: God zijn. Wel zaten er nog een aantal haken en ogen aan deze ervaring vast waar ik op het moment zelf over nadacht en aan de hand van die bedenksels creëerde ik een mening die ik ging handhaven als waarheid. Totdat ik er achter kwam dat ik ongelijk had…

    1. ik had ongelijk. De waarheid is soms hard, maar, soms weet je gewoon niet waarmee je te maken hebt. Daarom is het belangrijk om de ogen de kans te kunnen geven om te kunnen zien wat ze horen. Als de ogen de beelden kunnen matchen met de geluiden dan treedt er synchroniteit op in de hersenen die op hun beurt weer bij zichzelf denken: “We hebben verloren”. DAT is wanneer je spiritueel bezig bent, waarde lezer(es). Binnenkort meer over het nieuwe youtube kanaal met oog op geluid.!

  3. Prachtig en krachig José,
    niet veel mensen hebben het geluk om dit gevoel te ervaren. Jammer dat dit gevoel vaak weggeschoven wordt.
    Als de focus in “herstel” meer gericht zou zijn op de kracht die hieruit voortkomt. Zou er meer bereikt kunnen worden, met name in de ggz.
    Goed omschreven, complimenten!

  4. prachtige blog José, en ook persoonlijk herkenbaar. Ik zocht het vooral bij Maria. Helemaal eens ook met dat het schade kan doen om deze ervaringen van mensen eenzijdig af te doen als ziek, wanen, stofjes tekorten etc. Mensen hebben ruimte en validering van hun ervaringen nodig om er verder mee te kunnen en inderdaad: wat weten wij nou helemaal van hoe het werkt…..

  5. Ik ben Christen. Ik herken het dat ik in mijn psychose verschillende figuren was, allemaal helemaal uitverkoren en groot. En ben het laatste jaar heel erg bezig met aarden en integratie en ben een andere weg gaan wandelen dan die dan van de psychiatrie. En deze weg is meer helend merk ik. Maar het was/is vaak eenzaam. Ik ben dankbaar voor je artikel! Wat beschrijf je het fijn. Ik vind het een kostbare herinnering, dat ik God zo kon ervaren en zo groot was.

  6. Mooi geschreven/beschreven José!
    Bij mij was er ten tijde van de eerste 3 psychoses meer een ‘geheel zijn met de natuur’ dan een goddelijke beleving. Terwijl ik op een strenge nonnenschool zat tot ik 10 was. Of misschien dankzij de anti-kolonialisme ideeen die ik als kind opdeed.
    Denk dat het goddelijke voor velen het kosmische, ‘het alles’ kan zijn, zonder dat daar persee bijbelse of andere godsdienstige figuren mee van doen hoeven te hebben. Ik vermoed ook dat sjamanen en natuurgenezers (m/v) vroeger contact met sterren, zon en natuur beleefden in hun trances. Godsbeelden enzo zijn van een latere tijd.

    Al met al prachtig, en als er meer ruimte in de ggz voor de verhalen in en achter de psychoses of wanen zou zijn, helemaal mooi.

  7. Ik vraag me persoonlijk vaak af of er mensen zijn die zich meer herkennen in de tussenvorm: jezelf niet zien als een wandelend brein met een biologische functiestoornis maar ook niet als goddelijk of ervarend dat zoiets bestaat, maar als een mens die moeite had ellendige dingen op zijn pad te plaatsen en te verwerken en de universele liefdevolle steun in de sociale omgeving en/ of de maatschappelijke structuren niet vond of voelde, terwijl naast aarding en zingeving volgens mij sociale steun en acceptatie het allerbelangrijkste is. Persoonlijk ervaar ik dat als mensen mij ‘ normaal’ respectvol en accepterend behandelen en vandaaruit het lukt weer wat basisvertrouwen in mijzelf en omgeving te krijgen, ik dichter bij mezelf kom dan via breintheorieeen of meer theologisch , filosofisch of spiritueel gerichte aspecten. Ik merk steeds dat er enorm veel verschillende visies en richtingen zijn. Om een persoonlijk ‘ gezonde’ weg hierin te vinden is nog niet simpel. Het grotere geheel doet mij momenteel niet erg liefdevol universeel aan op aarde met al die chaos en ellende, maar ik merk wel dat er gewoon heel veel welwillende mensen zijn in het dagelijks leven die het ook allemaal wel wat vriendelijker willen. Het blijft moeilijk, maar zolang ik merk dat er toch vaak de intentie is tot het goede, blijf ik altijd hoop houden.

  8. En dan zeggen vrienden: “Die Kees, mist een stofje in zijn brein”. En dan zegt mijn psychiater dokter Sufkop: “Hier Kees, hier heb ik lithium voor jouw”. Want volgens Sufkop en mijn vrienden ‘heb’ ik een aandoening. Helaas pindakaas: Ik ‘heb’ het niet, ik ‘BEN’ het. Zit ik in een psychose of een waan, dan Dool ik in een machtig Hof: Een woeste tuin zonder uitweg, in een ‘waan’-zinnig verhaal zonder uitleg. En wat mij daar verlicht en mij beschijnt, is werkelijk van Hemelse allure. Een rijkdom, die ik nooit kan bezitten doch enkel kan zijn.

  9. Enkel een “meester”( m/v) kan je hierin begeleiden….. Iemand die weet wat je ervaart en kan helpen. Aan de ggz heb je niets. Die zien het als ziek( te). Succes!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *