Main content

In deze blog beschrijft Patrick Callahan aan de hand van zijn eigen ervaring hoe de relatie tussen geld en zorg in het huidige zorgstelsel is scheefgegroeid.

Vanuit werk op weg naar huis ren ik een stuk door het Amsterdamse bos. Als groot hardloopfan doe ik dat wel vaker, maar deze middag zal ik nooit vergeten. Terwijl ik ren wil ik uit de weg gaan voor een paar voorbijgangers, maar dan stap ik per ongeluk naast de weg. Shit! Ik stap scheef en mijn enkel klapt dubbel. Ik voel een stekende pijn.

Ik probeer te lopen, maar dan wordt het bijna zwart voor mijn ogen

Vraag me niet hoe, maar ik weet naar het ziekenhuis te komen. Mijn enkel is inmiddels vier keer zo dik, en ik sleur mezelf kokhalzend van de pijn de eerste hulp binnen. “Ik denk dat mijn enkel gebroken is”, zeg ik tegen de vrouw die achter de balie zit. Zij werpt een blik op me, buigt zich voorover, met haar hoofd dichtbij mijn zwetende kop die vertrokken is van de pijn. Ze zegt op samenzweerderige toon: “Als je morgenochtend eerst naar de huisarts gaat, ben je je eigen risico niet kwijt.”

Het traditionele denken in de zorg

Dat moment zal ik nooit vergeten. Een tip om geld te besparen. Alsof dat eigen risico mij, terwijl ik daar sta met die ondraaglijk pijnlijke enkel, niet compleet gestolen kan worden.

Ik ben het verhaal over de jaren heen gaan zien als een perfect voorbeeld van wat ik ‘het traditionele denken in de zorg’ noem. Dat traditionele denken zit vooral in de relatie tussen zorg en geld. In Nederland hebben we het relatief goed geregeld – iedereen een zorgverzekering, en iedereen een goed zorgaanbod in het basispakket.

De bijwerking hiervan is dat we zorg zijn gaan zien als iets waar we altijd gratis recht op hebben. Als je dat nog verder doortrekt, krijg je wat er onbewust moet hebben gespeeld bij de vrouw die me die dag in maart haar tip gaf: dat we alles waar we voor moeten betalen koste wat kost willen vermijden.

Lange wachtlijsten

Die aanname zie ik overal in de zorg terugkomen, zeker ook in de psychologische zorg. Mensen met mentale klachten kloppen aan bij de huisarts. Die stelt een eerste diagnose waarmee je psychologische hulp kunt krijgen. In veel gevallen wordt dit een verwijzing naar de vergoede zorg. Somberheidsklachten worden bijvoorbeeld ingedeeld onder een depressie, waarvan de behandeling vergoed wordt uit het basispakket.

De persoon wordt – vaak met een niet helemaal passende diagnose – doorverwezen naar een behandelaar die is aangesloten bij een zorgverzekeraar. Die behandelaar heeft vervolgens, gemiddeld, een wachtlijst van zo’n twee tot vier maanden.

Een cliënt van onze praktijk zei eens over zijn depressie dat het voelde alsof hij drie maanden lang met zijn vinger tussen de deur had gezeten. Zo iemand komt dus op een wachtlijst maanden terecht. Waarom noemt de huisarts niet dat je een keus hebt? Dat je ook diezelfde week nog geholpen kan worden, onder de juiste diagnose, als je zelf betaalt voor je zorg?

Dat je bij een huisarts aanklopt die deze mogelijkheid niet noemt, is een beetje zoals aankomen bij de eerste hulp met een gebroken enkel, en dan te horen krijgen dat je beter nog even die ondraaglijke pijn kan slikken tot je gratis kan worden geholpen.

Zo snel mogelijk hulp

De aanname van die vrouw die ik in het ziekenhuis ontmoette, laat zien dat de relatie tussen geld en zorg scheef is gegroeid. Als iemand klachten heeft, fysiek of mentaal, is het juist logisch dat diegene zo snel mogelijk hulp wil krijgen. Dat daar kosten aan verbonden zijn, verandert meestal niets aan die wens als ze die kosten gewoon kunnen betalen.

Op het moment dat ik daar stond met die enkel wilde ik dat de vrouw me opving, een pijnstiller gaf, een dokter zou halen – niet dat ze voor mij bepaalde dat geld misschien belangrijker was dan hulp.

Natuurlijk zijn er ook mensen die het eigen risico van 385 euro zich niet goed kunnen veroorloven. Maar dat geldt niet voor het grootste deel van de Nederlanders. Zoals zorgverleners als de vrouw achter de balie zich nu opstellen, lijkt het alsof (laten we een conservatieve schatting maken) tachtig procent van de Nederlanders die 385 euro niet zouden willen ophoesten om van hun pijn af te komen.

Ik denk dat de situatie andersom is: hoogstens twintig procent zou drie keer nadenken over de kosten, en minstens tachtig procent van de Nederlanders zou die 385 euro er gewoon voor over hebben, als ze daarmee die ondraaglijke pijn kwijt zijn. Niet hoeven afwachten met een kloppende enkel of die figuurlijke vinger tussen de deur.

Ik zie elke dag dat mensen best bereid zijn om te betalen, als ze dan gelijk worden geholpen

Als die dag in maart in dat Amsterdamse ziekenhuis me één ding heeft laten zien, is het dat het tijd is dat we accepteren dat zorg geld kost, en dat die zorg de kosten vaak meer dan waard is.


Patrick Callahan is ondernemer in de zorg. Met zijn blogs wil hij een klein beetje provoceren om mensen uit het traditionele denken te krijgen, zodat de juiste mensen op de wachtlijsten terecht komen. Patrick is eigenaar van Psyned  www.psyned.nl Psyned – Psychologen Nederland

Deze blog verscheen op 22 november 2018 op Linked In.

Meer informatie:

 

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Beste Inca,
    Bedankt voor je verhaal. Mijn verhaal klopt inhoudelijk helemaal en ik ben het ook nog met je eens. Zorg zou een basisrecht moeten zijn alleen is dit het allang niet meer zo. Als je zelf je zorg betaald heb je geen eigenrisico aangezien dit buiten je zorgverzekering omgaat.
    Waar mijn punt over gaat is dat er gekozen is om bepaalde klachten niet meer te vergoeden maar dat dit door de zorgverleners en de clienten, die nog traditioneel denken, niet begrepen/geaccepteerd wordt waardoor mensen die eigenlijk geen recht op vergoeding hebben wel deze krijgen. Daardoor worden de wachtlijsten in de GGZ onnodig langer. Wat je hiermee creëert is dat mensen die het echt niet kunnen betalen en mensen die recht hebben op vergoede zorg dus ook langer moeten wachten op hulp EN er kostbaar zorggeld weggegooid is.

  2. De informatie in dit stuk klopt inhoudelijk niet.
    Psychische zorg kost – tenzij het via de POH gaat – sowieso je eigen risico. Maar ongecontracteerde zorg kan veel meer kosten dan dat. Mijn verzekeraar vergoedt het ‘marktconforme’ tarief – dus dat wat ze hebben afgesproken met aangesloten behandelaars. Dat is ongeveer 75% van het maximumtarief. Als een beschikbare behandelaar dat maximumtarief dus vraagt, moet je 25% zelf betalen, plus het eigen risico. Als dat gaat om een behandeling van 1 keer per week gedurende langere tijd, kom je dan al gauw ergens tussen de 600 en 900 euro extra uit (nog buiten het eigen risico dus!)

    Mag het wat kosten? Ik ben door mijn klachten mijn laatste beetje werk kwijtgeraakt, en heb mijn spaargeld nodig om een deel van mijn vaste lasten te betalen. 600 euro extra is niet echt iets om dan lichtzinnig mee om te gaan. Is het het waard? Ik heb in het verleden al meerdere keren behandeling gezocht, en dat is nog niet zo eenvoudig blijkt. Er is in een aantal opzichten ronduit kwalijk en onkundig met me omgesprongen.
    Dat is nogal een gok, een die ik me niet kan veroorloven en met mij vele anderen niet.

    Hier wordt een beeld geschetst dat het best ok is om te betalen voor zorg. Maar goede zorg zou een basisrecht moeten zijn dat toegankelijk is voor *iedereen* en niet alleen de mensen die het zich kunnen veroorloven. Jij kon die keuze maken, die 385 euro (die je volgens mij toch moet betalen of je nou wel of niet via de huisarts wordt doorgestuurd) zal voor jou het verschil niet zijn tussen woninguitzetting of niet.
    Maar als je je realiseert dat je bereid bent te betalen voor direct beschikbare zorg…betaal het dan niet voor jezelf, maar draag bij aan een systeem dat dit voor iedereen toegankelijk maakt, ongeacht inkomen of vermogen. Ook iemand die de laatste eindjes aan elkaar knoopt wil niet langdurig met een gebroken bot lopen, of maanden tot een jaar of langer wachten op behandeling in de GGZ. Help hen door een stelsel te steunen dat dat onderscheid niet maakt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *