Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Hallo Jim,
Kan het zijn dat mijn lichaam in het bekkengebied (vanuit celgeheugen?) reageert op symptomen als benauwdheid en naar lucht moeten happen vanwege seksueel trauma? Ik heb langdurig seksueel misbruik meegemaakt.
Ook hoor ik de stemmen van verkrachters veelvuldig…
Hoe kan ik hier het beste mee omgaan?
Veel dank!
Beste R.,
Dank voor je vraag!
Ja, wat je beschrijft past heel goed bij wat we zien na langdurig seksueel misbruik. Het lichaam leert ooit om te overleven. Dat gebeurt niet via woorden, maar via ademhaling, spierspanning, bekken, hartslag. Dat blijft soms lang actief, ook jaren later. Dat heet geen mystiek celgeheugen, maar aangeleerde lichamelijke overlevingsreacties. Die kunnen weer aangaan bij stress, benauwdheid of gevoel van verlies van controle. Dan kan het lichaam terugschieten in happen naar lucht en spanning in het bekken. Dat is niet gevaarlijk, maar wel heel naar.
De stemmen die je hoort passen hier ook bij. Dat zijn vaak geen tekens dat je gek wordt, maar trauma-herinneringen die geen woorden hebben gekregen. Ze komen niet van buiten, maar voelen wel zo. Ze horen bij wat jou is aangedaan. Het lastige is dat ze zich opdringen, vooral als je lijf al in alarm staat, zoals bij benauwdheid. Dan versterken lijf en hoofd elkaar.
Hoe ga je hiermee om? Niet door het weg te drukken of te bevechten. Dat maakt het vaak erger. Belangrijker is dat je leert herkennen wat er gebeurt. Dit is mijn lichaam dat in oud gevaar schiet. Dit is geen huidige dreiging. Dat vraagt oefening en herhaling. Je hoeft het niet meteen rustig te krijgen. Het gaat erom dat je het leert dragen zonder erin mee te gaan.
Bij de ademhaling helpt het vaak niet om diep te ademen. Dat kan juist triggeren. Beter is rustig, laag, langere uitademing dan inademing. Soms helpt het om iets vast te houden of je voeten stevig op de grond te voelen. Dat haalt je uit het bekken en terug in het hier en nu.
Voor de stemmen geldt iets vergelijkbaars. Ze worden sterker als je ze serieus neemt als waarheid. Probeer ze te zien als trauma-geluid. Ze vertellen iets over wat er is gebeurd, niet over wie jij nu bent. Je hoeft er niet tegenin te gaan, maar je hoeft ze ook niet te volgen. Dat is een vaardigheid die je kunt leren, vaak samen met anderen die dit herkennen. Alleen blijven worstelen maakt het zwaarder.
Je gebruikt escitalopram. Dat kan soms de scherpe randjes dempen, maar het leert je lichaam niet dat het nu veilig is. Dat leerproces zit vooral in traumagerichte en lichaamsgerichte therapie, stap voor stap, binnen jouw tempo. Niet forceren. Niet doorbeuken.
Dit alles is zwaar, maar niet hopeloos. Wat je meemaakt is logisch gegeven wat je hebt moeten doorstaan. Herstel gaat hier niet over wegmaken, maar over anders leren omgaan met wat zich aandient, zodat het jou minder overneemt.
Hope this helps,
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
