Thijs van Oeffelt werkt als psychiater bij BuurtzorgT. Hij heeft veel mensen gesproken met psychotische ervaringen. Hij volgt zelf nog een opleiding tot cognitief-gedragstherapeut. Hij heeft geen gepolariseerde mening over het wel of niet behandelen van psychotische klachten, of de manier waarop.
Beste Thijs,
Een familielid met niet-aangeboren hersenletsel heeft op dit moment een ernstige paranoïde psychose. Hij heeft contact met maatschappelijk werk maar wil geen medicatie. Hij lijdt hier erg onder en slaapt heel slecht. Ik maak me ernstig zorgen. Ik heb al vaak geprobeerd om hem te motiveren om bijvoorbeeld medicatie te nemen. Maar na twee jaar worstelen heeft dit nauwelijks effect.
Wat is uw advies voor mij?
Hartelijk dank voor uw reactie.
Dag M.,
Dank voor je bericht. Wat fijn dat je je bekommert om je familielid. Er komen twee dingen bij me op (1) hoe hou je contact met iemand met wie het niet goed gaat maar die die mening niet deelt met je? en (2) wat kun je doen als het allemaal de klauwen uit dreigt te lopen en je niet meer weet wat je kunt doen om ervoor te zorgen dat hij geen schade ondervindt van zijn klachten op lange of korte termijn? En dan zijn er initiatieven zoals naastentraining – opgezet door familie-ervaringsdeskundigen en professionals en gerund op vrijwillige basis en dus gratis, waarbij ze je live of online kunnen helpen wat je verschillende opties zijn. Ze maken onder andere gebruik van de LEAP-methode van Amador. Mijn ervaring met ze is erg goed: erg veel ervaring, betrokken en tegelijkertijd ook met een professionele benadering.
Wat het eerste betreft is er een aantal behandelmethoden ontwikkeld. Zo zijn er de boeken van Jules Tielens ‘In gesprek met psychose‘ en ‘In gesprek met psychose – deel 2‘. Verder nog ‘Psychose begrijpen in 33 vragen‘ van Stijn Vanheule & Jim van Os en ‘Ik ben niet ziek, ik heb geen hulp nodig!‘ van Amador (Nederlandse vertaling van ‘I am not sick, I don’t need help!’).
Een interessant Engelstalig boek is bijvoorbeeld ‘Coping with Psychosis and Schizophrenia: Family Stories of Hope and Recovery‘ van Juliana Onwumere, David Shiers & Elizabeth Kuipers.
Ik vind ze stuk voor stuk nuttig, maar ik denk dat de boeken van Tielens en Amador het meest gaan over communicatie met iemand die psychotische klachten heeft en waar je moeilijk overeenstemming mee kunt krijgen over wat er aan de hand is.
Wat het tweede betreft: als je denkt dat het niet langer verantwoord is dat er niét ‘iets gedaan wordt’ – en dat is dan feitelijk meestal het gedwongen gebruik van een middel tegen psychosen – dan is er het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB). Elke gemeente richt dat anders in, hier bijvoorbeeld de gemeente Utrecht. Het hangt per gemeente ook af van hoe ermee om wordt gegaan, maar het kan er in ieder geval toe leiden dat de gemeente besluit om een ggz-instelling een inschatting van de situatie te laten doen. Dat kan leiden tot ‘gewoon contact’, ‘bemoeizorg’ (ook een goed boek van Tielens overigens, maar het is ook een algemeen begrip) of ‘gedwongen zorg’.
Ik hoop dat dit een antwoord is op je vraag.
Groet, sterkte en succes!
Thijs
NB Ik probeer een zo open en eerlijk mogelijk antwoord te geven. Daar zitten op een platform als PsychoseNet wel beperkingen aan. Ik heb jou of de persoon over wie je raad vraagt niet zelf gesproken of onderzocht. Dat maakt dat mijn advies niet hetzelfde is als het advies dat je krijgt als je een live gesprek hebt met een hulpverlener. Jouw huisarts/behandelaar of die van de persoon voor wie je advies vraagt is je eerste aanspreekpunt hierbij.
