Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Hoe kan ik iemand helpen die helemaal in paniek raakt van stemmen? Voor hem zijn de stemmen echt van een organisatie die hem kapot wil hebben.
Ik heb hem geprobeerd uit te leggen dat de stemmen eigenlijk afkomstig zijn van hemzelf. Dat ze niet komen van een vijandig iemand maar soms onder invloed van bepaalde stoffen zo worden ervaren. Dat ze in principe uit zijn eigen spraakcentrum komen.
Dit komt niet binnen en de angst en paniek blijft.
Hey Moeder, dank voor je vraag!
Wat een toestand, voor hem én voor jou. Wat je hem uitlegt klopt wetenschappelijk best aardig: stemmen zijn vaak eigen innerlijke spraak die niet meer als eigen wordt herkend, en onder stress of door middelen als cannabis gebeurt dat sneller. Alleen komt zo’n uitleg niet binnen bij iemand in paniek. Wie zich bedreigd voelt, hoort in een tegenargument vooral dat hij niet geloofd wordt. Dan groeit de angst en voelt hij zich nog eenzamer tegenover die organisatie. Feitelijk kun je niemand uit een overtuiging praten, hoe harder je trekt hoe steviger die wordt.
Wat wel helpt: niet de inhoud bespreken maar de angst. Zeg iets als “ik zie hoe bang je bent, het moet vreselijk zijn om dat te horen”, zonder te zeggen dat die organisatie wel of niet bestaat. Vraag naar de ervaring. Wat zeggen ze, wanneer worden ze erger, wanneer rustiger, wat helpt een beetje? Daarmee krijgt hij woorden voor iets dat hem ovespoelt en is er contact in plaats van discussie. Dreigende stemmen hebben vaak veel macht, de stem is de baas. Herstel gaat er niet altijd over dat ze weggaan, wel dat die machtsverhouding verschuift en hij zelf meer regie krijgt. Rust helpt daarbij: slaap, eten, prikkels omlaag, en geen (!) cannabis of andere middelen, want bij psychosegevoeligheid versterkt dat de stemmen en de angst. Voor deze manier van in gesprek gaan is de LEAP-methode een goede leidraad: luisteren, meeleven, overeenstemming zoeken over wat je wel deelt, samen optrekken.
Dan de serieuze kant. Zit hij in zorg? Zo niet, of als ’t vastloopt, ga naar de huisarts, die kan de crisisdienst inschakelen. Brengt hij in die paniek zichzelf of anderen in gevaar, of praat hij over dood willen, bel dan 112 of 113. Gaat ’t om zorgen zonder acuut gevaar, dan kun je terecht bij het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag. Plus: zorg ook voor jezelf, loodzwaar voor je. Een familievertrouwenspersoon kan je bijstaan, en bij Stichting Weerklank zitten mensen die zelf stemmen horen en weten hoe ’t is.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
