Hulplijnen

Stuur een blog in

Tools

Onderwerpen

Series

Stichting PsychoseNet

Steun ons

Doe een donatie

Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Jim van Os

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Kun je door middel van creativiteit met koloniaal trauma omgaan?

Vraag

Is het mogelijk om je gevoel niet af te sluiten, maar door een creatieve benadering met koloniaal trauma om te gaan?

Antwoord

Hey L., dank voor je mooie vraag!

Belangrijk thema. Koloniaal trauma is een vorm van collectief en transgenerationeel trauma: het leed van vorige generaties reist mee via verhalen, via stiltes in de familie, via opvoeding en zelfs via biologische mechansimen (epigenetica). Het zit vaak niet in woorden maar in het lichaam, als een soort gestolde spanning. Daarom schiet praten alleen nogal eens tekort, en daarom is je intuïtie zo goed: creativiteit is juist een koninklijke route om bij dat gevoel te komen zonder erdoor overspoeld te raken.

Het gaat om doseren. Niet afsluiten, maar ook niet in een keer alles openzetten; je pendelt als het ware tussen voelen en weer terug naar het hier-en-nu. Beeldende kunst, muziek, dans, schrijven, theater – al die vormen laten je uitdrukken wat (nog) geen taal heeft én geven vorm en betekenis aan wat is doorgegeven. Vaktherapeuten (beeldend, dans, muziek, drama) zijn hier goud waard, net als lichaamsgerichte vormen zoals TRE, traumasensitieve yoga of ademwerk. Daar gaat het eigenlijk over: je leert je opnieuw verhouden tot de geschiedenis, in plaats van dat de geschiedenis jou stuurt.

En doe het niet alleen. Collectief trauma heelt ook collectief: verhalen delen met mensen met dezelfde achtergrond, rituelen, herdenken en samen iets maken. Dat kan in een gemeenschap, een schrijfgroep, een herstelacademie of gewoon met familie. Herstel is geen symptoombestrijding maar betekenisgeving en jezelf opnieuw uitvinden, en creativiteit is daarvoor een van de krachtigste instrumenten die we hebben.

Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.

Greetz Jim

Meer informatie

Disclaimer

Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts

Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.

Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet

Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.

Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.

Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:

  • Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.

Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?

  • Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
  • Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
    Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
  • Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
    Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
  • Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
  • Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.

Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?

  • Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
  • Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
  • Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
  • Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
  • Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
  • Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
  • Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.

Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?

Beantwoord door: Jim van Os op 29 juli 2026

Gerelateerd

Meer over

Trauma

Lees ook