Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Vanwege onveilige gehechtheid ondervind ik veel problemen, hoe nu verder?

Vraag

Beste Jim,

Ik ben eind dertig en onveilig gehecht. Ik heb nooit iemand gehad die het compenseert: het contact met beide ouders is slecht, ik heb geen ander familielid in mijn leven en ik heb geen partner of hechte vriendschappen.

Ik heb moeite met relaties aangaan en behouden: ik vind het lastig om verbinding te maken en ik ben extreem gevoelig.
Ik doe al jaren heel veel alleen zoals reizen en emigreren. Momenteel ben ik extreem eenzaam en voelt het alsof ik mijn leven weggooi. Ik ben eigenlijk heel avontuurlijk en wil zoveel mogelijk dingen beleven en herinneringen maken.

Mijn vraag is: hoe doorbreek ik dit? Ik heb nog steeds last van mijn jeugd (nare herinneringen, een achterstand in het leven omdat ik veel dingen niet heb geleerd), geen sociaal vangnet, moeite met werk volhouden, chronisch moe door hyperonafhankelijkheid, zeer sombere gevoelens…

Ik heb meerdere malen hulp gezocht bij de ggz, maar het steeds weer stellen van een nieuwe diagnose heeft ook een negatieve invloed op mijn identiteit. Ik voelde me ook weinig serieus genomen.

Alvast hartelijk dank voor uw antwoord.

Groet,

V.

Antwoord

Hey V., dank voor je vraag!

Wat je beschrijft is ontzettend zwaar. Jarenlang alles alleen doen en dan merken dat je op bent. Die hyperonafhankelijkheid was ooit een slimme overlevingsstrategie: als niemand betrouwbaar is, regel je het zelf. Alleen kost die strategie nu meer dan ze oplevert, vandaar die chronische moeheid.

Goed nieuws: hechting ligt niet vast. Mensen kunnen op volwassen leeftijd een veiligere manier van hechten verwerven, via nieuwe ervaringen met mensen die wel te vertrouwen blijken. Daar gaat het eigenlijk over. Wacht niet tot je jeugd verwerkt is voordat je contact zoekt. Contact is de behandeling.

Begin klein, en naast elkaar in plaats van tegenover elkaar. Want samen iets doen voelt voor een gevoelig systeem veiliger dan een gesprek over gevoelens. Denk bijvoorbeeld aan een wandelgroep of vrijwilligerswerk in de natuur. Of een herstelacademie waar je ervaringsdeskundigen ontmoet die dit pad kennen. Ga elke week terug naar dezelfde plek, zodat mensen je gezicht leren kennen en jij het hunne. Die onveilgheid in groepen gaat niet weg door te wachten. Je leert er langzaam doorheen te kijken, stapje voor stapje, met pauzes en geduld. Hard werken, maar ’t helpt. Denk ook aan leefstijl. Slaap, regelmaat, buiten bewegen.

En als je later weer therapie zoekt, kies dan op de relatie, niet op de diagnose: een therapeut bij wie je je senang voelt, die traumasensitief werkt en niet steeds een nieuw label plakt. Al die diagnoses zeggen weinig over wie je bent. Ze beschrjiven gevoeligheden voor stemming, angst en prikkels, die passen bij wat je hebt meegemaakt. Lichaamsgerichte therapie bijvoorbeeld of TRE kan helpen om oude spanning uit je lijf te laten zakken.

Laatste ding: als de somberheid zo zwaar wordt dat je aan de dood gaat denken, bel of chat dan met 113 (0800-0113). Je avontuurlijke kant is je kracht. Zet die nu in voor iets wat je spannender vindt dan emigreren: ergens blijven en terugkomen.

Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.

Greetz Jim

Meer informatie

Disclaimer

Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts

Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.


Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet

Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.

Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.

Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:

  • Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.

Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?

  • Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
  • Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
    Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
  • Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
    Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
  • Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
  • Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.

Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?

  • Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
  • Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
  • Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
  • Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
  • Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
  • Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
  • Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.

Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?

Beantwoord door: Jim van Os op 27 oktober 2026

Gerelateerd

Meer over

gehechtheid
hechting
Trauma

Lees ook