Antwoord
Hey E., dank voor je vraag!
Je gebruikt al 20 jaar quetiapine (Seroquel) en bent stabiel. Dat is belangrijk. Dan moet je voorzichtig zijn. Niet forceren.
Eerst even het verschil. XR is vertraagde afgifte. IR is directe afgifte. De totale milligrammen kunnen hetzelfde zijn, maar de spiegel over de dag verschilt. XR geeft een gelijkmatiger afgifte. IR piekt sneller en zakt sneller. Dat kan verschil geven in slaperigheid, onrust of slaapkwaliteit.
Als je van 100 mg XR naar 100 mg IR gaat zonder dosisverlaging, is dat farmacologisch geen afbouw. Het is een formuleringwissel. Maar sommige mensen voelen het wel degelijk.
Het meest veilige schema is meestal niet ingewikkeld. Vaak kun je in één stap overzetten:
De ene dag 100 mg XR, de volgende dag 100 mg IR, bij voorkeur ’s avonds.
Maar omdat jij lang gebruikt en gevoelig bent geweest voor stressgerelateerde psychose, zou ik het rustiger aanpakken. Bijvoorbeeld:
Een paar dagen 50 mg XR + 50 mg IR samen in de avond.
Dan volledig over op 100 mg IR. Dat geeft je brein de kans om te wennen aan het iets andere afgifteprofiel.
Belangrijk is dat je eerst een paar weken stabiel blijft op die 100 mg IR voordat je gaat afbouwen. Niet tegelijk wisselen én verlagen. Dat maakt het onnodig complex.
En dan het echte punt. Na 20 jaar gebruik is je brein aangepast aan quetiapine. Ook al is 100 mg geen hoge antipsychotische dosis, het werkt wel op histamine, serotonine en dopamine. Onttrekkingsverschijnselen kunnen bestaan uit slapeloosheid, onrust, angst, somberheid of tijdelijk meer stressgevoeligheid.
Daarom geldt: hyperbolisch afbouwen. Dus hoe lager je komt, hoe kleiner de stapjes. In het begin kun je soms met stappen van 12,5 mg werken. Maar onder de 50 mg worden de stapjes kleiner. Voor de laatste milligrammen kunnen taperingstrips nuttig zijn. Niet alle verzekeraars vergoeden ze, maar via de Regenboog Apotheek kun je een afbouwadvies aanvragen dat je huisarts alleen hoeft te tekenen.
En wees niet te trots om tijdelijk te stabiliseren als je merkt dat je systeem protesteert. Terug naar de vorige stap is geen falen. Het is verstandig doseren.
Doe het langzaam. Eén verandering tegelijk. En altijd met lange tussenpozen.
Hope this helps,
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 22 februari 2026