Main content

Er is steeds meer aandacht voor de gevolgen van trauma. Het leven brengt van alles mee en dat blijft hangen. Zo krijgen mensen niet zelden een knauw van wat het cluster ‘vroegkinderlijke tegenslag’ wordt genoemd.

Het cluster vroegkinderlijke tegenslag gaat over heftige zaken die de neiging hebben om in combinatie de kop op te steken en die psychisch lijden en sociale problemen kunnen veroorzaken. Trauma.

Je kunt bijvoorbeeld denken aan:

  • Chronische schulden
  • Aanhoudende bestaansonzekerheid
  • Geweld (emotioneel en/of  fysiek)
  • Getuige zijn van geweld en oorlog
  • Pesten
  • Opgroeien met verslaving
  • Verwaarlozing
  • Misbruik
  • Ernstige niet-erkende medische missers
  • Discriminatie
  • Onrechtvaardigheid
  • Chronische werkeloosheid

Wie opgroeit met een of meer van de factoren in het cluster, zonder beschermende factoren, krijgt later vaak te maken met psychisch lijden door trauma

Ongeveer 30-40% van alle psychisch lijden bij jongvolwassenen komt voort uit blootstelling aan het cluster vroegkinderlijke tegenslag. De manifestaties van vroegkinderlijke tegenslag gaan dwars door de hele psychiatrie: eetstoornis, persoonlijkheidsproblematiek, psychose, angst, depressie, dissociatie, bipolariteit en posttraumatische stress – het loopt allemaal door elkaar heen en gaat in elkaar over als gevolg van tegenslag en trauma.

Interpersoonlijk geweld en vormen misbruik tijdens de jeugd zijn met name belangrijk als bron van lijden

Soms wordt de term ‘complex’ gebruikt om de gevolgen van bijvoorbeeld chronisch misbruik in de jeugd te beschrijven. Zo spreekt men over ‘complex trauma’ of ‘complexe posttraumatische stressstoornis’.

Gelukkig is er meer aandacht voor de gevolgen van vroegkinderlijke tegenslag en trauma. Zo groeit de erkenning dat trauma ook impact heeft op psychosegevoeligheid. Ook is er consensus dat er aandacht moet zijn voor de lichamelijke manifestaties van trauma, die te herleiden zijn tot de overlevingsstrategieën van het kind dat hiermee te maken kreeg.

PsychoseNet wil een bron zijn van traumagerichte psycho-educatie en behandelwijzen bij het spectrum van tegenslag — pijn — trauma in de jeugd. Daar zijn deze pagina’s voor bedoeld.


Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van Os, Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij staat sinds 2014 op de Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.).

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedIn, Facebook, Twitter en YouTube!

Meer informatie over trauma:

  • Deel deze pagina: