Main content

De laatste tijd zijn “we” weer veel in het nieuws. Het loopt de spuigaten uit met die verwarde personen.

Zo zei de korpschef van Rotterdam, dat er meer dodelijke slachtoffers vallen door verwarde personen, dan door terroristen.

O ja, joh? Is dat in de rest van Nederland niet ook het geval? Zijn er dit jaar ook niet meer doden gevallen door keukentrapjes, kerstbomen en zelfs badsponzen dan door terrorisme?

Of heb ik iets gemist en klopt mijn idee niet, dat er in Nederland überhaupt geen slachtoffers zijn gevallen door terrorisme? Dan is het dus helemaal niet zo’n prestatie van die arme verwarde personen, om deze twijfelachtige wedstrijd te winnen van de terroristen?

Het artikeltje stond ook op NU.nl, met die goed bekkende kop ‘Politiechef Rotterdam noemt verwarde mensen dodelijker dan terrorisme’.

Als je de moeite neemt om het artikel helemaal te lezen en je let op de inhoud in plaats van de toon van het artikel, dan kom je er achter dat er in Rotterdam zelfs een zorgmedewerker (!) rondloopt (of nu gelukkig vastzit), die het afgelopen jaar meer mensen heeft vermoord dan alle verwarde en terroristische personen in de hele stad bij elkaar.

Vind ik het dan geen probleem?

Is het dan niet erg dat er verwarde personen loslopen, die vanuit hun aandoening mensen angst aanjagen, verwonden of zelfs vermoorden, terwijl ze eigenlijk GGZ-zorg zouden moeten krijgen?

Is het niet erg dat daar ook nog eens een toename van is?

Ja, natuurlijk is dat erg. Het lijkt me onderhand tijd dat we er achter komen dat het zeer duurbetaalde zuinigheid is, om op de GGZ te beknibbelen. Op meerdere terreinen wordt het gevaar voor de volksgezondheid duidelijk.

De problemen komen niet alleen tot uiting bij de politie, maar zijn ook duidelijk te zien in de toename in wachtlijsten, de Jeugd-GGZ, die in sommige gemeenten aan het eind van het jaar helemaal niet meer toegankelijk is. En natuurlijk de toename in zelfmoord.

Het aantal zelfmoorden ligt nog altijd een factor honderd hoger dan het aantal moorden door mensen met een psychische aandoening. Veel mensen denken dan dat hierbij ‘eigen keus’ een rol speelt, maar de waarheid is dat zelfmoord vrijwel altijd een gevolg van een psychische aandoening en geen kwestie van keuze.

Maar wat is nu de gedachte achter al die mij misselijk makende publiciteit?

De politie heeft misschien wel een ‘goed doel’ voor ogen, namelijk dat er weer meer geld naar geestelijke gezondheidszorg zou moeten gaan, maar het kind wordt hier met het badwater weggegooid.

Alle pogingen om vooroordelen te bestrijden, lijken zo futiel in vergelijking tot dit publicatie-bombardement van de politie. Angst is de motivatie en dat vergroot in mijn ogen niet de kans op een samenleving die mensen insluit in plaats van buitensluit.

Zulke vooroordelen zijn enorm schadelijk voor iedereen die te maken heeft met een ernstige psychiatrische aandoening en die gewoon een beetje probeert om zijn of haar leven weer op te bouwen na een ‘botsing’ met de psychiatrie.

Het gaat om ongeveer driehonderdduizend personen, die vaak toch al slecht uit hun schulp durfden kruipen. Jagen die allemaal angst aan?

Kom op: we probeerden net een beetje voorzichtig uit het donker tevoorschijn te komen!

Wat zegt u? Denkt u niet dat het hier om vooroordelen gaat?

Dan wil ik even wat cijfers voorleggen die eigenlijk nooit in krantenkoppen terecht komen, maar wel waar zijn. Tenminste, ik heb ze gewoon uit publieke cijfers van het CBS. Ze gaan over de relatieve vertegenwoordiging van bepaalde bevolkingsgroepen in de gevangenis (inclusief. TBS).

  • Mensen met een psychiatrische aandoening zijn inderdaad oververtegenwoordigd: ze komen relatief ongeveer 2 keer zo vaak in een gewone gevangenis of een TBS-kliniek (40% tegen 20% in de algemene bevolking).
  • Ander onderzoek wijst overigens ook uit dat ze vaker slachtoffer dan dader zijn.
  • Mensen van allochtone afkomst zitten relatief nog wat vaker vast. Deze cijfers zeggen uiteraard niet alles, want criminaliteit hangt zeker niet alleen samen met psychiatrie of etniciteit. Sociaaleconomische verschillen spelen bijvoorbeeld ook een rol.
  • Er is echter 1 statistisch gegeven wat boven al deze factoren uitstijgt: Mannen zitten twintig keer zo vaak vast als vrouwen.

Voor mij als vrouw met psychosegevoeligheid hoeft u dus gelukkig niet zo erg bang te zijn. Wel presenteer ik graag een mooi voornemen voor het nieuwe jaar:

Laten we in 2018 ophouden om een hele groep waar ik ook toevallig bij hoor, als ‘groot gevaar’ af te schilderen, alstublieft.


Miranda van den Broek werd in 2000 psychotisch, toen ze bezig was met haar promotie. Daarna heeft ze alsnog haar promotie afgemaakt en werkte ze op diverse plekken als projectleider. Sinds een paar jaar poogt ze haar ervaringsdeskundigheid te vergroten. Zo is ze WRAP-facilitator en binnenkort peer support werker.

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Mooie blog en ik kan mij er in vinden dat dit soort berichtgeving niet bepaald goed is voor de algemene beeldvorming van de psychiatrisch patient. Toch wil ik hier het opnemen voor het standpunt van de politie. Ik werkte van 2000-2002 en in 2004 als arts bij de psychiatrische crisisdienst in Amsterdam. Daar vingen we de gaten die elders in de GGZ vielen op, en werken veel samen met politie. Het beeld in Amsterdam is op hoofdlijnen niet anders dan wat de politie in Rotterdam schetst.

    Toendertijd was de beweging om alle psychiatrische opname afdelingen in buitengebieden te sluiten, en patienten onder te brengen in nieuwe gebouwen midden in de stad. Dat is inmiddels gerealiseerd. Het idee was dat dit beter zou zijn voor herstel van de patient en de reintegratie in de samenleving. Dat dit voor de chronische, ernstig aangedane groep een misverstand was/is omdat ze vooral last hebben van alle prikkels van de stad en vroeger nog op het eigen terrein naar buiten konden maar nu niet meer is nauwelijks een vooruitgang te noemen.

    Maar dat is niet de groep die bij de politie het meeste in beeld komt. Het zijn juist degenen van wie wordt verwacht dat zij wel een (semi) zelfstandig bestaan kunnen opbouwen in de maatschappij. Voorwaarde dat dit lukt is echter dat zij, soms vrij intensieve, begeleiding nodig hebben. Alle inspanningen van goedbedoelende hulpverleners ten spijt, tot burn-out aan toe, wilde het ook toen al niet lukken alle kwetsbare mensen de zorg te bieden die zij nodig hadden. En dus aan de randvoorwaarden voor een bestaan in de stad te voldoen. Aan de crisisdienst om er op uit te trekken als het uit de hand liep en patienten via de politie wegens overlast, vervuiling of bedreiging in beeld kwamen. Dat ging dan vaak om bijvoorbeeld chronisch licht-psychotische zorgmijders die met 1 keer per week een bezoek van een psychiatrisch verpleegkundige redelijk in een broos evenwicht konden leven en best jaren stabiel konden zijn. Dan kwam de hulpverlener met een burn-out thuis te zitten (bij dat team altijd wel iemand, ook geen goed teken), verdwenen patienten maanden volledig uit beeld, en kwamen dan via de politie en de crisisdienst weer in beeld bij de GGZ. Behalve overlast en/of dreiging voor omwonenden, vonden de betrokken agenten keer op keer – terecht – dat het ook voor de patient mensonwaardig was en dat de GGZ daar iets aan moest doen (ook terecht). Vanuit de crisisdienst bleek het vaak nodig om langer dan zou moeten de behandeling over te nemen omdat de afdeling die het eigenlijk zou moeten doen kampte met capaciteitsproblemen.

    Ander voorbeeld zijn patienten die door politie suicidaal van de rand van een flat gehaald werden terwijl ze al 2-3 maanden eerder waren aangemeld voor behandeling en zowel familie als huisarts al een aantal keer hadden aangedrongen op de urgentie, maar starten van de behandeling uitbleef wegens wachtlijsten. De voorbeelden gaan door. Veel van dit soort gevallen komen via politie in beeld. Zij gaven toen al bij herhaling aan dat dit toch echt niet zo kan en dat de GGZ meer voor deze mensen zou moeten doen.

    Inmiddels zijn we meer dan 10 jaar verder. Professioneel gezien krijg ik wat er gebeurt in de GGZ alleen nog zijdelings mee. Als patient met 20 jaar af en aan GGZ ervaring is mijn recentere ervaring dat na alle fusies en reorganisaties de gebouwen weliswaar grotendeels nieuw zijn, er een flitsende website is, nieuw logo, tevredenheidsenquetes, maar dat er inhoudelijk qua werkwijze bar weinig is verbeterd. De toegang tot zorg laat nog steeds te wensen over. Het duurt nog steeds meerdere maanden tussen verwijzing (het moment dat je echt bent vastgelopen en eindelijk toegeeft hulp nodig te hebben) en dat je daadwerkelijk met een behandelaar aan de slag kunt. Ook eenmaal in behandeling is de beschikbaarheid van de behandelaar niet altijd naar wat nodig is. Niet dat de behandelaar geen goede bedoelingen heeft of zijn best doet, maar het uitgangspunt blijft steeds de beschikbare uren van de behandelaar in plaats van wat de patient nodig heeft (dit geldt overigens in de hele gezondheidszorg, niet alleen de GGZ). De indruk dat hier nog wel eens een mismatch in zit wordt ondersteund door de politie statistieken.

    Helaas moet ik constateren dat ondanks alle mooie nieuwe Richtlijnen en Zorgstandaarden, dit eerder wensdocumenten zijn dan de norm waarnaar gewerkt wordt in de GGZ. Ik kan mij er dus wel iets bij voorstellen dat teveel patienten nog steeds in de kou staan en via politie in beeld komen. Met alle overlast en bedreiging van dien. En dat de politie alarm slaat dat het gaat om zieke mensen die niet in een politiecel horen en dat zij niet de aangewezen partij zijn om dit op te lossen. Ook die boodschap proberen ze al jaren bij de GGZ en politiek te brengen, helaas zonder echt resultaat.

    Aangezien de sfeer in de Haag al een aantal kabinettern niet gevoelig is voor mensen die minder draagkrachtig zijn of hulp nodig hebben, vind ik het wel het proberen waard om het dan op de openbare orde en veiligheid toer te proberen. Daar heeft iedereen de mond van vol. De toon wordt er helaas niet eleganter op, maar misschien bereiken ze nu wel wat het doel uiteindelijk is – namelijk dat de GGZ verantwoordelijkheid neemt voor hulp aan kwetsbare en geesteszieke mensen. En daar ook de middelen voor krijgt.

  2. Mooi bericht ook ik hoor tot die groep heb er nog steeds moeite mee erover te praten hopelijk wordt het in de toekomst steeds bekender zonder dat er zo’n zware lading aanzit

  3. Het is verschrikkelijk dat verwarde personen schuldig worden bevonden aan moord, ook al doen ze het. De verwarring in hun hoofd komt door een gebrek aan zorg en een gebrek aan politiek inzicht en sociaal inzicht. Verwarde mensen zijn ALTIJD het slachtoffer van ongelijkheid in de maatschappij, op basis van scoiaaleconomische factoren. families maken elkaar kapot vanwege geld of bezit en verwarde mensen geven daaraan uiting. we moeten lering trekken uit elk verhaal, elke moord, net als bij terroristen. Probeer de knoop te ontwarren en de politiek weet beter hoe deze mensen geholpen kunnen worden. Media dragen er ook aan bij, en ook de entertainment sector. Schuldbewustzijn in deze kringen zou de samenleving sieren.

  4. Hè Miranda. Top blog in reactie op al het ‘geweld’ in de media over ‘ons’. En wij als ambassadeurs maar ons stinkende best doen om een bijdrage te leveren aan openheid en voorlichting. Dank voor deze steengoede tegenreactie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *