Fotocredits: Pixabay; RosZie
Mijn naam is Ellis, ik ben 30 jaar en werkte tot twee jaar geleden aan een PhD in de arbeids- en organisatiepsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Na drie intensieve jaren belandde ik thuis met een burn-out. Nu, twee jaar later, zet ik mij graag in voor een herstelproces met meer begrip, (h)erkenning en minder eenzaamheid. Mijn eigen ervaring bracht me ertoe na te denken over herstel en over herstelacademies voor mensen met een burn-out.
(H)erkenning is van groot belang!
Wat ik tijdens mijn burn-out nog niet wist (januari 2024): was dat ‘even uitrusten’ niet bestond, dat herstel nooit een rechte lijn is, en dat het moeilijkste niet alleen de uitputting is, maar ook de eenzaamheid die erop volgt.
In de maanden die volgden, ontdekte ik hoe ingewikkeld burn-out voor de omgeving kan zijn om te begrijpen. Dat ik “er toch zo normaal uitzag”, dat ik “maar even moest bijkomen” of dat ik “misschien gewoon niet op de juiste plek zat”. Het leek alsof niemand echt begreep hoe ingrijpend het was, behalve de mensen die het zelf hadden meegemaakt. Bij hen voelde ik me begrepen; bij hen hoefde ik niets uit te leggen. En juist die herkenning veranderde iets fundamenteels: het gevoel dat ik niet gek was, niet zwak, niet mislukt.
Hoe meer ik hierover las, praatte en reflecteerde, hoe duidelijker het werd: burn-out is niet alleen een individueel probleem, het is een probleem van onze maatschappij en dus zou je verwachten dat we elkaar zouden opzoeken om dit aan te gaan, maar die gemeenschap bestaat nauwelijks. We sturen mensen naar coaches, psychologen, haptonomen, psychiaters en psychosomatisch therapeuten, we geven ze oxazepam en antidepressiva, we vertellen ze dat ze misschien wat meer aan yoga zouden moeten doen, of een hobby zouden moeten zoeken.
De kracht van lotgenotencontact
En alhoewel dit allemaal kan helpen, zou praten met en leren van lotgenoten misschien wel het meest helend kunnen zijn: mensen die zonder uitleg begrijpen wat je doormaakt, die je woorden geven voor wat je voelt, die je laten inzien dat je niet faalt, en die met je mee kunnen lopen in een proces dat veel te vaak alleen wordt gedragen.
Waarom herstelacademies ook voor burn-out een sleutel kunnen zijn
In de geestelijke gezondheidszorg bestaan ze al langer: herstelacademies. Plekken waar mensen vanuit gelijkwaardigheid samen leren, delen, reflecteren en groeien. Niet vanuit het idee dat iemand ‘gerepareerd’ moet worden, maar vanuit het vertrouwen dat iedereen zijn eigen herstelpad kan vormgeven, met steun van anderen die het begrijpen.
Wat een herstelacademie voor burn-out zou kunnen bieden
- Herkenning en een gedeelde taal
Burn-out is moeilijk te beschrijven. Het zit in je lichaam, je zenuwstelsel en in je identiteit. In een herstelacademie ontmoet je mensen die een gevoel van (h)erkenning oproepen. - Veilig leren en experimenteren
Herstel vraagt om het oefenen van nieuwe patronen: grenzen aangeven, rust toelaten, mildheid ontwikkelen. In een groep waarin deelnemers (h)erkenning ervaren, kan dat veilig, zonder oordeel, zonder prestatiedruk. - Kennis die begrijpelijk en toepasbaar is
Als psycholoog en ervaringsdeskundige zie ik hoe weinig echt praktische en toegankelijke informatie er beschikbaar is en hoe overweldigend het kan zijn om je daar alleen doorheen te worstelen. Juist daarom lijkt het me zo waardevol om samen met lotgenoten te leren over stressfysiologie, herstel, energiemanagement en terugvalpreventie, vanuit gedeelde ervaringen. - Een netwerk om op terug te vallen
Burn-out trekt je vaak weg uit je werk, uit sociale rollen; een herstelacademie kan een nieuw soort gemeenschap vormen. - Een plek waar ervaring telt
In onze maatschappij en binnen de geestelijke gezondheidszorg is academische kennis vaak de norm, maar voor burn-out is ervaringskennis minstens zo waardevol.
Waarom ik dit belangrijk vind
Mijn eigen herstel had er heel anders uitgezien als ik eerder mensen had ontmoet die begrepen wat ik doormaakte. Als ik een plek had gehad om met en van elkaar te leren, te delen, en te herstellen in verbinding. Ik geloof dat we als samenleving toe zijn aan een andere manier van omgaan met burn-out. Een manier die minder individualiseert en minder medicaliseert en die meer draait om begrip, verbinding en gedeelde ervaring.
Een uitnodiging
Dit is een idee in ontwikkeling, een beweging die nog vorm dient te krijgen. Mijn hoop is dat we samen kunnen onderzoeken hoe herstelacademies voor burn-out eruit zouden kunnen zien, met ervaringsdeskundigen, psychologen, psychiaters, coaches, werkgevers, en vooral: mensen die het zelf hebben meegemaakt.
Meer lezen over Burn-out of Herstelacademies?
- In de ban van burn-out – Christiaan Vinkers
- Relatie burn-out en psychose – Info van PsychoseNet
- Wat zijn Recovery College’s en herstelacademies? – Info van PsychoseNet
- Hoe werkt een sociale oogsttuin? – verslag in woord en beeld
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Wil je PsychoseNet steunen?
Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.
8 reacties op “Herstelacademies voor burn-out”
Geachte Ellis,
Ik ben het bijna volledig met u eens. Wat ik zelf nog niet helemaal heb herkend, maar dat is dan bij zorgpersoneel, de (h)erkenning van mensen die het zelf hebben meegemaakt. Ik merk dat zodra mensen weer even meedraaien in de maatschappij dat het begrip dan snel weer weg is. Spindokters van politieke partijen zeggen ook niet voor niets: mensen hebben het geheugen van een mug.
Onderzoek van specialist Kim Jonkman zegt dat autismezorg vaak niet aansluit bij wat echt helpt. Ca 2 % van de bevolking heeft autisme. Volgens Engels onderzoek is 44% van de jongeren die suïcide pleegt autist. Volgens Zweeds onderzoek plegen ze zeven keer zo vaak suïcide als niet autisten. Toch vallen autisten waarschijnlijk vaak om dezelfde reden uit als alle andere mensen met psychische klachten. De raad voor volksgezondheid en samenleving waarschuwt met het rapport: Op de rem, voorbij aan een hypernerveuze samenleving.
Er is een maatschappij gecreëerd waarin we alles wat we niet mogen betutteling noemen. Wetten, regels en (gebrek aan) toezicht beschermen mensen niet meer en projecten als levensloopbegeleiding worden niet belangrijk geacht.
Op de voorpagina van een regionale courant stond dec. 2025 een groot stuk over de te felle koplampen van fat bikes waar de fietsersbond actie tegen voerde. Dit stuk vat naar mijn idee kort samen wat er mis is in de maatschappij en zeker ook in de zorg. De wet zegt: de lamp moet recht naar voren staan. Een geïnterviewde oogspecialist vult bijna de halve pagina met: Ga eens naar de opticien misschien is je bril niet goed, gebruik oogdruppels misschien heb je droge ogen, kijk even opzij, koop een speciale bril, het is niet schadelijk voor je ogen etc. etc..
Met andere woorden zeur niet het probleem ligt bij jou, ga maar in therapie. Precies wat u aankaart bij een burn-out. U schrijft ook: ” Als ik een plek had gehad om met en van elkaar te leren, te delen, en te herstellen in verbinding. Ik geloof dat we als samenleving toe zijn aan een andere manier van omgaan met burn-out. Een manier die minder individualiseert en minder medicaliseert en die meer draait om begrip, verbinding en gedeelde ervaring “. Ik zou graag meer naar doen willen. Wat kunnen we daadwerkelijk doen en dat ook proberen te doen te maken (realiseren).
Een voorbeeld: Heb je autisme of en hyperacusis of en misofonie dan is een geluidsarme woonomgeving nodig. De toename van het houden van hobbykippen met een haan en zijn nachtelijk gekraai geeft in de bebouwde kom enorme problemen. Bijkomen van een burn-out of depressie is er dan ook niet meer bij. Er zijn helaas nog maar een paar gemeenten die een verbod op het houden van een haan in de bebouwde kom hebben ingevoerd. Hoe krijgen we de rest van de gemeenten zover om dit ook in te voeren?!
Over de lamp van de fat-bikes? De wet (gever) zegt de koplamp moet recht vooruit staan. De oogspecialist (zorg) zegt het ligt aan jou. Fietsen(makers) zeggen: We stellen gewoon de lamp iets lager af, dan heeft niemand er last van.
Als iedereen zo dacht en deed en maakte…. dan had niemand ergens last van.
Met vriendelijke groet,
Sculling
Hoi Ellis,
Zelf heb ik drie jaar terug ook met een burn-out te maken gehad. Een coach aangesloten bij het CRS-Centrum heeft me toen echt precies de juiste hulp geboden. Dit centrum heeft ook een online omgeving waarin alle tips en uitleg video’s te zien zijn. Geen peers. Dat was voor mij prima. Ik had zelf via facebook een groep opgezocht en vond daar lotgenoten. Eigenlijk heb ik me daar vooral verbaasd over hoeveel mensen lastig de juiste hulp vinden terwijl ik dat zelf gelijk had. Eerlijkheid gebied te zeggen dat ik deze coach direct zelf had gezocht en geen route liep via de normale gezondheidszorg. De coach werd betaald door mijn werkgever wat heel fijn was. Ik ben niet zeker of lotgenoten helpt. Goede informatie en de juiste uitleg over wat er eigenlijk in je lijf gebeurt, wel denk ik. Daardoor krijg je begrip voor jezelf en voel je je niet alleen gefaald of zwak. En het is fijn als dat voor iedereen laagdrempelig toegankelijk is. Mijn werk is het opzetten van onlineleeromgevingen dus mocht je eens willen sparren dan kan dat!
Goede morgen Ellis,
Om te beginnen wens ik je een gezond 2026 toe!
Daarnaast denk en doe ik erg graag mee met het verder uitwerken van en handen en voeten geven aan je initiatief! Vanuit mijzelf als zelfstandig therapeut en als mede oprichter van Wellbe Mentaal Welzijn. Voor Wellbe heb ik samen met collega’s een holistische therapie begeleiding ontwikkeld gericht op duurzaam herstel van een burn-out. Waaraan we ook het Wellbe Café hebben gekoppeld, een online plek waar lotgenoten met elkaar kunnen delen, praten, uitwisselen.
Ik ga graag met je in gesprek om dit maatschappelijke probleem met elkaar aan te pakken!
Hallo Ellis,
Dit is precies waar ik behoefte aan had en nog heb. Mensen die echt begrijpen wat er met je aan de hand is en die samen elkaar steunen op moeilijke momenten waar niemand anders dit echt kan.
Toen ik zocht naar hulp bij burn-out , kwam ik erachter dat die alleen voor mensen met veel geld ( zelfbetalers) beschikbaar was. Niet voor mij ( meer) .
Heel graag zou ik deel willen uitmaken van dit initiatief waar volgens mij echt heel veel behoefte aan is.
Beste Ellis ik zou hier graag over door willen denken. Ben zelf ervaringsdeskundige en psycholoog. Onze tuinderij in Den Dolder is een startpunt en ontmoetingsplek voor mensen met psychische klachten waaronder burn-out.
Zullen we eens kennismaken?
Heel goed idee.
Er is niet echt (groeps)programma instap aanbod voor mensen met n burn out. Komen plotklaps alleen thuis te zitten met hoogstens wat poh hulp, evt coaches die zichzelf verkopen en komen niet in aanmerking voor vergoeding zorgverzekering.
Allemaal niet helpend .
Succes !
Hoi Ellis,
Bij Aulus actief herstel in Utrecht werken we al volgens een aantal punten die je noemt. We werken multidisciplinair en in groepen. We zijn nog volop in ontwikkeling . Mocht je meer willen weten, neem dan contact met me op.,
Mvg
Anneloes Hulshof, gz psycholoog.
Hoi Ellis, Wat een goed idee. Heb zelf ook een burn-out gehad en herken wat je schrijft en hebt ervaren. Ben zelf ook psycholoog.
Ik sta open om mee te denken.
Hartelijke groet
Katja