Hulplijnen

Stuur een blog in

Tools

Onderwerpen

Series

Stichting PsychoseNet

Steun ons

Doe een donatie

Veel gezochte termen

Psychosenet blog

Wat als je hoogsensitief bent in de ggz?

Marieke voelt het leven soms intens en liep daardoor als hoogsensitief persoon in de ggz en de maatschappij tegen problemen aan.
Fotocredits: Marieke

Sommigen zeggen dat Marieke ‘geen filter’ heeft. Zelf noemt zij het hoogsensitiviteit: alles komt diep binnen. Dat maakt het leven soms intens. Wanneer ze goed op haar grenzen let, heeft ze het gevoel dat ze daar wel mee kan omgaan. Toch liep ze als hoogsensitief persoon in de ggz en de maatschappij tegen problemen aan. Daarover vertelt ze in dit blog.

Ik weet wie ik ben

Ik ben hoogsensitief en herken me in de blog hierover (uit juni 2025) op PsychoseNet. Door mijn hoogsensitiviteit voel ik veel. Niet een beetje, maar diep. Lichamelijk, zintuiglijk, emotioneel. Van ‘iets aanvoelen in de ruimte’, geraakt worden door sferen, stemmingen, blikken. Sommigen zeggen dan, dat ik ‘geen filter heb’. Inmiddels ben ik bijna de 50 gepasseerd en weet ik wel hoe ik, met mijn manier van zijn om moet gaan. Ik weet waar mijn grenzen liggen en hoe ik mijn leven prettig, op een rustige manier kan leiden.

Hoogsensitief en een behandeling in de ggz

Toch wil ik een probleem aankaarten, waar ik tegenaan liep in de ggz. Een aantal keer in mijn leven heb ik psychische ontregeling ervaren en ben ik in aanraking gekomen met de ggz. Hier werd in de loop der jaren door hen een dik dossier over opgebouwd. De psychische ontregeling gebeurde vooral op momenten dat ik niet goed mee kon komen met de maatschappij, omdat het systeem niet perse goed is ingericht op hoogsensitieve mensen.

Mijn manier van zijn

De ggz stelde voor om te starten met psychofarmaca. Omdat ik zelf nog niet voldoende zicht had op hoe ik in elkaar stak en overprikkeld was, ben ik daarmee akkoord gegaan. Ik realiseerde me echter niet, en niemand vertelde ook aan mij, dat ik als hoogsensitief persoon niet zozeer het probleem hoef te zijn, maar dat het systeem mogelijk minder goed bij mij past.

Na jarenlang medicatie te hebben geslikt en zelf onderzoek te hebben gedaan, kwam ik tot het inzicht dat ik mijn sensitiviteit niet zozeer als een probleem hoef te zien. Ik kan daar best mee leven, zeker wanneer er meer rekening wordt gehouden met mijn manier van zijn. Of wanneer ik als dat niet voldoende lukt, mijn eigen weg bewandel en duidelijke grenzen stel, zodat ik me goed blijf voelen.

Het hielp mij niet

Daarom wilde ik afbouwen met de medicatie. Ik deed een beroep op de ggz voor begeleiding en dat werd voor mij een moeilijke periode. De ggz had inmiddels een dossier opgebouwd met de nodige diagnoses. Afbouwen is voor mijn gevoel vergelijkbaar met afkicken van drugs en is een heel zwaar proces. Daarbij kun je alle hulp, medeleven en steun goed gebruiken. Die zocht ik dus ook bij de ggz. Omdat ik steeds met wisselende psychiaters te maken had, kreeg ik niet de begeleiding en steun die ik nodig had. Sterker nog, ik ervaarde het alsof ik daarin eerder werd tegengewerkt.

De visie en begeleiding die ik toen ervaarde gingen voor mijn gevoel vooral uit van pathologie (ziekteleer), diagnoses en problemen, in plaats van acceptatie van neurodiversiteit en steun geven aan mensen om te kunnen zijn wie ze zijn. Natuurlijk zal dit niet bij elke ggz-instelling of behandelaar zo zijn, maar dit was wel mijn ervaring in die periode.

Dat heeft bij mij veel impact gehad, en daarom ben ik tot de conclusie gekomen dat deze manier van werken in mijn situatie schadelijk is geweest. Voor mij voelt het belangrijk dat er meer ruimte komt voor hoe mensen afbouwen en wat zij daarin nodig hebben. Niet pas in de toekomst na lange discussies, maar nu.

Menselijkheid, verbinding en erkenning

Ik vraag mij af hoeveel mensen in hetzelfde schuitje zitten als waar ik in zat. Mensen die misschien ook niet weten dat het hen niet aan te rekenen valt, maar dat het systeem niet altijd goed aansluit bij hun behoeften. Dat het niet altijd alleen de patiënt is die zich moet aanpassen door gevoelens te onderdrukken met bijvoorbeeld medicatie, maar dat er ook gekeken mag worden naar wat er in de omgeving en zorgstructuur nodig is om beter aan te sluiten.

Zoals gezegd heb ik een gevoelig zenuwstelsel en ben ik diep afgestemd op de wereld. En ik zie dat als een kwaliteit. Mede door wat ik zelf heb meegemaakt in de ggz, voel ik ook hoeveel pijn er kan ontstaan bij hoogsensitieve of intens beleefde mensen die niet de zorg krijgen die bij hen past. De druk op de zorg en de wachtlijsten nemen nog steeds toe. Dat is niet zo verrassend als je bedenkt dat veel in het systeem grotendeels gelijk is gebleven, terwijl steeds meer mensen vastlopen.

Een oplossing ligt volgens mij niet alleen in het uitbreiden van de ggz, het oplossen van personeelstekorten of nog meer medicaliseren, maar in een andere benadering. Door meer te werken vanuit menselijkheid, verbinding en erkenning van verschillen. Door mensen echt te horen en te ondersteunen in plaats van vooral te focussen op problemen of diagnoses. Daar ligt wat mij betreft nog veel werk.

Marieke (49) is beeldend kunstenaar cultureel ondernemer en ervaringsdeskundige. Ze ontwikkelt samen met haar partner culturele projecten. Ze hebben zelf een culturele ontmoetingsplek opgericht op Bonaire en houdt erg van de natuur.

Meer lezen over het werk van Marieke Knol: www.mariekeknol.com

Meer lezen over hoogsensitiviteit?

Heb je een vraag?

Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.

Stel je vraag aan onze experts!

Wil je PsychoseNet steunen?

Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.

Reacties

11 reacties op “Wat als je hoogsensitief bent in de ggz?”

  1. Inge Verhoek

    Hoi Marieke,

    Je verhaal is voor mij ( helaas) ook heel herkenbaar.
    Met mijn 47 jaar loop ik ‘nog maar’ 9 jaar in de SGGZ mee, toch heb ik al zoveel gezien, gehoord en meegemaakt .

    Er loopt zoveel mis doordat het over verschillende schijven moet, de bureaucratie, de vele regels waar aangehouden moet worden, het in hokjes denken, alleen de westerse geneeskunde aanhouden, persé ergens een label opplakken voor de benodigde code voor de zorgverzekering en vaak ook de werksfeer of verhoudingen tav collega’s die het goed kunnen verpesten.
    Daarentegen heb ik ook meegemaakt: wel met klinische opname, dat het wél op een goede manier kan. Alleen dan kom je wel in een kliniek terecht waar je alleen terecht komt als je alles hebt geprobeerd: dus voor veel mensen niet haalbaar. Zo zonde want zo’n behandeling, aanpak en zorg zou ik iedereen toewensen. Al waren daar natuurlijk ook verbeteringen mogelijk. Maar als je wilt dat een systeem zich kan blijven ontwikkelen en mee kan gaan in de tijd en de vraag die er is dan is af en toe met een kritisch oogpunt of helicopterview ergens naar kijken juist nodig.

    Daarnaast zie je ook dat artsen nog steeds niet worden opgeleid om mensen goed te begrijpen en te begeleiden op veel gebieden. Dus wat dat betreft zou daar ook al een begin kunnen worden gemaakt om naar de opleidingen te kijken en die anders in te steken.

    En wat ik eerder aangaf van de zorgverzekeraars: die hebben veel te veel macht.

    Maar ja, ondertussen zijn we nog niet zover en zullen we ieder ons eigen weg moeten vinden in het zorgsysteem en in onze leefwereld.

    Sterkte en succes iedereen! 🍀❤️

    Beantwoorden
    1. marieke

      Hoi Inge, heel erg bedankt voor je reactie. Je schrijft dat je een manier hebt meegemaakt, waarop het wel werkt. Ik denk ook dat dat mogelijk moet zijn. Het zou heel mooi zijn als we een tijd gaan meemaken, waarbij meer mensen zo geholpen kunnen worden. Je noemt inderdaad essentiële dingen die niet goed verlopen, wat eigenlijk niet zou hoeven, denk ik wel eens. Als het er allemaal wat menselijker aan toe zou gaan. Als hulpverleners bereid zijn samen ‘in de modder te staan’, dan kunnen we er ook samen uit klimmen. Jij ook veel sterkte en bedankt voor je reactie!
      groetjes Marieke

  2. Maartje

    Hallo Marieke,

    Dank je voor je artikel.

    Een ervaring…

    Vorige week googelde ik op abrikosenpitten en overal popten er waarschuwingen op, als eerste bij AI. Dus maakte ik een praatje met ‘hem’. Het blijkt te kloppen dat AI gelijk geschakeld is met wat je de ‘Westerse geneeskunst’ noemt. AI onttrekt zijn data daaraan. Deze data baseren zich op wat meetbaar en zichtbaar is. De holistische benadering, die ook de ‘onzichtbare mens’ bekijkt, heeft deze immense databank niet. En, wordt beweerd, dat dit ‘onwetenschappelijk’ is. (

    Het betekent dat mensen die worden opgeleid voor een medisch beroep, andere benaderingswijzen wel leren kennen, maar later niet praktiseren. Het is meer een ‘bijverschijnsel’.

    Ik vraag me wel eens af, hoe het moet voelen, om kennis te hebben, waarvan je overtuigd bent dat het over de hele globe geldig is. Een soort omnipotent ‘weten’. Dat is op zich een soort egotonie. Jouw onderzoek en nieuwsgierigheid voor het ‘andere’, waarop feitelijk wetenschap baseert, vlakt af. Er is geen plaats voor ‘niet-weten’. Geen plaats voor openheid.

    Ik vermoed dat dit de muur is, waar jij als HSP tegenaan bent gelopen.

    Hierover een oordeel te vellen, vind ik ingewikkeld.
    De meeste behandelaars zijn vanaf hun peutertijd met name cognitief benaderd. Ze bleken ‘slim’ te zijn, en studeerden ergens. Er was weinig aanleiding om wakkerheid te ontwikkelen t.a.v. in welke wereld en zienswijze ze nu eigenlijk leefden. Naar een vooropgezet protocol te handelen, is ook veel makkelijker en tijdbesparend.

    Een vergelijk van de ggz met de katholieke kerk ligt zodanig voor de hand. Het proces van individuatie wordt niet aangemoedigd, maar in de kiem gesmoord. Het is een fijn gevoel gezamenlijkheid te ervaren als iedereen dezelfde gedachten en gevoelens heeft. Dit heet doorgaans een kult.

    Ik denk dat jij precies dat doet, wat jouw heling dichterbij brengt: het heft zelf in handen nemen! Jij neemt de wereld waar via je gevoelsleven en dat kan je ook als eenzijdigheid beleven. Of volledig erkennen dat het zo ook goed is.

    Beantwoorden
    1. marieke

      Hoi Maartje, wow wat een mooie reactie. Je schrijft over veel thema’s: wetenschap, weten, individuatie en zelfregie. Belangrijke thema’s om over door te filosoferen. Ik probeer inderdaad ook geen oordelen te vellen, dat is niet te doen en ook niet nodig, denk ik. Mooi om te lezen hoe je hierover filosofeert en dank voor het delen!
      veel groeten Marieke

  3. May-May

    Ha Marieke,
    Erg bedankt voor jouw mooie blog!
    Herkenbaar ook.
    Alle goeds,
    May-May

    Beantwoorden
    1. marieke

      Hoi May-May,
      Dank je wel voor je reactie! Ik lees jouw blogs ook altijd met veel belangstelling. alle goeds terug, Marieke

  4. Mara Eijkenboom

    Beste Marieke,

    Denk dat ik jou verhaal niet anders zou willen verwoorden dan dat ik dit nu lees.

    Ik ben het met jou eens en inderdaad bijzonder goed geschreven van je !

    Zelf ook 35 jaar meegelopen bij de ggz maar na de afgelopen tijd aan zelfstudie te hebben gedaan bij de ggz gestopt.

    Spijtig al die diagnoses…behandelingen en medicatie die óók voor mij niet geschikt waren.

    Ik wens de cliënten met eigenlijk een hele mooie eigenschap namelijk hoog sensitief, dat zij nu de zorg kunnen gaan krijgen om een zinvol en waardevol leven te kunnen leven.

    Voor mezelf heeft mijn leven vooral uit overleven bestaan waarbij zeker ook andere factoren een rol hebben gespeeld.

    Maar voor mij is wél overduidelijk dat mijn eigenschap van hoog sensitiviteit mij enorm veel lasten in mijn leven heeft bezorgd.

    De ggz vaarwel zeggen heeft me goed gedaan, me bevrijd !

    Ik hoop Marieke dat je alles wat je door zelfstudie je eigen hebt kunnen maken zal beklijven in je leven.

    Wens je in ieder geval alle geluk met alles !

    Hartelijke groeten Mara

    Beantwoorden
    1. marieke

      Beste Mara, dank je wel dat je de moeite hebt genomen om te reageren op mijn blog. Dat waardeer ik zeer. Bedankt voor je mooie woorden en ik denk dat het altijd fijn is om te merken dat we niet alleen staan en dat we elkaar kunnen steunen door ervaringen te delen. Je zegt het goed, dat hoog sensitiviteit een mooie eigenschap is en mooi dat je de wens uitspreekt dat er goede zorg komt voor een waardevol en zinvol bestaan. Die wens deel ik, dus wie weet helpen onze schrijfsels daarbij.

  5. Bianca

    Ik ben een vrouw van 65 en ben deze week gestart met een traject bij een ggz instelling vanwege mijn HSP waar ik dus niet meer mee overweg kan. De wereld veranderd, hsp blijft hetzelfde, het lijkt niet belangrijk genoeg om meer onderzoek naar te doen. Ik kan een boek schrijven over de problemen die je tegen komt als hoog sensitief persoon. Ik ervaar geen voordeel, en loop dus vast. Ik ben van 1961, en in de 90’er jaren is er pas een naam aangegeven en wist ik dat ik niet “gek” was. Maar nu in 2026 is er nog steeds geen gepaste hulp of aandacht voor HSP.
    Vandaar m’n laatste strohalm…de ggz.

    Beantwoorden
    1. marieke

      Hoi Bianca,

      Wat spannend dat je bij de ggz begint en ik hoop van harte dat je er baat bij hebt. Ik hoop dat je iemand binnen de ggz vind die naast je kan staan hierin en je begrijpt. Ik heb er zelf wel baat bij gehad om de blogs op psychosenet te lezen en met die info in mijn achterhoofd, zelf nog beter te kunnen aanvoelen of er een klik is met degene die tegenover me zit. Dank je wel dat je dit wilde delen als reactie op mijn blog. Ik waardeer dat enorm en ik ben op mijn beurt weer blij dat ik niet de enige ben.

    2. Jan Dajhart

      Hoi Bianca,
      Jammer dat je HSP als een probleem ervaart. Dankzij de boeken van Vera Helleman ervaar ik mijn HSP als onderdeel van mij neurodivergente brein als een verrijking.
      Inmiddels ben ik weg uit de GGZ en word ik begeleid door een zeer betrokken psychotherapeut. Iemand die wel kan en ook wil afstemmen op mij uitdagingen.

      Na 27 jaar gebruiker te zijn geweest, ben ik heel erg blij dat ik van de antidepressiva af ben.
      Ik gun je een therapeut die je de weg wijst in het omgaan met HSP.

      Groeten, Jan

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerd

Meer over

Herstel en (zelf)Hulp
hoogsensitief
hoogsensitiviteit
Maatschappelijk herstel

Lees ook