Antwoord
Hey Z., dank voor je vraag!
Mooie spreuk trouwens, die blijft overeind. Misschien juist in deze tijd.
Die hele cultuur van ‘word de beste versie van jezelf’ vind ik eerlijk gezegd vaak een beetje vermoeiend. Het klinkt inspirerend, maar onder de motorkap zit vaak een impliciete boodschap: als het niet lukt, ligt het aan jou. Je hebt niet genoeg gewild. Je saboteert jezelf. Dat is een hard verhaal.
Het probleem is dat het mensbeeld daarachter weinig ruimte laat voor kwetsbaarheid. Alsof iedereen een soort maakbaar project is. Alsof je brein, je geschiedenis, je lichaam, je trauma’s, je neurodiversiteit, je leeftijd, je context er niet toe doen. Dat klopt natuurlijk niet.
We zijn geen blanco canvas. We zijn eerder een landschap. Met heuvels, ravijnen, soms een moerasstuk. En ja, je kunt leren navigeren. Maar je kunt het landschap niet compleet herontwerpen.
Kwetsbaarheid is geen tegenhanger van potentieel. Het is onderdeel van wie je bent. De vraag is niet: hoe word ik de beste versie? De vraag is: hoe leef ik goed met wat er is? Dat is een subtiel maar belangrijk verschil.
In mijn werk zie ik dat veel psychisch lijden verergert door de druk om anders te moeten zijn dan je bent. Depressieve mensen die vinden dat ze energiek moeten zijn. Angstgevoelige mensen die vinden dat ze nergens bang voor mogen zijn. Psychosegevoelige mensen die denken dat ze “normaal” moeten functioneren op een manier die hun systeem structureel overprikkelt.
Herstel is dan niet jezelf optimaliseren. Het is jezelf leren kennen. Weten waar je kwetsbaar bent. Weten welke omstandigheden je ontregelen. En daar je leven omheen organiseren. Dat is geen opgeven. Dat is wijsheid.
Er zit ook iets paradoxaals in. Juist als je accepteert dat je bepaalde dingen niet kunt veranderen, ontstaat er ruimte voor echte beweging. Niet vanuit zelfhaat, maar vanuit mildheid. En mildheid is geen slapheid. Het is een vorm van innerlijke stevigheid.
De ‘beste versie’ van jezelf is misschien niet degene die het meeste presteert, maar degene die het meest in overeenstemming leeft met zijn of haar grenzen. Dat is minder sexy voor Instagram, maar psychologisch veel gezonder.
En nog iets. Het idee dat alles een kwestie van wilskracht is, miskent hoe machtig psychische processen kunnen zijn. Angst, dwang, somberheid, trauma – die zijn niet simpelweg weg te willen. Het gaat er vaak om dat je leert je er anders toe te verhouden. Minder vechten tegen het feit dat ze er zijn, meer oefenen in verdragen en stapjes zetten richting wat voor jou betekenisvol is. Dat is ACT-achtig gedachtegoed, maar eigenlijk gewoon menselijk.
Dus is het realistisch om altijd je volle potentieel te verwezenlijken? Nee. Is het realistisch om binnen je kwetsbaarheid een goed en waardig leven op te bouwen? Ja, absoluut.
En misschien is dat wel een veel diepere vorm van potentieel.
Fijn om te lezen dat je steun haalt uit het eSpreekuur. Dat doet me goed.
Hope this helps,
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 13 februari 2026
