Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Beste Jim,
Onze zoon is gestart met escitalopram vanwege een gegeneraliseerde angststoornis. Hij heeft vooral last van veel piekeren. Vrij snel, na twee dagen, voelde hij zich enorm beroerd. Hij slikt 10 mg.
Is dit wel de juiste weg? Hij wil sowieso niet levenslang slikken.
Met vriendelijke groet.
Hey B., dank voor je vraag!
Om te beginnen zou ik het woord ‘angststoornis’ even parkeren. Angstgevoeligheid dekt het beter. Die hebben we allemaal, de een wat meer dan de ander, en het werk zit in uitzoeken wat die gevoeligheid bij hem precies aanwakkert.
Over de escitalopram. Wat hij na twee dagen voelt is de opstartfase. Een SSRI werkt vrijwel meteen in op het serotoninesysteem, maar de receptoren hebben twee tot vier weken nodig om zich aan te passen. In die tussentijd krijg je vaak precies waar je niet op zat te wachten: meer onrust, duizeligheid, misselijkeid. Bij angstgevoelige mensen is die opstart vaak heftiger, en meestal zakt het binnen een of twee weken.
Wat ik minder gelukkig vind is de start op 10 mg. Er zijn druppels waarmee je op 2 of 3 mg kunt beginnen en in weken kunt opklimmen; dat scheelt enorm. Plus: de minimaal werkzame dosis ligt voor veel mensen lager dan het kompas suggereert, 5 mg is vaak gewoon genoeg. Levenslang hoeft echt niet, maar spreek dan nu af en niet over drie jaar: vraag de huisarts meteen om een afbouwplan. Hoe langer je slikt, hoe lastiger stoppen wordt, want bij afbouw kunnen onttrekking en rebound optreden.
Belangrijker nog: een pil alleen doet het niet. Medicatie plus opportunity, daar gaat het eigenlijk over. De pil kan wat ruimte maken, het werk moet daarna nog gebeuren. En pas op met de redenering “het gaat beter dus het is de pil” of “het gaat slecht dus de dosis moet omhoog”. Een flink deel van het effect van antidepressiva komt uit verwachting en betekenis. Niks mis mee, maar die kracht kun je ook op andere manieren aanboren.
Denk bijvoorbeeld aan lichaamsgericht werken, ACT, TRE, mindfulness, of interpersoonlijke therapie. De kern bij angst blijft hetzelfde: de angst langzaam in het gezicht leren kijken in plaats van erover praten. Levensexperimenten bedenken, uitzoeken wie de baas is, hij of het piekeren. Loodzwaar werk, maar het werkt!
Hope this helps en kijk vooral ook bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen.
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
