Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Beste Jim van Os,
Sinds 6 weken ben ik gestopt met het gebruik van prednison (kuur van 10 weken) en ik voel me depressief en leeg. Tijdens het gebruik van prednison zat ik vol energie en creativiteit en nu kamp ik met een gevoel van identiteitsverlies. Ik ben ook bekend met psychosen.
Heeft dit gevoel te maken met de naweeën van prednison?
Wat kan ik het beste doen om mijn identiteit en creativiteit weer terug te vinden?
Dank je wel Jim.
Beste L., dank je wel voor je vraag!
Wat je beschrijft past heel goed bij de naweeën van prednison, zeker na een hoge dosering en een kuur van 10 weken, en zeker bij iemand met psychosegevoeligheid en stemmingsgevoeligheid. Het is belangrijk om dit eerst te normaliseren. Prednison grijpt diep in op het stresssysteem, het emotionele brein en het gevoel van samenhang in jezelf. Tijdens gebruik kan dat leiden tot helderheid, energie en betekeniservaringen. Na stoppen zie je vaak het tegenovergestelde. Leegte, angst, somberheid, verlies van initiatief en een gevoel dat je jezelf kwijt bent. Dat is geen persoonlijk falen en ook geen bewijs dat er iets blijvend kapot is gegaan. Dit is neurobiologie die langzaam weer moet herijken.
Dat gevoel van identiteitsverlies dat je beschrijft komt vaker voor hoor na prednison. Alsof je niet meer kunt terugvallen op wie je was. Alsof creativiteit ineens niet meer beschikbaar is. Dat komt omdat prednison tijdelijk het narratieve zelf en de emotionele kleur van herinneringen verstoort. Dat voelt existentieel bedreigend, maar het betekent niet dat het weg is. Het betekent dat het even niet bereikbaar is.
De depressieve kleur die je nu ervaart hoort vaak bij het stoppen. Je eigen cortisolproductie en stressregulatie zijn nog niet in balans. Zes weken is daarin kort. Bij veel mensen duurt dit twee tot drie maanden, soms langer, voordat het systeem weer stabiel voelt.
Je vraag of dit te maken heeft met naweeën van prednison beantwoord ik dus duidelijk met ja. Dit past. Dat betekent ook dat het geen goed idee is om nu conclusies te trekken over je identiteit of je creativiteit. Dit is niet het moment om jezelf te beoordelen. Dit is een overgangsfase.
Wat kun je nu doen? Allereerst niet proberen om je oude creativiteit of identiteit terug te forceren. Dat werkt averechts. Creativiteit komt niet terug door druk, maar door veiligheid en ritme. Maak je wereld klein. Doe wat je lichaam aankan.
Wat helpt is tijd, voorspelbaarheid, slaap, en mildheid voor jezelf. Beweging binnen je fysieke grenzen. Contact, maar zonder prestatiedruk. En vooral, dit zien als herstel van ontregeling, niet als verlies van wie je bent.
Je identiteit is er nog. Je creativiteit is er nog. Ze zijn tijdelijk niet toegankelijk. Dat is iets anders. Dit is geen leegte die ingevuld moet worden, maar een fase die gedragen moet worden tot er weer ruimte ontstaat. Dat vraagt geduld, en dat is misschien wel het moeilijkste deel.
Hope this helps,
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
